FreeWill
26-01-2007, 00:10
Osmanli Padisahlarini mi anlatiyorsunuz? Durun ben de anlatayim bir-iki tanesini;
Sultan Ucunucu Murad 1574'te tahta oturdu. Tarihciler en pespaye, rezil padisah olarak Ucuncu Murad'i gosterir. 100-130 cocucgu oldu. Olumunden sonra 19'u erkek, 30'u kiz olmak uzere 49 cocuk kaldi, hatta yedi cariyenin de gebe oldugu, olumu uzerine denize atilarak cariyelerin bogduruldugu soylenir.
Ucuncu Murad 19 yasindayken, Turk korsanlarinin yakaladigi unlu Venedikli Safiye Sultan'i 15 yasinda koynuna koyarlar. Safiye Sultan'la Osmanli Sarayinda saltanat kadinlarinin buyuk ihtisami baslayiverir. Saraydaki buyuk cekisme Ucuncu Murad'in ilk aski Nurbani Sultan ile SAfiye Sultan arasindadir. Devletin bir ic savasindan daha tahripkardir bu cekisme. Yillar gecip saraydaki rakipleri ve kocasi olunce, Osmanli sarayinin en dirayetli kadinlarindan biri olarak tarihe gecer.
Ileriki yillarada Safiye Sultan'in oglu Ucuncu Mehmed tahta gectiginde ilk isi 19 kardesini saraydaki dilsizlere bogdurtmak olur. Cellat dilsizler, kucuk bebekleri analarinin memesinden, besiklerinden cekip alirlar. Aci haykirislardan, cigliklardan geriye Ucuncu Mehmed'in 4 oglu kalir; Selim, Cihangir, Ahmed, Mustafa.
Ucuncu Mehmed'in de olumunden sonra, Osmanli tahtina ilk defa sunnetsiz bir padisah oturur, bu Birinci Ahmed'dir. Tarih 1603'tur. (Celali isyanlariyla ugrasti, bir de guzel kutuphane yaptirdi) Koynuna Mahifiruz'u koydularsa da, onun gozu, bir papaz kizi, isvede, cilvede emsalsiz Rum irkindan Mahpeyker Sultan'daydi. Daha sonraki adi "basta, onde giden anlaminda" Kosem Sultan olacakti.
Kosem Sultan'in kocasi Birinci Ahmed olunce, Sarayda bir gelenek insaa edildi; taht ogula degil, padisahin buyuk kardesine teslim edildi. Boylelikle Birinci Ahmed'in kardesi Deli Mustafa 1 yilligina iktidara gecti. O siralarda cok kucuk olan Kosem'in oglu Dorduncu Murad'a tahtin yolu acilmis oldu.
Kosem'in kocasi Birinci Ahmed sarayda bir gelenek daha baslatir; Sehzadeleri kafese kapatma! Yanlarina genc bir cariye birakilan sehzadeler kilitli kafes icinde cildirarak gun sayarlar.
Iste Deli Mustafa, 19 sehzadenin olum haykirislarini dinlemis, cocuk yasta kafese kapatilmis, bogdurulacagi ani beklerken delirmistir. Tahta ciktiginda hafizasi, bilinci yerinde degildi, ne ata binebiliyor, ne de cariyelerle ilgilenebiliyordu. Dunya tarihin en masalsi padisahiydi, altin sacma hastaligi vardi. Heryerde herkese altin saciyordu. Hatta kayikta giderken, denizdeki baliklara dahi altin saciyordu. (Deli Mustafa sayesinde tarihimizde ilk defa, devlet hazinesini seyhulislamlara, zenginlere degil, halka dagitan bir padisah tanimis olduk.)
Kosem Sultan coktan siyaset sahnesindeydi. Dunya siyaset tarihinin en zengin hanim Sultanlarindan biriydi, ayni zamanda Turk tarihinde esine bir daha rastlanamayan en kudretli kadin. Bir ayakdivani siyasetcisiydi. Saraydan defalarca kovulmasina ragmen, halka yaptigi bagislar, yardimlar, yeniceri agalarina, cinci hocalara yedirdigi paralarla padisaha karsi ayakdivanlarinin hazirlayicisi, gizli yoneticisiydi.
