"Company"nin "Cobani"ye Evrilmesi Hadisesi

[upuaut]

Arkadaşlar, sözkonusu başlıkla ilgili haberi aşağıda olduğu gibi verirken, bir sonraki mesajımda eleştirisine geçeceğim.

Company'den Kobani'ye (http://www.bugun.com.tr/son-dakika/-companyden-kobaniye--haberi/1292235)

Zirve Üniversitesi Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bezen Coşkun, örgütü IŞİD'in saldırılarıyla gündeme gelen Kobani'nin (Ayn el Arap) isminin, bir dönem bölgede demiryolunu yolu yapan firmadan dolayı İngilizce şirket anlamına gelen "Company"den geldiğini söyledi.

Coşkun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kobani'de, Osmanlı döneminden Suriye'deki iç savaşın başlangıcına kadar Arap, Kürt ve Türkmen nüfusun bir arada yaşadığı belirtti.

Birkaç ay öncesine kadar adı bile duyulmayan Kobani'nin bugün tüm dünyanın konuştuğu bir yer haline geldiğini ifade eden Coşkun, yaklaşık bir aydır IŞİD ablukası altındaki ilçenin tarihinin merak uyandırdığını kaydetti.

Bölgenin, tarihte de çeşitli çekişmelere sahne olduğunu anlatan Coşkun, Osmanlı döneminde yapılmasına karar verilen Konya-Bağdat demiryolunun, coğrafyanın öneminden dolayı Almanya ile İngiliz Krallığı arasında sürtüşmelere sebep olduğunu anımsattı.

Demiryolunun yapımını Almanların üstlendiğini dile getiren Coşkun, "Ayn el Arap, Bağdat tren yolunun geçtiği bölgede yer almaktadır. Kobani'nin ismi, demiryolunu yapan firmadan dolayı İngilizce şirket anlamına gelen 'Company'den gelmektedir. Kürtçede Kobani kelimesi olmadığı düşünülürse şehrin isminin bu şekilde Kobani olması olasılığı yüksektir" dedi.

Bölgenin, IŞİD'e karşı mücadeleyi yürüten gruplardan dolayı Kürtçe ismiyle tanınır hale geldiğine işaret eden Coşkun, "Aslında bölge Suriye topraklarında 'Arap baharı veya Arap'ın gözü' anlamına gelen 'Ayn el Arap' olarak bilinir. Şu an için ilçenin Kürt bölgesi mi yoksa Arap yerleşim yeri mi olduğu konusunda tartışmalar sürüyor. Elde edilen bilgiler yörenin tarihte daha çok Arapların yaşadığı coğrafya olduğuna işaret ediyor" diye konuştu.

- Bölgedeki demografik yapı

Coşkun, bölgedeki demografik yapının zamanla değiştiğini, Arapların "Ayn el Arap", Kürtlerin "Kobani" dediği bölgede 2004 nüfus sayımına göre 55 bine yakın kişinin yaşadığının belirlendiğini dile getirdi.

Kobani'de çoğunluğu Araplar olmak üzere Kürt ve Türkmenlerin de yaşadığını belirten Coşkun, şunları kaydetti:

"Sınırın diğer tarafında yani Şanlıurfa'ya bağlı kasabaların nüfusuna baktığınızda da benzer bir etnik dağılım görülür. Osmanlı döneminden beri gerek gönüllü gerek devlet eliyle yapılan müdahaleler sonucunda bu grupların demografik dağılımları zaman zaman değişse de bölgede yaşayan etnik gruplar değişmemiştir. 2012'de PKK'nın Suriye örgütlenmesi olan PYD tarafından özerkliği ilan edildi. Bölgenin PYD'nin eline geçmesiyle şehir Kobani ismiyle ön plana çıkmış, bölgedeki nüfus da Kürtlerin lehine değişmiştir."

Coşkun, IŞİD'in şehrin ismini "Ayn el İslam" olarak anmaya başladığını sözlerine ekledi.

[upuaut]

Bilindiği gibi, "Kobani" olarak bilinen Ayn el-Arap (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ayn_el-Arap) Suriye'nin Halep ilinin, Ayn el-Arap ilçesinin merkezi olan şehirdir ve Halep (Aleppo) demiryolu da Konya-Bağdat Demiryolu (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demir_Yolu)'nun 1001. KM'sinde bulunur. Bu demiryolu Fransız firması CFOA (http://www.trainsofturkey.com/w/pmwiki.php/History/CFOA) tarafından yapılmıştır. Fakat 1. Dünya Savaşı sonrası, 1918'de, buranın kontrolü bir ara İngilizler'in eline geçse de tekrar Fransızlar'ın eline geçer.

20 Ekim 1921'de TBMM ile Fransız Hükümeti arasında yapılan Ankara Anlaşması (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ankara_Anla%C5%9Fmas%C4%B1_(1921))'na göre, demiryolları ile ilgili şu kararlar alınmıştır:

Madde 8) 3. maddede zikredilen hat: İskenderun Körfezi'nde Payas'tan başlayarak Meydan-ı Ekbez-Kilis-Çobanbeyli istasyonuna gidecek ve demiryolu Türkiye'de kalmak üzere Çobanbeyli'den Nusaybin'e varacaktır. Payas ile Meydan-ı Ekbez ve Çobanbeyli istasyonları Suriye'de kalacaktır. İşbu anlaşmanın imzasından itibaren bir ay içinde mezkur hattı tespit etmek üzere her iki taraf delegelerinden mürekkeb bir komisyon seçilecek ve bu komisyon tespit muamelesine nezaret edecektir.

Madde 10) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, Pozantı ile Nusaybin arasındaki Bağdat demiryolu parçasını, Adana ilinde yapılmış bulunan şubelerin işletme hakları ile beraber bütün ticaret ve ulaştırma işlerini Fransa Hükümeti'nin göstereceği bir Fransız grubuna vermesini kabul eder. Türkiye Hükümeti Meydan-ı Ekbez'den Çobanbeyli'ye kadar Suriye arazisinde demiryolu ile askerî ulaştırma yapacaktır.

Yani özetle, ben, "Kobani"nin "Company"den gelmesine bir anlam veremiyorum. Ama Kürtler, 1918'de Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşüyle birlikte burasının bir ara İngilizler'in eline geçmesi nedeniyle kendilerine bir ganimet çıkartmışlarsa o başka tabii ki!

Bu durumda sorun Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili değil, Kürtler ile Osmanlı İmparatorluğu arasındadır demektir.

[Neva]

1951 yılında Kobani ya da Ayn-al-Arab’da doğmuş. “Kobani’nin Ermeniler tarafından kurulduğunu biliyor muydun?” diye sorduğunda çok şaşırdım ve kendisi daha sonra ekleyerek: “Kobani ismi Almancadır (Ko-Bahn, Tren Yolu Şirketi), bu kasaba 1912 yılında Berlin-Bağdat tren yolunun bir parçası olarak Almanlar tarafından kurulan basit bir tren istasyonuymuş. Sonra 1915 yılında katliamdan kaçan Ermeni mülteciler buraya yerleşince bir kasaba olmuş. Kürtler daha sonra komşu köylerden gelmişler buraya. Hatırlıyorum, büyüme çağlarımda kasabada üç Ermeni kilisesi vardı ama 1960’larda bizi terkettiler ve Ermenistan’a göç ettiler.”

http://www.agos.com.tr/suriyede-ayrilikci-kurt-partisi-yok-hak-talep-etmek-ayrilikcilik-degildir-5822.html