PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Para maymunları nasıl bozdu:)


saroz
11-01-2010, 00:33
Keith Chen, Yale Üniversitesinde ekonomi bölümünde görev yapan bir profesör. Keith Chen'in araştırması, maymunlara, para kullanmayı öğretmek ve bunun sayesinde topladığı bilgileri, bizlerin yani insanların, para ile olan ilişkisini karsılaştırıp, çeşitli sonuçlar çıkarmak.

Araştırma, Yale Üniversitesinin maymun laboratuarında başlıyor. Bu laboratuarda 7 adet capuchin maymunları, bir ana ve birçok küçük deney kafeslerinde, para kullanmayı öğreniyorlar. Para olarak, gümüş renkli, somun kullanılıyor. Süreç gayet basit. Ana kafesten bir maymun alınıp, deney kafesine koyuluyor. Bu maymuna para adını verdikleri somun veriliyor. Maymun öncellikle bu somunu kokluyor, ağzına götürüyor.

Bu aşamada bir tepsi içinde çeşitli yiyecekler getiriliyor: elma, üzüm ve jell-o. Amaç, bu 7 maymunun her birinin sevdiği yiyecek türünü bulmak ve bu yiyeceği elde etmek için parayı kullanmalarını sağlamak. Deney kafesindeki maymun elmayı seçiyor. Araştırmacılar, maymuna elmayı vermeden önce, elinden parayı alıp, maymuna yiyeceği veriyorlar.
Bu süreç haftalarca sürüyor ve maymunlar birkaç hafta sonra, ellerindeki somunun yani paranın gücünü anlamaya başlıyorlar.
Maymunlar paranın kullanımını; araştırmacılar, en çok tercih edilen yiyeceği öğrendikten sonra, yeni bir süreç başlıyor: fiyatlandırma.

Bu yeni süreçteki amaç, maymunların, biz insanlar gibi rasyonel kararlar verip vermediğini bulabilmek. Böylece araştırmacılar, birçok maymunun tercihi olan jell-o'nun fiyatını iki somun, elmanın fiyatını yarım somun ve üzümün fiyatını ise bir somun yapıyorlar. Buldukları sonuç ise gerçekten ilginç. Maymunlar, deney sırasında, biz insanlar gibi para harcama konusunda çoğu zaman rasyonel davranıyorlar. Parasını, en çok yiyecek alabileceği şekilde harcamaya başlıyorlar. Maymunlar, 1 somun verip, 2 dilim elma almayı, fiyatı 2 somun olan bir adet jell-o'ya tercih etmeye başlıyor.

Buraya kadar her şey güzel!

Günlerden bir gün, yine ana kafesten, deney kafesine alınan maymun, deney kafesindeki bir tepsi içinde bulunan 12 somunu görüp, aniden çılgına dönüyor. Paraların bulunduğu tepsiyi kapıp, ana kafese fırlatıyor ve kendisini de ana kafese atıyor. Ana kafesteki bütün maymunlar bir anda gökten para yağdığını görüp, yere düşen paraları kapışmaya başlıyorlar.

Levitt, bunu yazısında maymun tarihinde gerçeklesen ilk "banka soygunu" (maymunun tepsiyi çalması) ve "hapishane kaçışı" (maymunun deney kafesinden, ana kafese kaçışı) olarak tanımlıyor.

Bütün bu kaos içinde araştırmacılar, ana kafesteki maymunlardan parayı geri almaya çalışıyor. Olay biraz yatıştığı bir anda Keith Chen, hiç görmemeyi tercih ettiğini söylediği bir olaya şahit oluyor: Erkek maymunlardan biri, dişi maymunlardan birine yaklaşıp, ona elinde bulunan somunlardan birini veriyor ve bunun karşılığında dişi maymun, erkek maymunun seks teklifini kabul ediyor!

Işin ilginç yanı bu iki maymunun "işi" bittikten sonra, dişi maymun "kazandığı" parayı araştırmacıya getirip, bununla üzüm almaya çalışıyor. Chen, bu olayı maymun tarihindeki ilk " fuhuş" olarak tanımlıyor.

