Bilincin Evrimi

[ereninthenature]

Merhaba arkadaslar, uzun bi aradan sonra tekrardan foruma ayrintili bir sekilde tartismak istedigim bir konuyla dondum.

Foruma girmedigim surede kendi dusunce dunyamda gerceklesen bazi radikal degisimlerden bahsedeyim ilk once. Son yillarda uzerine surekli dusundugum bir turlu modelini cikaramadigim bir konsepti sorgularken Terence McKenna isimli bir filozofa rastladim. Terence kendisini "shaman" olarak tanimliyor. Turkce uzerine nerdeyse hic bir kaynak bulamadigim bir insan Terence ve kesinlikle forumda tartisilmasi gerektigini dusunuyorum. Ortaya aticagim ilk konu bilincin evrimi. Terence bu konuda cok radikal dusuncelere sahip.

Beni bilen bilir forumda. Kendim Carl Sagan hayrani bir ateisttim ve bir kac kez panteizme yakin oldugumu belirttim. Bilincim uzerinde gerceklestirdigim bir kac deneyden sonra :love: artik dunyanin gercekten bilincli olabilecegine(gaia) ve belki butun evrenin bilince sahip olabilecegine(panteizm) inanmaya basladim. Kati rasyonelligimden ve supheciligimden vazgecmedim, bu yuzden butun dusuncelerimi tartismaya acmak istiyorum.

Terence asagidaki videosunda bilincin evriminin ilk primatlarda bir sekilde "katalizor" destegiyle gerceklestigine inaniyor. Bu konu hakkinda bolca bilimsel veri ortaya koyuyor ve teorisi gercekten inanilmaz guclu. Ben acikcasi cok etkilendim ve hakli oldugunu dusunuyorum. Dusuncelerini soyle ozetleyebiliriz:

Insanin, yani yuksek bilincin evriminin gerceklestigi yerin Afrika olduguna pek suphe yok. Afrikada gerceklesen jeolojik degisimler yagmur ormanlarini sahralara cevirdiginde ilk primatlarin yasam tarzlarinda radikal degisiklikler oldu. Terence'in uzerine dustugu konu ise yiyecek sikintisi. Cogu tur siki bir diyete sahip, cok fazla deneme yanilma yapmiyorlar ve zorlanamadikca diyetlerini degistirmiyolar ama dogal seleksiyon baski uyguladiginda yok olmak yerine bazi hayvanlar yiyecek arayisina giriyorlar. Homo sapien'lerin diyetinin genisligi bize ilk primatlarin bu zorlanmadan yola cikarak cogu seyi denediklerini gosteriyor bence de. Bir ipek bocegi olumle yasam arasinda secim yapmasi gerekirse olumu seciyor diyor Terence ama daha bilincli canlilar olmemek icin farkli yemek seceneklerine basvurabiliyor diyor. Burada ki hakliligi ortada. Ilk primatlar bence de yagmur ormanlarinin kaybolmasindan sonra onlerine gelen her seyi yemeye calistilar ve bunun icin cok farkli yontemler sectiler. Bu kismin tartismaya dahil bile olmamasi lazim gayet acik gercekler bunlar ama Terence bu yiyeceklerden bir kacinin bilincin evriminde onemli rol oynadigini savunuyor onlarda benim pek beklemedigim yiyeceklerdi. Ilk primatlarda beyin agirligi normal evrimin 10 kati hizla gerceklestigini dusunursek bizim yuksek bilince sahip olmamiz normal evrim patternlerinden baska bir sekilde evrildigimizi gosteriyor bencede. Terence gene normal evrim modeli bilinc uretebiliyorsa bunun uzun zaman once cok daha baska canlilarda gerceklesmesi gerektigine inaniyor. Yani bizden once yuksek bilince sahip olup, baskin tur olmaya adaya binlerce tur var. Insanin evriminde daha once hic olmayan birsey oldugunu ve bunun hala bilim dunyasinda duzgun bir sekilde sekillendirilmedigini savunuyor. Sonrasinda arastirdigimda Terence'in teorisinin arkasinda duran gayet fazla bilim adami buldum. Terence bilincin evrimini hizlandiran bu katalizorun Psilocybin (http://tr.wikipedia.org/wiki/Psilocybin) iceren mantarlar oldugunu iddia ediyor. Psilocybin psychoactive bir madde ve etkileri teoriyi gercekten destekliyor benim anladigim kadariyla. Bu maddenin kendi normal yasam alanini kaybetmis, normal memeliden cok daha akilli olan ilk primatlar tarafindan kullanilmasinin evrimsel surecte bu ture inanilmaz destek verecegi ortada. Terence bu maddeyi ortaya atiyor cunku kendisi kendi gozleriyle psychoactive maddelerin ilkel insanlar tarafindan kullanildigini goruyor. Kendisi amazonlardan, afrikaya bircok ilkel kabileyi incelemis ve nerdeyse her ilkel kabilede bu tip maddelerin kullanimini gormus. Samanizim zaten bu tip maddeler kullanilarak kabilenin kararlarinin alinmasini gerekliligini destekleyen bir inanis bicimi. Yani cogu ilkel kabilede iktidar bu maddeyi en dogru sekilde kullanan insanin elinde. Pek bilgim yok samanizim uzerine ama eger Terence hakliysa cok ciddi bir sekilde uzerine dusulmesi gereken bir din, felsefe olduguna inaniyorum. Psilocybin'in ilk primatlara vermis olabilecegi evrimsel destekleri madde madde yazicam.