Kosem Sultan'in dedikodu, entrika, halki manuple edip gaza getirerek olusturdugu ayakdivanlari cigirindan cikti. Ayakdivanlari Kosem sayesinde yeniceriagalarinin, sokak serserilerinin egemenligine girdi. Bunun en trajik ornegi Birinci Ahmed'in karisi, Kosem'in rakibi, Mahifiruz'un oglu Genc Osman'in Deli Mustafa'dan sonra tahta gecmesiyle baslar. Kosem'in ayak oyunlariyla tarihte ilk defa bir padisahin yuzune tukurulerek, asagilanarak, hatta **** oglan muamelesi yapilarak, tekmelenerek rezillik icinde, tahttan acimasiz, kustah, igrenc sahneler icinde indirilmistir.
Kosem muradina ermis, Dorduncu Murad cocuk yasta tahta gecmis, boylelikle ilk 10 yil Osmanli idaresini Kosem ele gecirmistir. Dorduncu Murad cok mu akilliydi, hem ickici, hem icki yasakcisi, zaten sirozdan oldu. Bir Revan seferi, bir de Bagdat seferi var. Entrikalarla gevsemis ulkeyi bir korku imparatorluguna cevirmesi tarihcileri pek sevindirir, cunku Istanbul'un baska turlu idare edilemeyecegine inanirlar. Iyi ki elinde kitle imha silahlari yoktu! Bir hitler olabilirdi. Pala ve penceyle ne kadar insan dogranir? Ne kadar dogranirsa o kadarini yapti! Osmanli padisahlari icinde onun kadar kelle goturen yoktur. Bagdat seferine cikarken, yol ustundeki kaymakanlari, valileri, birer birer goturttu.
Dorduncu Murad'tan sonra tahta, asla deli olmayan Deli Ibrahim gecti. Padisahlarin en ciddisi, en eglencelisiydi. Anasi Kosem'i saraydan kovacak kadar akli basindaydi. Bir padisahin tahttan indirilmesi icin en guclu delil, onun deli olmasiydi, bu yuzden Deli Ibrahim'i delirttiler. Deli Ibrahim 8 yillik ikdidarinin ilk 4 yilinda saraya ceki duzen verdi, ancak ikinci 4 yil gercekten delirdi.
Deli Ibrahim'in de cocuklugu kafeste gecmisti. Bogdurtulan sehzadelerin cigliklariyla buyudu. Bu yuzden sik sik sinir krizleri geciriyordu. Kosem Sultan 3 kitanin en guzel, en korpe cariyelerini cuma gunleri sirayla Deli Ibrahim'in koynuna gonderiyordu. Tik yok! iste bu tarihimizin en buyuk faciasiydi. Cunku tahtin bogdurtula bogdurtula tek bir varisi kalmamisti. Bu yuzden saray zevk ve sefahat yuvasina donusturuldu...
Kosem tum servetini cinci hocalara, sifacilara harcadi. Deli Ibrahim'in odalari, harem tutsulendi, cinler padisahi cagrildi, macunlar yedirildi. Cinci hoca servet sahibi oldu. Cinci hocalara servet yagdirilirken, macunculara is dustu. Deli Ibrahim'e bastilar macunu. Ve mutlu haber 1641 yilinin bir bahar sabahi geldi. Bu haber Kosem'in Deli Ibrahim'in koynuna gonderdigi bir Rus kizi olan Turhan Sultan'dan geliyordu. Macunlar ise yaramisti.
Macunlar oyle ise yaradi ki, 4-5 ay icinde haremde hamile kalmayan cariye kalmadi. Osmanli'ya 100 yil yetecek kadar sehzadeler surusu gelmisti.
