Carl Sagan
18-03-2018, 22:16
1. Bilim insanlarında gördüğüm en belirgin eksiklik, biz ve onlar şeklinde kutuplaşmaya meyilli olmalarıdır. Kimse doğru bilgiyi kendi tekelinde tuttuğunu sanmasın. Sözünüze itibar edenleri kendinizden sayıp, etmeyenleriyse boş inançlılıkla suçlamak asla yapıcı bir tavır olamaz. İşte bu aklımızdakileri karşı tarafa ifade edebilmemizin önündeki en büyük engel ve bizi azınlıkta kalmaya mahkum eden en büyük yanlışımızdır.
2. Öğrencilere okulda evrim konusuna girmeden bitki ve hayvan türleri; otoriteye itaatin rolüne, açgözlülüğe, yetersizliklere ve cehalete değinmeden yalnızca savaşlar, tarihler ve kralları anlatan tarih; elementlerin nereden geldiğine yer verilmeden kimya öğretiliyor.
3. Bilimde sıklıkla bir bilim adamı Evet, bu gerçekten güzel bir argüman, ben hatalıyım deyip sonra kendi fikrini değiştirir ve eski fikrini ondan bir daha asla duyamazsınız. Bilim adamları bunu gerçekten yapar. Olması gerektiği kadar sık olmaz, çünkü bilim adamları da insan ve değişim bazen acı çektiricidir. Ama her gün olur. Bunun gibi bir şeyin siyasette veya dinde en son ne zaman gerçekleştiğini hatırlamıyorum.
4. Yalanlara karşı hoşgörünün artması, birçok diğer kötülük için de zemin hazırlar.
5. Bilim, biliyor görünmeye çalışanların yalanını yüzlerine vurmanın yoludur. Gizemciliğe, batıl inanışlara, işi olmayan yerde karşımıza çıkarıldığında da dine karşı bir siperdir. Değerlerine bağlı kalırsak, yalanla kandırılmaya çalışıldığımızda bizi uyarır. Hayatımızı çok geç olmadan düzeltme olanağı verir.
6. Tanrı fikri; beyaz sakallı dev bir erkeğin gökyüzünden herşeyi idare etmesi gibisinden tasvir edildiği sürece gülünçtür. Yok eğer, Tanrı'dan kastedilen evreni yöneten fizik kanunlarıysa, o zaman kesinlikle Tanrı vardır. Ne var ki; bu Tanrı duygusal olarak insanları pek tatmin etmez ... çünkü Yerçekimi Kanunu'na ibadet etmek saçmadır.
7. Bilim; tecrübeyle eski inanışlara meydan okumak, zihni yeni düşüncelere açmak ve evreni gerçekten olduğu gibi görmektir. Bu nedenle bilim, kimi zaman cesaret gerektirir; en azından geleneksel düşünceleri sorgulayacak kadar cesaret.
8. Bir tek kitap, insanın mucizeler yaratabilme yeteneği olduğunun kanıtıdır.
9. Dünyamızı, sorularımızda ki cesaret ve cevaplarımızda ki derinlik ile anlamlı kılarız.
10. Evrende yalnız olduğumuzu düşünmek, okyanustan bir bardak su alıp balinalar yok demekle aynı şey.
11. Yanlış bir argümanın ilacı, daha iyi bir argümandır. Fikirlerin bastırılması değil.
12. Güven verici bir yalan yerine, zor bir gerçeği kucaklamak daha iyidir.
13.Tarihin bize öğrettiği en acı derslerden biri şudur: Eğer yeterince uzun bir süre kandırılarak bir şeye inandırılmışsak, bu kandırılmışlığın kanıtlarını reddetmeye yatkınlaşırız. Artık doğru olanı bulmakla ilgilenmez oluruz. Yapılan kandırma bizi eline geçirmiştir. Bunu kendimize bile itiraf etmek artık fazlasıyla acı verici olacaktır. Bir şarlatan böylesi bir gücü sizin üzerinizde kullanmak üzere bir kere verdiğinizde bir daha onu neredeyse hiç geri alamazsınız.
14. Nereye gittiğimi bilmiyorum fakat 'kendi' yoluma gittiğimi biliyorum.
15. Bilimde, bilim adamlarının sıkça 'biliyor musunuz, bu iyi bir argûman; benim fikrim sanırım yanlış' dediğini duyarsınız. Ve sonra fikirlerini değiştirirler ve onlardan artık eski bakış açısını bir daha duymazsınız. Bunu gerçekten yaparlar. Olması gerektiği kadar sık yapmazlar, çünkü bilim adamları da insandır ve değişiklik çoğu kez zordur. Fakat bilimde her gün olur bu tür birşey. Politika'da veya din'de işe böyle bir şeyin en son ne zaman olduğunu hatırlamıyorum bile.
16. Öyle garip kavramlarla yetiştirilmişiz ki, bizden birazcık değişik bir kişi ya da toplumla karşılaşınca, onların bize yabancılığı nedeniyle güvensizlik duyuyoruz ya da nefret ediyoruz. Oysa her bir uygarlığın anıtları ve kültürü, insan olmanın değişik biçimde anlatımından başka bir şey değildir.