Kendisinin toplam konusmasi burda, ingilizce bilen arkadaslar izleyebilir. Cevirmeye calisacagim bir video bu, izledikten sonra begenenler varsa mesaj atsinlar beraber cevirelim. :help:

https://www.youtube.com/watch?v=7PucjQXO2k0

[ereninthenature]

Terence gunumuzun evrim teorisinin bilincin evrimini aciklayamadigini savunuyor ve bilincin evriminde normal evrimin etkilerinden baska etkiler olmasi gerekliligini savunuyor. Evrim teorisini ureten seyin bizim bilincimiz oldugunu ve bilincin evrimini bu teorinin kolay kolay aciklayamacagini savunuyor:biggrin1:. Bu konuya bakisi cok radikal, ortodoks bilimin ortaya attigi teorinin eksik oldugunu savunuyor. Bilim su an bilincin evrimini kas ve beyin koordinasyonundan ortaya ciktigini savunuyor. Bu koordinasyon ne kadar iyiyse o kadar cok bilinclendigimizi savunuyor. Diger bir teori komplex sosyal olaylari kontrol edebiliyo olmak ve daha iyi kontrol edebilmeye calismanin yuksek bilinci dogurdugu yonunde. Bilimin bu konuda ortaya koydugu butun veriler zayif. Zaten cogu bilim adami bilincin evriminin gunumuz teorileriyle aciklanamadigini ve uzerine daha cok calisma gerektigini biliyor, savunuyor. Benim gordugum kadariyla da bilim, bilincin evrimini biyolojik evrimde oldugu gibi acik bir sekilde ortaya koyamiyor. Zaten bu arayis beni Terence ile tanistirdi. Terence sadece goz-kas koordinasyonu yada avlanmak/saklanmak icin beyni kullanma yetisinin yuksek bilinci ortaya cikaramayagini savunuyor. Sosyallikte ayni sekilde, insandan cok daha sosyal canlilar gayet buyuk beyinleri ve sinir sistemleri bulunmasina ragmen bilincleri insaninki gibi evrilmedi. Bilinc bu sekilde evriliyorsa bizden baska bircok canlinin cok daha bilincli olmasi gerektigini soyluyor. Cogu canli insanin yerini alabilecekken almadi. Burda bir eksiklik oldugunu savunuyor Terence ve bunun eksikligin psychoactive maddeler oldugunu savunuyor.