Bir kere kadinin tadini alan deli Ibrahim, artik Istanbul'un dilberi, yosmasi, siskosu, kocegi ne bulurlarsa Deli Ibrahim'in koynundaydi. kadinlarin bir dedigin iki etmedi, daha da ileri gitti, anasinin kupelerini, mucevherlerini, takilarini yosmalara dagitti. iste bu da Kosem'i delirtti.Daha sonra Kosem'i saraydan kovdurttu.
Bir gun Deli Ibrahim Istanbul'u gezerken kafasina yine kadin vurur; "Tez, Istanbul'un en sisko kadinini getirin!" der. Bu unlu bir Ermeni yosmasidir, tam 150 kilodur. Bu kadin Deli Ibrahim'i buyulemis, sarayin bir numarali cariyesi oluvermisti.
Kosem intikamini alir, ayaktakimini toplayip, Deli Ibrahim'i tahttan indirir. Yerine torunu Avci Mehmed'i getirir. Deli Ibrahim onurundan gururundan taviz vermeden, kendisini kafese kapatmaya gelenlere kufreder, pezevenkler der, karsi koyar ama olmaz. Yanina bir cariye konularak kafesin kilidine kursun dokulur.
7 yasindaki Avci Mehmed tahta gecince Kosem ile Turhan Sultan arasinda cekisme baslar. Kosem, dunku korpe cariyesine dis geciremez. Dis geciremeyecegini anlayinca, Avci Mehmed'i tahttan indirip, daha saf bir adam olan Suleyman'i tahta cikarmak ister. Turhan Sultan tarafindan bogdurtulur. Turhan Sultan gercek bir sultandir. Tarihciler bu kadinin Osmanli idaresini, nasil buyuk bir soyluluk, ciddiyet icinde yerine getirdigini ovguyle anlatir.
Kosem'in bir kizi Ayse Sultan 7, Fatma Sultan tam 12 kere evlendirildi. saray geleneklerinde sultan kizlari kucuk yasta evlendirilirdi. Buluga girdiklerinde de gerdege girerlerdi. fatma Sultan 3 yasinda Derya kaptani Yusuf Pasa'ya verilmis, kaptanin olmesiyle fatma Sultan 4 yasinda dul kalmistir.
Kosem Sultan oldugunde, bircok tarihciye gore, serveti Osmanli Hazinesinden buyuktu. Oldugunde Misir Carsisindaki depolardan cikan mucevherat esyalar herkesi sasirtti. Bu servetle o kadar cok turbe, o kadar cok cami yapiliyordu ki, 50 yil sonra Istanbul halki "Cami yapilmasin, yeter!" diye ayaklanacakti. Ve bu ayaklanmada Cellat Kara Ali, Deli Ibrahim'in sadrazami Ahmet Pasa'yi oldurecekti.
Bu yuzyil kafesler ve deliler tarihi olarak da anilir.
**********
Alinti:
(Memleket Hikayeleri-Nihat Genc)
*************
Osmanli Osmanli diyen musluman arkadaslar, tarihimizin bir parcasi olan bu yazilari, egitim mufredatlarinda bulamazsiniz.
Osmanli Osmanli diyen musluman arkadaslar, bunlar da bizim padisahlarimiz.
Gecmisimize soyle bir bakin bakalim, degisen ne?
Hamam ayni, tas ayni. Tamam tek esiyle yasamis, yarim asir Osmanli'yi yoneterek, hatta yabancilarin "Muhtesem" dedigi Kanuni Sultan Suleyman gibiler de var. Ama tarihimizin sayfalarini karistiriken, bazi yerlerini hasiralti etmeye kimsenin hakki yoktur.
Tarihimizle ac-tatli herneyse yuzlesmeliyiz. Sadece iyi, hos yerleri alip, uzerine de sayfalarca methiyeler duzmeyelim. Digerlerine 'yalan, uydurma vs' diyecegimize onlari da mercek altina yatiralim. tarihimizle yuzlesmeyi ogrenelim.