Üniversitenin araştırma etik bölümü, maymunlar üzerinde yapılan para araştırmasının, maymunların yaşam koşulunu, değerlerini ve gündelik yaşamlarını tamamen değiştirdiği ve zedelediği gerekçesiyle, araştırmayı iptal edip, maymunlara para verilmesini yasaklıyor.

http://www.facebook.com/photo.php?pid=3802987&id=149588846512&comments


İlginç bir deney. Kapitalizmin her canlının doğasına aykırı bir sistem olduğunun güzel bir kanıtı olarak görüyorum bu deneyi.

AerA
11-01-2010, 00:49
Sevgili dostum saroz ;

Harika bir haber olmakla beraber hayvanların bilinçlenme süreçinde paranın nasıl tuhaf bir rol üstlendiğini görüyoruz.

Teşekkürler.

evrensel-insan
11-01-2010, 01:42
Saygideger saroz;

Bu konu daha once islendi.

http://www.turandursun.com/forumlar/showthread.php?t=5699&highlight=para+maymunlar

Saygilarimla;
evrensel-insan

Psiko
11-01-2010, 02:49
Yapılan deneyde,
Para gerçekten maymuınları bozmuş görünüyor.
Şu deneyde bozulmuş olan ne ben bir türlü anlayamadım ?
Anlayan anlatsın lütfen.


Harry Harlow ve bir başka bilim adamı Stepnen Suomi, bebek maymunları biyolojik annelerinden ayırarak ve onları birer canavar olabilecek kumaştan yapılma yedek annelerle birlikte kafeslere koyarak,
primatlarda psikopatoloji sonucuna varılıp varılamayacağını merak ettiler.
"Yüksek basınçlı sıkıştırılmış hava veren"
ve
"Hayvanın derisini gerçekten bedeninden ayıran"
kumaştan bir bedene sahip
"Bir canavar anne" yarattılar.
Bir başkasını
"Bebeğin başını dişlerini takırdatacak kadar şiddetle sallayacak"
biçimde yaptılar ve en sonunda emir verildiğinde
"Karnının her bir yerinden pirinçten yapılma keskin, büyük çiviler çıkaran" bir "oklukirpi anne" yarattılar.
Önceki durumlarda bebek yalnızca daha sıkı tutunuyordu, çünkü bilim adamlarının bildirdiğine göre
"Korkmuş bir bebek her ne pahasına olursa olsun annesine daha sıkı yapışır"
ve son durumda maymun çivilerin geri çekilmesini bekliyordu, sonra annesi olduğunu sandığı şeye yapışmak için geri dönüyordu.
Harlow ve Suomi sonuç olarak yalnızca kendi deneylerinin ürünü olarak tasarlayabilecekleri en iyi canavar anneleri keşfettiler: yalnızlık içinde yetiştirdikleri maymunlar.
Morali bozuk,
içinde geliştikleri sosyal çevreden zoraki olarak ayrılarak sürekli psikopatolojik bir durumu getirilmiş bu maymunlar,
diğer maymunlarla normal olarak etkileşim içinde olma konusunda çok korkaktılar ve normal cinsel ilişkiler kurma konusunda yeteneksizdiler.
Bilim adamları "Tecavüz aleti" adını verdikleri şeyi kullanarak onları gebe bıraktılar.
Bebekler doğduğunda annelerin onlarla ne yapacakları konusunda hiçbir düşünceleri yoktu.
Annelerin birçoğu bebekleri umursamazken, Harlow ve Suomi'nin ifadelerine göre bazıları "Merhametsiz veya öldürücüydü".
En gözde oyuncularından bir tanesinin yaptığı, bebeğin kafatasını dişleri arasında ezmekti.
Fakat gerçekten hasta eden asıl davranış modeli ise bebeğin yüzünü yere çarpmak, sonra onu ileri geri sürtmekti.

evrensel-insan
11-01-2010, 02:58
Saygideger psiko;

Iste insanoglunun vahsi, canavar ve oldurucu (oldurmek) dogal dusunce yapisi burada da gundemde. Sonucta kendi turune bu uygulamayi yapan bir dusunceden, hayvanlara daha insanca davranmasini beklemek, abes olur.

Bir kiside once insan sevgisi bilinci olacak ki, sonra hayvan, bitki, doga, dunya v.s. sevgisi bilinci olussun.