Burda uzerinde durdugu konu yemek dedigim gibi. Ve etrafta gercekten cok fazla psychoactive madde iceren yiyecek var. En guclu aday mantarlar. Tum dunyada bulunuyorlar ve yiyecek olarak cok iyi bir aday. Ve cok cok buyuk ihtimal ilk primatlar bu yiyecekeleri yemislerdi. Simdi zaten tum dunyaya bakarsak bu maddelerin kullanimi bize bunun su goturmez bir gercek oldugunu gosteriyor. Hristiyan kliselerindeki camlarda bu mantarlarin resimleri var, bazi musluman-sufi gruplarin ayahuasqa denen bir icecek hazirlayip kullandiklarina dair veriler var tum ilkel dunyaya samanizm izini birakmis. Insanligin bu tip maddelerle iliskisi, bu maddelere karsi zayifligi, cok kolay bir sekilde bagimli olmasi yine bize evrimimizde etkisi olabilecegini gosteriyor. Bu maddelerin etkileri tamamen beyin ve bilinc uzerinde ama cok az bilim adami bu maddelerin bilincin evrimi uzerine etkisi olabilecegini savunuyor. Terence soyle bir ornek veriyor. Su an farmakoljik sirketler kadinlarin dogum kontrol steroidlerini patateslere urettiriyor. Eger bir primat grubu bilincin evriminin ilk asamalarinda boyle bir yiyecek turune rastgelmis olsaydi bu onlarin ureme aliskanliklarini, cinsiyete gore davranis bicimlerini, yeme aliskanliklarini yani toptan bilinclerini nasil etkilerdi? Cok fazla. Ortada boyle bir yiyecek turu varken neden uzerine durulmuyor diyor. Psilocybin'in etkileri cinselikten, uykuya, goz gorus acisindan, seslerin algilanmasina kadar hersey uzerine etkisi olan bir madde. Normal beyin kimyasini degistirip insana yeni hisler, duygular, dusunceler, cinsel istekler veren bir madde. Gorus acisini ve gorme yetisini artiran bir madde. Erkeklerde feminenligi arttiran bir madde ayni zamanda. Etkilerinden madde madde bahsedicem.

Bilincin evrimini etkileyen evrimsel baski herneydiyse cok fazla gorulen bir olay degil diyo Terence. Ister eline tas alip atmak olsun, ister psikolojilerini ve biyolojilerini cok fazla etkileyen bir yiyecek turunu yemeleri olsun. Nasil gerceklestiyse normal olmayan bir olay bilinci dogurdu. Cunku milyarlaca yil bilincli canlilar dunyada yasarken bizimkisi gibi bir bilince sahip canlinin ortaya cikmasi cok uzun surdu. Burda herseyin uzerine durulmasi gerektigini ve bu tip yiyecek turlerinin de bu hakki hakkettigini savunuyor Terence amca.

Ben burada konudan disariya cikip bu soruyu cevaplayayim. Ortodoks bilim dunyasi bu konudan cok cok korkuyor cunku bu kabul edilirse cok buyuk implikasyonlari olacak, gercekten cok fazla. Bunu sonra uzunca tartisicam ama butun antropolojiye bakip bu maddelerin evrim teorisi ile birlestirilmemesi size de garip geliyordur artik umarim. Bilim insanlarin egosuna surekli agir darbeler indirdi. Benim tabirimle bilim insanligin egosuna 3 kere tokat atti. Once dunyaniz evrenin merkezinde degil dedi ( Copernicus (http://en.wikipedia.org/wiki/Nicolaus_Copernicus), Galileo (http://en.wikipedia.org/wiki/Galileo_Galilei), Kepler (http://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler)), sonra annenizle sevismek istiyosunuz dedi:peace:(Sigmund Freud), sonrasinda siz cok cok garip davranislari olan maymunlarsiniz dedi(Darwin). Ve insanlik ucununde cok dogru ve onemli gercekler oldugunu gordu. Freud ozellikle bence en agir seyleri gosterdi insanliga o da bilincaltinin varligiydi. Freud'un calismalarindan sonra psikolojik filmler patlama yapti ve hepsinde psikoloji bozuk, kontrolunu kaybetmis insanlar basrollerdeydi.Insanin en buyuk korkusu bilincin kendi kontrolunde olmadigi ve baskalarinin bilinclerinin kendi kontrolunde olmamasi. Insanin en cok korkmasi gereken sey beyninin ve bilincinin tam olarak kendisinin kontrolunde olmadigi gercegidir bunun uzerine dusunmek gerek ve bu yolda sikintiya duserseniz Darwin amcayi unutmayin. Ne olursa olsun hepimiz beyni sumuk dolu garip maymunlariz, cok korkmanin alemi yok:whip:. Ama bence burda Terence 4. buyuk tokati hazirliyor ki o da toptan yuksek bilincin, bir mantar kafasi oldugunu savunuyor. Bunun dedigim gibi implikasyonu cok fazla ve bu olay eger boyleyse cidden bilim dunyasinda tartismasi bile donuyor olsa cogu insanin dusunce dunyasinda cok radikal degisiklikler yapacaktir. Bilim bu konu uzerine iste bence bu yuzden cok durmuyor. Mantarin insan bilincinin evrimi uzerine etkisi olabilecegi tartisilmasi gereken bir konu bencede. Ama insanligin egosunu cok cok fena cizecek eger boyle bir katalizor destegiyle evrildiysek. Tek cumleyle soylemek gerekirse modern insanin bilinci ilk primatlarin mantar kafalarindan izler tasiyor. Cok buyuk iddia ve ben bunun dusuncesine bile dayanamadigim icin 3-4 gun cok agir duygusal baski altindaydim. Bu baskinin neden kaynaklandigini ve teorideki bu tip degisimin gunumuz bilinc dunyasinda ne tip degisiklikler olusturabileceginden de bahsedicem.