SAYGILAR
FreeWill
Sultan Ucunucu Murad 1574'te tahta oturdu. Tarihciler en pespaye, rezil padisah olarak Ucuncu Murad'i gosterir. 100-130 cocucgu oldu. Olumunden sonra 19'u erkek, 30'u kiz olmak uzere 49 cocuk kaldi, hatta yedi cariyenin de gebe oldugu, olumu uzerine denize atilarak cariyelerin bogduruldugu soylenir.
Ucuncu Murad 19 yasindayken, Turk korsanlarinin yakaladigi unlu Venedikli Safiye Sultan'i 15 yasinda koynuna koyarlar. Safiye Sultan'la Osmanli Sarayinda saltanat kadinlarinin buyuk ihtisami baslayiverir. Saraydaki buyuk cekisme Ucuncu Murad'in ilk aski Nurbani Sultan ile SAfiye Sultan arasindadir. Devletin bir ic savasindan daha tahripkardir bu cekisme. Yillar gecip saraydaki rakipleri ve kocasi olunce, Osmanli sarayinin en dirayetli kadinlarindan biri olarak tarihe gecer.
Ileriki yillarada Safiye Sultan'in oglu Ucuncu Mehmed tahta gectiginde ilk isi 19 kardesini saraydaki dilsizlere bogdurtmak olur. Cellat dilsizler, kucuk bebekleri analarinin memesinden, besiklerinden cekip alirlar. Aci haykirislardan, cigliklardan geriye Ucuncu Mehmed'in 4 oglu kalir; Selim, Cihangir, Ahmed, Mustafa.
Ucuncu Mehmed'in de olumunden sonra, Osmanli tahtina ilk defa sunnetsiz bir padisah oturur, bu Birinci Ahmed'dir. Tarih 1603'tur. (Celali isyanlariyla ugrasti, bir de guzel kutuphane yaptirdi) Koynuna Mahifiruz'u koydularsa da, onun gozu, bir papaz kizi, isvede, cilvede emsalsiz Rum irkindan Mahpeyker Sultan'daydi. Daha sonraki adi "basta, onde giden anlaminda" Kosem Sultan olacakti.
Kosem Sultan'in kocasi Birinci Ahmed olunce, Sarayda bir gelenek insaa edildi; taht ogula degil, padisahin buyuk kardesine teslim edildi. Boylelikle Birinci Ahmed'in kardesi Deli Mustafa 1 yilligina iktidara gecti. O siralarda cok kucuk olan Kosem'in oglu Dorduncu Murad'a tahtin yolu acilmis oldu.
Kosem'in kocasi Birinci Ahmed sarayda bir gelenek daha baslatir; Sehzadeleri kafese kapatma! Yanlarina genc bir cariye birakilan sehzadeler kilitli kafes icinde cildirarak gun sayarlar.
Iste Deli Mustafa, 19 sehzadenin olum haykirislarini dinlemis, cocuk yasta kafese kapatilmis, bogdurulacagi ani beklerken delirmistir. Tahta ciktiginda hafizasi, bilinci yerinde degildi, ne ata binebiliyor, ne de cariyelerle ilgilenebiliyordu. Dunya tarihin en masalsi padisahiydi, altin sacma hastaligi vardi. Heryerde herkese altin saciyordu. Hatta kayikta giderken, denizdeki baliklara dahi altin saciyordu. (Deli Mustafa sayesinde tarihimizde ilk defa, devlet hazinesini seyhulislamlara, zenginlere degil, halka dagitan bir padisah tanimis olduk.)
Kosem Sultan coktan siyaset sahnesindeydi. Dunya siyaset tarihinin en zengin hanim Sultanlarindan biriydi, ayni zamanda Turk tarihinde esine bir daha rastlanamayan en kudretli kadin. Bir ayakdivani siyasetcisiydi. Saraydan defalarca kovulmasina ragmen, halka yaptigi bagislar, yardimlar, yeniceri agalarina, cinci hocalara yedirdigi paralarla padisaha karsi ayakdivanlarinin hazirlayicisi, gizli yoneticisiydi.
