Cognitive-Bilissel Yanasim

[evrensel-insan]

Saygideger arkadaslar;

Felsefenin, metaphysics bransinin, varliksal; etik bransinin inancsal, yanasimlari disinda, bir de felsefenin epistemoloji bransinin, bilissel yanasimi vardir.

Bilissel yanasimin, dogal dusuncedeki acilimlari; biliyorum/bilinebilir ve bilmiyorum/bilinemezdir.

Bu konu iki turlu ele alinir. Birincisi, ya kisisel anlamdaki bilginin, bilinebilmesi, ya da bilinmemesidir. Ya da evrensel anlamda, epistemolojinin bilgi olarak bilmesi, ya da HENUZ BILMEMESIDIR.

Bilissel yanasimin en buyuk oz ve temeli; insanoglu yanasimidir. Sonucta hem varliksal, hem de inancsal yanasim; insanoglundan ziyade somut/maddesel, ya da soyut/inancsal yanasimlardir.

Bilissel yanasimin, varliksal ve inancsal bakis acilarina yanasimi, her ikisininde bir epistemolojik gerceklik oldugu, "bil" kokeni yerine "ol" kokenine dayandigini insanoglunun dusunce ve kavramini es gectigini, goz ardi ettigini, dolayisiyle bilimin, dusunsel kismi olan, hipotez, tez, antitez, sentez, analiz gibi pratige acilan ve pratigin dusuncesini teskil eden, ana kismini da gozardi etmektedir. Cunku bunlarin hesaba katilmasi, otomatikman herseyin, ama hilafsiz herseyin bir insanoglu ortaya koyumu, varsayimi, ongorusu oldugunu goz ardi edememek ve hesaba katmaktir.

Soyut ve somut konu ve olgularda, bilisselligin ozelde ne oldugunu da ileri safhaya birakiyorum. Tabi eger, konu ilgi ceker, onemsenirse!

Mesela tanri konusunda, bilissellik ne anlama gelir?

Saygilarimla;
evrensel-insan

[evrensel-insan]

Saygideger arkadaslar;

Konuya bir acilim daha getireyim.

Insanoglu, vari, bil kilmistir. Yani, vari, bile tureterek, her turlu ogretitiyi ve ogreniyi saglamistir. Sonra da bu bilgileri kendi icinde siniflayarak; dallara ayirmistir. Iste bilisselligin temeli, varin turevi bilgidir. Epistemolojiktir. "Bil" kokenin de, "yok" veya herhangibir negativite mumkun degildir. Sadece, bilginin ortaya konusunun algisinda kabul veya red vardir. Bu da bilginin algi temelli dogru ve yanlisini getirir. Bilgi, sabit degildir, degiskendir ve suregelen bir surecin surekliligidir. Epistemolojik olarak ta, bilinemez, bilinmez yoktur, sadece BILINECEK OLAN veya Henuz BILINMEYEN vardir.

Her turlu var; bil kokeni olmadan ortaya konamaz. VARI ORTAYA KOYAN BIL KOKENIDIR. Ol kokeni ise, konuya insandisi bir bakis acisidir. Buradaki bil kokeninin ortaya koydugu var, ISARET EDILEN vardir. "Bunu bil. Bu nedir? verilen cevap, bil kokenlidir. Ol kokeni ise, tamamen insandisi bir olguyu isaret eder. Bu madde veya yaraticidir. Halbuki yaratici olan, soyut ve kavrami yaratan ve bil kokeninde isleyen ve bildiren insanogludur.

Bilimin de; epistemolojik bakis acisiyla kokeni, vara degil; bile dayanir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[ozgur_beyin]

sevgili evrensel, herşeyi anladımda!! varmak istediğin ne onu anlamadım

[evrensel-insan]

Saygideger Ozgur_beyin;

Metafizigin varsal ve etigin inancsal yanasimi yerine; insanoglunun insanlasabilmesi, ancak kendi urunu bil kokeniyle ve epistemolojiyle mumkundur. Bu da tum izmlerin, inanclarin, yaraticisal, maddesel yanasimlarin sonu ve curumesidir. Insanoglunun evrensel ve insansal sorunlarinin kokten ve yepyeni bir yanasimla cozumu, "ol" kokeninin insandisiliginda degil; bil kokeninin insan ozunde yatmaktadir. Bilimin kokeni de, ol dan bile gectiginde bilimseldir. Cunku ol kokeni yanlislanamaz, cunku dogrulugu bilimsel olarak kanitlanamaz.

Bilmem anlatabildim mi? Acik degilse ve neresi acik degilse, belirtirsen aciklamaya calisirim.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[ozgur_beyin]

sevgili evrensel ,sen bu türkçeyle. türkiyede çok makbul bir entel olursun buna eminim

[evrensel-insan]

Saygideger ozgur_beyin;

sevgili evrensel ,sen bu türkçeyle. türkiyede çok makbul bir entel olursun buna eminim -O.B.