[ereninthenature]

Ilk mesajimda video hata veriyorsa buradan izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=7PucjQXO2k0

Psilocybin'in insan bilincin evrimindeki katalizor olabileceginden bahsettim. Kenya'daki babunlarin agaclarini mantar yemek icin terkettikleri gozlemlenmis. Ren geyikleri buzun altinda mantar bulup yiyorlar. Bu canlilarin bu yemegi aramasindaki sebep mantarin onlara bircok pozitif etkide bulunmasi tabiki.

Etkilerinden birisi cok az kullanildiginda gorus acisini ve netligini artirmasi. [kaynak] (http://link.springer.com/article/10.1007/BF01965761)

Yagmur ormanlarindan sonra kendini sahrada bulan bir canlinin gorus yetenegi; cocuklarina yemek goturmesiyle, buyuk bir kedinin yemegi olmak arasindaki bir fark kadar fark yaratacagini soyluyor Terence. Ve bu tip yemegi kullanan canlilarin hem kendini hem de cocuklarini daha iyi dogurarak evrimsel surecte kullanmayanlara gore ileride olacagini savunuyor.

Magic mushroom kullananan insanlar gercekten gorus acilarinin cok daha genis ve net oldugunu soyluyorlar. Bilim tamamen bu iddiayi destekliyor. Olay aslinda beyinde gerceklesiyor, gozde degil. Gozler surekli cok fazla gorsel veriyi beyne tasiyor. Bu maddenin etkisindeyken beyin bu veriyi degisik sekilde isliyor. Bir primat ne kadar cok etkileniyorsa bu maddeden o kadar avantajli oluyor.

[ereninthenature]

Biraz daha fazla kullanildigindaki etkisi ise heyecanlanma, mutluluk ve erkekelerde ereksiyon, cinsel istekteki artis. Primatlarin cinselligine diyecek yok, seksi cok seviyorlar:D. Primatlar icin heyecanlanmak ve mutluluk zaten direk seks anlamina geliyordu buyuk ihtimal. Suan oyle en azindan. Ne kadar cok seks yapiliyorsa bir tur o kadar basarili olur. [kaynak (http://en.wikipedia.org/wiki/Psilocybin_mushroom#Effects)]

[ereninthenature]