Kosem Sultan'in dedikodu, entrika, halki manuple edip gaza getirerek olusturdugu ayakdivanlari cigirindan cikti. Ayakdivanlari Kosem sayesinde yeniceriagalarinin, sokak serserilerinin egemenligine girdi. Bunun en trajik ornegi Birinci Ahmed'in karisi, Kosem'in rakibi, Mahifiruz'un oglu Genc Osman'in Deli Mustafa'dan sonra tahta gecmesiyle baslar. Kosem'in ayak oyunlariyla tarihte ilk defa bir padisahin yuzune tukurulerek, asagilanarak, hatta **** oglan muamelesi yapilarak, tekmelenerek rezillik icinde, tahttan acimasiz, kustah, igrenc sahneler icinde indirilmistir.
Kosem muradina ermis, Dorduncu Murad cocuk yasta tahta gecmis, boylelikle ilk 10 yil Osmanli idaresini Kosem ele gecirmistir. Dorduncu Murad cok mu akilliydi, hem ickici, hem icki yasakcisi, zaten sirozdan oldu. Bir Revan seferi, bir de Bagdat seferi var. Entrikalarla gevsemis ulkeyi bir korku imparatorluguna cevirmesi tarihcileri pek sevindirir, cunku Istanbul'un baska turlu idare edilemeyecegine inanirlar. Iyi ki elinde kitle imha silahlari yoktu! Bir hitler olabilirdi. Pala ve penceyle ne kadar insan dogranir? Ne kadar dogranirsa o kadarini yapti! Osmanli padisahlari icinde onun kadar kelle goturen yoktur. Bagdat seferine cikarken, yol ustundeki kaymakanlari, valileri, birer birer goturttu.
Dorduncu Murad'tan sonra tahta, asla deli olmayan Deli Ibrahim gecti. Padisahlarin en ciddisi, en eglencelisiydi. Anasi Kosem'i saraydan kovacak kadar akli basindaydi. Bir padisahin tahttan indirilmesi icin en guclu delil, onun deli olmasiydi, bu yuzden Deli Ibrahim'i delirttiler. Deli Ibrahim 8 yillik ikdidarinin ilk 4 yilinda saraya ceki duzen verdi, ancak ikinci 4 yil gercekten delirdi.
Deli Ibrahim'in de cocuklugu kafeste gecmisti. Bogdurtulan sehzadelerin cigliklariyla buyudu. Bu yuzden sik sik sinir krizleri geciriyordu. Kosem Sultan 3 kitanin en guzel, en korpe cariyelerini cuma gunleri sirayla Deli Ibrahim'in koynuna gonderiyordu. Tik yok! iste bu tarihimizin en buyuk faciasiydi. Cunku tahtin bogdurtula bogdurtula tek bir varisi kalmamisti. Bu yuzden saray zevk ve sefahat yuvasina donusturuldu...
Kosem tum servetini cinci hocalara, sifacilara harcadi. Deli Ibrahim'in odalari, harem tutsulendi, cinler padisahi cagrildi, macunlar yedirildi. Cinci hoca servet sahibi oldu. Cinci hocalara servet yagdirilirken, macunculara is dustu. Deli Ibrahim'e bastilar macunu. Ve mutlu haber 1641 yilinin bir bahar sabahi geldi. Bu haber Kosem'in Deli Ibrahim'in koynuna gonderdigi bir Rus kizi olan Turhan Sultan'dan geliyordu. Macunlar ise yaramisti.
Macunlar oyle ise yaradi ki, 4-5 ay icinde haremde hamile kalmayan cariye kalmadi. Osmanli'ya 100 yil yetecek kadar sehzadeler surusu gelmisti.