Sana gore anlasilmayan bir kelime, ya da cumle varsa ve eger anlamak istersen ve de belirtirsen, aciklayabilirim.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[evrensel-insan]

Saygideger arkadaslar;

Bir konuya yanasirken, iki farkli ve biribirine tezat; yanassim vardir. Bilissel (cognitive), yanasim, bilmeyi, bilgiyi, birikimi, bilincliligi ve farkindaligi icerir, inancsal yanasim ise, dogumdan gunumuze kadar verilen degerlerle, verilere, tabulara sahipligi, sabitligi, savunuyu, ortaya koyan ideolojik dogrulari icerir.

Ideolojik dogrularin "kemiklesmis, kesinlesmis, mutlaklasmis,degismez, sorgulanmaz" duzeye kisi tarafindan cikartilmasi, inancin, IMAN ASAMASIDIR.

Dolayisiyle, inanc ve iman; sadece dini ve tanrisal icerik ile sinirli degildir. Milli, etik ve metafizik ideolojilerin dogru inanclari, IMANLASABILIR.

Oyuzden bilissel yaklasim, epistemolojik gercekci qua (olarak, sifatiyla) felsefi ve notr alginin yaninda, tartisma degil; bildirme, bilgilendirme icerir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[Neva]

Tanri konusunda bilissellik, benzetme sanatidir.

[evrensel-insan]

Saygideger neva;

Tanri konusunda bilissellik, benzetme sanatidir.-neva-

Yukaridaki cumleni, mumkun ise; "tanrinin varligi (var/yok) ve tanriya inanc (inan/inanma) temelinde, acar misin?

Benim, bir birey olarak bu cumlenden algim. Soyut kavramlar, mutlaka somut kavramin ozdeslestigi ile (madde, nesne, pitoresk, put, ilah, Kuran, Incil v.s.), inac tabani bulur. Hic bir SOYUT VARLIK, SOMUTLA OZDESLESTIRILMEDEN, INANC TASIMAZ.

Burada, konuyu tanrinin disina, yani sevgi, nefret, demokrasi, v.s. temelli kurgulara da tasiyabiliriz.

Yani ve mesela, fasizmin demokrasiyi benzetmesi ve verdigi icerik ve anlam ile, sosyalizmin, demokrasiyi benzetmesi, verdigi anlam ve icerik farklilasir, kavramimiz demokrasi oldugu halde, bu fark; her ideolojik inancsal dogrunun, kendince dogrulandigi bir demokrasi icerik ve anlamidir. Bu yuzden de, mesela, fasizmin demokrasisi, sosyalizmin algisinda diktatorluktur, ya da tersi.

Sizin dusunce olarak, yukaridaki cumlenizden anlatmak istediginiz daha farkli bir sey ise, aciklarsaniz, sevinirim.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[Neva]

Sayin evrensel-insan;

Evet demek istedigim o'dur. Soyut olan inancin somuta ulasmasi ve dillendirilebilmesi icin, maksimum duzeyde benzetme sanati kullanilir. Dinlerin veya ezoterik metinlerde anlatilan iceriklerin bugune ulasmasindaki en onemli nokta budur. Daha akilda kalicidir, daha fazla ustune eklenti alabilecek yapidadir.

Tanri'ya inanc anlaminda, soyut , somutla eslesmeden ortaya cikmaz. Bu kisinin bir nevi kendi kendisini ikna etme sebebidir. Insan ne denli degisim gecirirse gecirsin, birtakim koklesmis motifler asla yer degistirmez.
Ornek vermek gerekirse; bir muslumanlik, bir yahudilik, bir hristiyanlik, dolayisiyla tanri, kitaba, hadislere veya turevlerine, birtakim objelere ve rituellere bagimli hale getirilmistir.

Gunumuzde semavi dinlerin ortaya koydugu resimdir bu. Fakat, semavi dinlerin gecmis kadim dinlerden ve kulturlerden aldiklari esinlenmelerde, bugun halen varolan dinlerin batillari seklinde varlik gostermektedir.

Tanri'nin varligi temelinde acmak gerekirse; bugun pek cok inanir hayvan kanadinda su yaziyor, inegin bogrunde bu isaret var demekte. Keza hac isareti gene tanrisalligi ifade etmekte. Oyleki artik tanri varligi, hemen her dinde, en onemli olarak para'ya, saygi'ya, insan kimligine,mezheplere, binalara, taslara, turbana, burka'ya, sakal tanesine, fuhusa vs. bircok somuta indirgenmis durumda. Cok tanrili dinlerde bu ozellikler daha da renkli saymakla bitmez.

Bu durumda dogal olarak, aklen sag olup, tanri varliginina inanabilmek, ciddi anlamda neredeyse imkansiz.. Cunku gelinmis olunan asama da, benzetilen tanrinin neredeyse bir arabasi eksik diye dusunuyorum.

Konu bazinda elbette baska kavrama da islenebilir.

[evrensel-insan]

Saygideger neva;

Aciklamalarin ve onemi algilanmasi acisindan, "buyuk" olan bu basliga yaptigin katkin icin tesekkurler, umarim bu katkilarin, bu ve buna benzer basliklarda surekli olarak devam eder.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[evrensel-insan]

Saygideger arkadaslar;

Akilciligin, bilissel degil de; fikirsel (ideolojik, inancsal dogru) bir yanasim oldugunu belirterek, bu basligi guncelleyelim.

Saygilarimla;
evrensel-insan