10 gr kuru(30-50 gr yas) mantardan sonra avlanma soz konusu degil. Seksi dusunebilirsiniz ama o da pek soz konusu degil. Bu noktadan sonra mantar size beyninizde olmadiginda olmayan bir tecrube verir. Artik sex ve avlanma degil normalde dusunmediginiz dusunceleri dusundurtur, hissetmediginizi hissettirir, duymadiginizi duyar, koklamadiginizi koklarsiniz. Psikolojik durumunuza gore cok iyi cok kotu olabilecek tecrubeler yasatir. Iyi tecrubeleri yasamak ve yasatmak ise su an hala amazonlarda samanlarin isidir. Diyetten, felsefeye, avlanma rituellerinden, evlenme rituellerine kadar herseyi saman kontrol eder. Ilkel dunyada samanizm; bu maddelerin kullanilmasini degil, dogru kullanilmasini saglamak icin olusmustur diyor Terence. Ve bu kulturude gene beynimizi, bilincimizi, kulturumuzu olusturan sey olusturdu, evrim olusturdu yani. Sonuc olarak psychoactive maddelerin kullanimi insani bilmedigi bir diyara goturmektir. Kim kullanirsa kullansin soyliyecegi sey hayatinda hic boyle bir tecrube yasamadigi olacaktir. Bu tecrubelerin primatlara buyuk avantajlar saglayacagi ortadadir ilerde acacam bu konuyu genisce.

Mantar cogu kullanicida psikolojik olarak rahatlik ve mutluluk saglar. Tripte ve tripten sonra bilincteki bu degisim kalicidir. Mantar kullananlarin 1/3'u hayatlarinin en onemli tecrubesinin bu oldugunu soyluyor ve %79'u psikolojilerinin onceye gore cok daha iyi oldugunu soyluyor. Surda guzelce anlatiyorlar. [kaynak (http://csp.org/psilocybin/Hopkins-CSP-Psilocybin2006.pdf)]

Burda arastirilmasi gereken, uzerine dusulmesi gereken sey bilincinde kalici etki yapan ve kullanicisina daha once hic yasamadigi bir tecrube yasatan maddenin bilincin evriminde katalizor olarak kullanilip kullanilmadigidir. Cunku primatlar bir tripten cikip tas atmayi planlamis olabilirler. Saatlerce bir tasi eline alip diger tasa surtmus bir sekil ortaya cikarmaya calismis olabilirler. En onemlisi ise kullanicisini birseylere inanmaya zorlamasi daha dogurusu onune hic anlam veremedigi bir tecrube birakip gitmesi. Bu sonrasinda dine donusebilir, kulturel fenomenler dogurabilir, bazi insanlara DNA'nin cift sarmal yapisini kesfettirtebilir. [1] (http://www.miqel.com/entheogens/francis_crick_dna_lsd.html) [2] (http://www.cracked.com/article_16532_the-5-greatest-things-ever-accomplished-while-high.html)

Butun bunlarin olusmasi icin gerekli sebepler ise iki basit primat davranisi, aclik ve merak.

[ereninthenature]

Psilocybin'in bir diger etkisi ise tripteyken glossolalia (http://en.wikipedia.org/wiki/Glossolalia) denilen bir norolojik bir ele gecirilme haline sebep vermesi. Glossolalia'yi gormeden anlamasi zor ama deneyeyim. Internette videolari var bulup izleyebilirsiniz. Glassolalia anlami olmamasina ragmen sintaktik sesler cikararak konusmaktir. Yani anlami yok, birisi bir sesler cikariyor ama gorseniz bilmediginiz bir dilde konusuyor sanirsiniz. Terence dilin bir anlam ifade etmeden cok daha once var olduguna ve seslere anlamin cok sonradan verildigine inaniyor. Bunu primatlarda gormek mumkun. Cikardiklari cogu sesin anlami yok. Dilde ilk asamalarda buyuk ihtimal boyleydi diyor. Mantar bu durumu tetikleyen bir etkendi ve sonrasinda belki de kalici olarak primatlarin davranisi oldu. Surekli garip, anlamsiz ve kucuk bogaz sesleri cikarmanin zamanla dile evrilmesi gayet mantikli. Bir sure sonra bazi sesleri bazi anlamlar verilmesi ise cok basit cunku. Herkes bazi seslerin kotu tecrube bazilarinin iyi tecrube oldugunu cok rahat farkedebilir.

Yani mantar kullaniminin dilin gelisimine buyuk etkisi olabilir.

[ereninthenature]

Primatlarin cogunlugu ataerkil bir hiyerarsiye sahip. Genc, guclu erkekler butun yaslilari, kadinlari, cocuklari ve homoseksuelleri kontrol ediyor. Cogu genc erkegin en buyuk problemi statusunu baska erkeklere kaptirmamak. Bunun icin cok buyuk zaman ve enerji harciyorlar. Psilocybin'in bir diger etkisi ise erkegi feminenlestirmesi, bencilligi azaltmasi ve kendisi kadar grup icin calismasi gerekliligini asilamasi. Samanlar su an bile genc guclu erkekler, guclerinin farkina varip grubu bencil isteklerine gore yonetebilecegini anladiklari an veriyolar mantari ve genc "tecrube" yasiyor. Bu tecrubeden cikardigi sonuc ise herkesin bir canli oldugu, aci hissettigi. Saman, birinin sadece bir seyi yapabildigi icin yapmasinin onune geciyor. Kabileyi birlik ve beraberlik halinde tutmaya calisiyor.

Yani asil olay Psilocybin'in kullanicisini daha duygusal, daha tutkulu, daha mutlu yapmasi. Bu etki bilimsel olarak da ortada, sosyal olarak da gozlerimizin onunde 50'lerde Amerika'da yasandi. Ikinci dunya savasini kazanip geri donen babalarin cocuklari sevgi pitircigi hippilere donustuler. Ne devletin ne sirketlerin ne de toplumun beklemedigi bir olaydi bu. Bu sosyal degisimin katalizoru kesinlikle psychoactive maddelerdi. Bu tip bireysel ve toplumsal degisim sosyal kurallardaki genislik, gruptakilerin bir birine olan guveni, fedakarligi cok zengin bir sosyal kultur yaratti. Bu mantarlar ilk hominidler tarafindan kullanildiysa cok buyuk ihtimal ayni etkiyi yapti ve bilicin evrimindeki sosyal olaylari kontrol etme baskisi, sosyal olma gudusunde inanilmaz bir artis yasandi. Bu kabileler, gruplarin evrimsel yarista digerlerine gore onde olacagi ortada.

Gene bu hippi olma mevzusu cogu erkegi tek eslilikten cok eslilige itti ve erkekler kendi cocuklarini bilemediler. Sonuc olarak benim cocugum demedigi icin bastan butun cocuklari cocuklari olarak gordu ve hepsi icin calisti. Tum grup, kabile bir aileydi. Bunun izlerinide hala ilkel samanist kabilelerde gormek mumkun.

Genel olarak Psilocybin'in bilinc evrimine olasi katkilari bunlar. Cok cok olasi ihtimal bir katalizorun bilincin evrimine destek olmasi. Basit, zarif bir dusunce. Ama kabul edilirse toplumun duzenini derinden sarsacak bir fikir. Terence boyle tehlikeli fikirlerle dolu bir adam. Burda uzunca bahsettigim sadece evrimin bir katalizore sahip olabilecegi fikriydi. Diger fikirlerini de tartismaya acicam yakin zamanda.

[Dialectics]

Tam da neden evrimin bilincin ortaya çıkmasını gerektirdiğini düşünüyordum. Yani evrimsel açıdan inceleyince gerçekten de bilince ne gerek vardı?

İnsan beyninin kendisine en yakın memelinin beyninden farkı frontal loblarındadır. Gerek dil, gerekse nedensellik, soyut düşünce, planlama, öz denetim vb. gibi bilinçli olma haliyle ilişkili pek çok kritik fonksiyon beynin bu en son evrimleşen bölgesi tarafından yapılır.

http://en.wikipedia.org/wiki/Human_brain

İnsan en zor doğum yapan memelidir. Sebebi de insanların beyinlerinin gövdelerine göre oranının en büyük olmasındandır. Sırf bu yüzden hatta insan türünün bebekleri henüz daha gelişimlerini tamamlamadan doğarlar. Halbuki diğer memeli canlıların yavruları doğduklarında yürüme, yüzme vb. gibi yetenekleri geliştirmiş olarak doğar.

Bahsettiğiniz teori en üstte sorduğum sorulara tatminkâr bir yanıt sağlıyor gibi görünüyor. Ancak daha önce böyle bir araştırma yapılmış mı bilmiyorum ama hala Psilocybin kullanan kabile üyelerinin beyinlerinde anatomik ve fonksiyonel incelemeler yapılmış mı? Onların beyinlerinde evrim hala devam ediyor mu?