Bir kere kadinin tadini alan deli Ibrahim, artik Istanbul'un dilberi, yosmasi, siskosu, kocegi ne bulurlarsa Deli Ibrahim'in koynundaydi. kadinlarin bir dedigin iki etmedi, daha da ileri gitti, anasinin kupelerini, mucevherlerini, takilarini yosmalara dagitti. iste bu da Kosem'i delirtti.Daha sonra Kosem'i saraydan kovdurttu.
Bir gun Deli Ibrahim Istanbul'u gezerken kafasina yine kadin vurur; "Tez, Istanbul'un en sisko kadinini getirin!" der. Bu unlu bir Ermeni yosmasidir, tam 150 kilodur. Bu kadin Deli Ibrahim'i buyulemis, sarayin bir numarali cariyesi oluvermisti.
Kosem intikamini alir, ayaktakimini toplayip, Deli Ibrahim'i tahttan indirir. Yerine torunu Avci Mehmed'i getirir. Deli Ibrahim onurundan gururundan taviz vermeden, kendisini kafese kapatmaya gelenlere kufreder, pezevenkler der, karsi koyar ama olmaz. Yanina bir cariye konularak kafesin kilidine kursun dokulur.
7 yasindaki Avci Mehmed tahta gecince Kosem ile Turhan Sultan arasinda cekisme baslar. Kosem, dunku korpe cariyesine dis geciremez. Dis geciremeyecegini anlayinca, Avci Mehmed'i tahttan indirip, daha saf bir adam olan Suleyman'i tahta cikarmak ister. Turhan Sultan tarafindan bogdurtulur. Turhan Sultan gercek bir sultandir. Tarihciler bu kadinin Osmanli idaresini, nasil buyuk bir soyluluk, ciddiyet icinde yerine getirdigini ovguyle anlatir.
Kosem'in bir kizi Ayse Sultan 7, Fatma Sultan tam 12 kere evlendirildi. saray geleneklerinde sultan kizlari kucuk yasta evlendirilirdi. Buluga girdiklerinde de gerdege girerlerdi. fatma Sultan 3 yasinda Derya kaptani Yusuf Pasa'ya verilmis, kaptanin olmesiyle fatma Sultan 4 yasinda dul kalmistir.
Kosem Sultan oldugunde, bircok tarihciye gore, serveti Osmanli Hazinesinden buyuktu. Oldugunde Misir Carsisindaki depolardan cikan mucevherat esyalar herkesi sasirtti. Bu servetle o kadar cok turbe, o kadar cok cami yapiliyordu ki, 50 yil sonra Istanbul halki "Cami yapilmasin, yeter!" diye ayaklanacakti. Ve bu ayaklanmada Cellat Kara Ali, Deli Ibrahim'in sadrazami Ahmet Pasa'yi oldurecekti.
Bu yuzyil kafesler ve deliler tarihi olarak da anilir.
**********
Alinti:
(Memleket Hikayeleri-Nihat Genc)
*************
Osmanli Osmanli diyen musluman arkadaslar, tarihimizin bir parcasi olan bu yazilari, egitim mufredatlarinda bulamazsiniz.
Osmanli Osmanli diyen musluman arkadaslar, bunlar da bizim padisahlarimiz.
Gecmisimize soyle bir bakin bakalim, degisen ne?
Hamam ayni, tas ayni. Tamam tek esiyle yasamis, yarim asir Osmanli'yi yoneterek, hatta yabancilarin "Muhtesem" dedigi Kanuni Sultan Suleyman gibiler de var. Ama tarihimizin sayfalarini karistiriken, bazi yerlerini hasiralti etmeye kimsenin hakki yoktur.
Tarihimizle ac-tatli herneyse yuzlesmeliyiz. Sadece iyi, hos yerleri alip, uzerine de sayfalarca methiyeler duzmeyelim. Digerlerine 'yalan, uydurma vs' diyecegimize onlari da mercek altina yatiralim. tarihimizle yuzlesmeyi ogrenelim.
SAYGILAR
FreeWill