17. Kanıtın yokluğu yokluğun kanıtı değildir.
18. Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıt gerektirir.
19. Bugünü anlamak için geçmişi bilmeniz gerekir.
20. İnanmak istemiyorum, bilmek istiyorum.
21. Muhteşem bir şey, bir yerlerde keşfedilmeyi bekliyor.
2. Öğrencilere okulda evrim konusuna girmeden bitki ve hayvan türleri; otoriteye itaatin rolüne, açgözlülüğe, yetersizliklere ve cehalete değinmeden yalnızca savaşlar, tarihler ve kralları anlatan tarih; elementlerin nereden geldiğine yer verilmeden kimya öğretiliyor.
3. Bilimde sıklıkla bir bilim adamı Evet, bu gerçekten güzel bir argüman, ben hatalıyım deyip sonra kendi fikrini değiştirir ve eski fikrini ondan bir daha asla duyamazsınız. Bilim adamları bunu gerçekten yapar. Olması gerektiği kadar sık olmaz, çünkü bilim adamları da insan ve değişim bazen acı çektiricidir. Ama her gün olur. Bunun gibi bir şeyin siyasette veya dinde en son ne zaman gerçekleştiğini hatırlamıyorum.
4. Yalanlara karşı hoşgörünün artması, birçok diğer kötülük için de zemin hazırlar.
5. Bilim, biliyor görünmeye çalışanların yalanını yüzlerine vurmanın yoludur. Gizemciliğe, batıl inanışlara, işi olmayan yerde karşımıza çıkarıldığında da dine karşı bir siperdir. Değerlerine bağlı kalırsak, yalanla kandırılmaya çalışıldığımızda bizi uyarır. Hayatımızı çok geç olmadan düzeltme olanağı verir.
6. Tanrı fikri; beyaz sakallı dev bir erkeğin gökyüzünden herşeyi idare etmesi gibisinden tasvir edildiği sürece gülünçtür. Yok eğer, Tanrı'dan kastedilen evreni yöneten fizik kanunlarıysa, o zaman kesinlikle Tanrı vardır. Ne var ki; bu Tanrı duygusal olarak insanları pek tatmin etmez ... çünkü Yerçekimi Kanunu'na ibadet etmek saçmadır.
7. Bilim; tecrübeyle eski inanışlara meydan okumak, zihni yeni düşüncelere açmak ve evreni gerçekten olduğu gibi görmektir. Bu nedenle bilim, kimi zaman cesaret gerektirir; en azından geleneksel düşünceleri sorgulayacak kadar cesaret.
8. Bir tek kitap, insanın mucizeler yaratabilme yeteneği olduğunun kanıtıdır.
9. Dünyamızı, sorularımızda ki cesaret ve cevaplarımızda ki derinlik ile anlamlı kılarız.
10. Evrende yalnız olduğumuzu düşünmek, okyanustan bir bardak su alıp balinalar yok demekle aynı şey.
11. Yanlış bir argümanın ilacı, daha iyi bir argümandır. Fikirlerin bastırılması değil.
12. Güven verici bir yalan yerine, zor bir gerçeği kucaklamak daha iyidir.
13.Tarihin bize öğrettiği en acı derslerden biri şudur: Eğer yeterince uzun bir süre kandırılarak bir şeye inandırılmışsak, bu kandırılmışlığın kanıtlarını reddetmeye yatkınlaşırız. Artık doğru olanı bulmakla ilgilenmez oluruz. Yapılan kandırma bizi eline geçirmiştir. Bunu kendimize bile itiraf etmek artık fazlasıyla acı verici olacaktır. Bir şarlatan böylesi bir gücü sizin üzerinizde kullanmak üzere bir kere verdiğinizde bir daha onu neredeyse hiç geri alamazsınız.
14. Nereye gittiğimi bilmiyorum fakat 'kendi' yoluma gittiğimi biliyorum.
15. Bilimde, bilim adamlarının sıkça 'biliyor musunuz, bu iyi bir argûman; benim fikrim sanırım yanlış' dediğini duyarsınız. Ve sonra fikirlerini değiştirirler ve onlardan artık eski bakış açısını bir daha duymazsınız. Bunu gerçekten yaparlar. Olması gerektiği kadar sık yapmazlar, çünkü bilim adamları da insandır ve değişiklik çoğu kez zordur. Fakat bilimde her gün olur bu tür birşey. Politika'da veya din'de işe böyle bir şeyin en son ne zaman olduğunu hatırlamıyorum bile.
16. Öyle garip kavramlarla yetiştirilmişiz ki, bizden birazcık değişik bir kişi ya da toplumla karşılaşınca, onların bize yabancılığı nedeniyle güvensizlik duyuyoruz ya da nefret ediyoruz. Oysa her bir uygarlığın anıtları ve kültürü, insan olmanın değişik biçimde anlatımından başka bir şey değildir.
17. Kanıtın yokluğu yokluğun kanıtı değildir.
18. Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıt gerektirir.
19. Bugünü anlamak için geçmişi bilmeniz gerekir.
20. İnanmak istemiyorum, bilmek istiyorum.
21. Muhteşem bir şey, bir yerlerde keşfedilmeyi bekliyor.