Yoksa, "insanogludur, ne yapsa yeridir" veya "insanoglu bilim icin her turlu canavarligi yapar" dusuncesi, ayni atom bombasini insanlarin ustune atan dusuncedir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

basitrasin
11-01-2010, 03:24
Herkese selam.
Bence maymunların para kullanmaya başlaması onları bozmamış.
Daha önce yiyeceğe karşı olan tavırlarını paraya karşı göstermeye başlamışlar.
Örneğin:
Doğada bir tepsi dolusu yiyeceği gören maymun, hemen yağmaya girişir. Deneyde paraları yağmalıyor.
Doğada dişisini kandırmaya çalışan maymun, ona yiyecek götürür. (bırakın maymunları, çok daha ilkel olan kurt örümceği bile, dişisinin yanına yakaladığı sinekle gidiyor ve bu sayede kabul görüyor.) Deneydeki maymun, dişsini kandırmak için para kullanmayı öğrenmiş.
Saygılarımla.

saroz
11-01-2010, 12:03
Herkese selam.
Bence maymunların para kullanmaya başlaması onları bozmamış.
Daha önce yiyeceğe karşı olan tavırlarını paraya karşı göstermeye başlamışlar.
Örneğin:
Doğada bir tepsi dolusu yiyeceği gören maymun, hemen yağmaya girişir. Deneyde paraları yağmalıyor.
Doğada dişisini kandırmaya çalışan maymun, ona yiyecek götürür. (bırakın maymunları, çok daha ilkel olan kurt örümceği bile, dişisinin yanına yakaladığı sinekle gidiyor ve bu sayede kabul görüyor.) Deneydeki maymun, dişsini kandırmak için para kullanmayı öğrenmiş.
Saygılarımla.


Sayın basitrasin, buradaki farklılık şu, doğada dişi sadece yiyecek veren erkeği tercih etmez. Erkeğin dişiyi cinsel ilişkiye ikna edebilmesi için fiziksel ve davranışsal olarak etkilemeside gerekir. Dişi doğacak yavrusunun hayatta kalma mücadelesinde başarılı olabilmesi için fiziksel olarak güçlü yetenek olarakda liderlik potansiyeli görmek ister. Meyve bunlardan sonra gelir.

Ancak deneydeki maymun tüm bu doğal gereksinimleri atlamış. üstelik ilişki için kabul ettiği meyve bile değildir. Meyveye ulaşma aracıdır.

Etik olmayan şey, doğal tercihin bozulup yerini keyfi tercihin almasıdır.

basitrasin
11-01-2010, 21:18
Sayın saroz .
Olaya o açıdan baktığımızda haklısınız.
saygılarımla.

saroz
11-01-2010, 23:34
Sayın saroz .
Olaya o açıdan baktığımızda haklısınız.
saygılarımla.


Samimiyetiniz için teşekkürler sevgili basitrasin, işte güçlü insan budur:thumb:


Sevgiler:)

irsArtvin
12-01-2010, 00:09
Sevgili saroz; öncelikle içinde bulunduğumuz çağın, insanlarının iliklerine kadar işlemiş olan PARA nın bir canlıyı ne duruma getirbildiği konusundaki bu paylaşımınız için size sonsuz şükranlarımı sunarım.

Aslında PARA nın; canlıyı, menfaatleri kousunda ne kadar CANAVARLAŞTIRDIĞI vurgusunu maymunlara deney yaparak görmeye gerek yok. İçinde bulunduğumuz toplumun PARA için neler neler yapabileceğini hepimiz oldukça iyi biliyoruz.

PARA nın var olmaya devam ettiği sürece tüm insanlığın başının her türlü beladan kalkamayacağı va tüm insani değerleri iğrenç bir kağıt paçası için satabileceği ve terkedebileceği (ki bunu da yapıyor zaten) vurgusunu yaparak böyle bir konu için sevgili saroz'a bir kez daha teşekkür ederim...

KızıL
12-01-2010, 21:38
zamanında akıllı bir maymun vardı yurt dışında eğitilmiş her dediğinizi yapabiliyordu
ama türkiyeye gelince bozulmuş hayvan... aklıma o geldi şimdi bizim insanımız hayvana bira içmeyi ve cüzdan çalmayı öğretmiş.. sonra dahada ileri gitmişler öaldığı cüzdanı patronuna getirirken içinden biraz para kırpmayı bile öğretmişlerdi...
para sadece maymunu değil insanıda bozuyor:)

irsArtvin
12-01-2010, 22:20
para sadece maymunu değil insanıda bozuyor:)

Paranın insanı ve toplumu bozduğu için komünizmi istiyoruz ya zaten

:playball: