PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : CANLI OLMAK NE DEMEKTİR?


haci
21-02-2005, 18:49
Hangi nitelik canlı olmak için gereklidir? Tek bir nitelik yeterli midir?
Dört ayak üzerinde, kükreyerek ve ağzından salyalar akıtarak size doğru yaklaşmakta olan iri bir canavarın canlı olduğuna eminsinizdir. Peki iri bir kayanın kuzey yamacını örten yeşil yosun da canlı mıdır? Dört ayaklı ve uzun sivri dişli bir canavarla, onlardan yoksun ve masum görünüşlü yosunun ortak paydası nedir? Demek ki canlı olmak için koşmak, saldırmak, çevredeki uyarıları yanıtlamak gerekmemektedir. Bu durumda dört ayaklı canavarla yosun arasındaki ortak payda nedir?

Yosunla dört ayaklı canavar arasındaki minumun ortak payda metabolizmadır. Her iki yaratıkda da mevcutu olan atomlar onların yapısının sürekli elemanı değillerdir. Enerji biyolojik enerji veya güneş ışınları şeklinde çevreden alınır ve çeşitli şekillerde modifiye edildikten sonra, çevreye çoğu kere ısı ve biyolojik olmayan enerji şeklinde iade edilir. Buna metabolizma denir. Dünyada mevcut her canlı metabolizmaya sahiptir. Ayakları, gözleri, ağzı ve iri dişleri olmayabilir ama, her zaman metabolizması vardır.

Canlıların yapısına katılan doku ve organlardaki atomlar sürekli bir değişim içindedirler. Biyolojik yapılar olarak çevrelerinde mevcut diğer biyolojik atom ve molekülleri kendi yapılarına alırlar ve onları enerji ve çeşitli biyolojik moleküller üretmek, büyümek, çoğalmak ve kendilerini tamir etmede kullanırlar. Bu süreç sırasında dışardan alınan enerji yok olmaz. Başka bir enerji şekline çevrilir. Bu enerji artık biyolojik değildir. Dünyada mevcut bütün canlılar bu temel niteliği paylaşırlar.

Yine de tek başına bu nitelik canlı varlıkların cansızlardan ayrılmasında yeterli değildir. Çünkü ateşde de benzer nitelikler vardır. Ateş de havada mevcut oksijen tarafından beslenir ve yüksek ısı nedeniyle CO2, CO ve H2O gibi çeşitli moleküller ortaya çıkar. Ateş giderek çoğalır ve yayılır. Büyüklüğü, şekli ve rengi vardır. Ateş canlı mıdır?
Değildir elbette. Öyle ise metabolizma bile tek başına canlılığı tanımlamaya yetmemektedir. Canlılığın tanımı için başka ortak paydalara gereksinim vardır.

Canlı yaratıklar çoğalırken bazı kurallara uymak zorundadırlar. Bu kuralların en önemlisi doğal seçimdir. Doğal seçim, çoğalma, çeşitlilik ve kalıtımı bünyesinde barındıran bir niteliktir. Canlılar çoğalırken birden fazla kendi benzerlerini oluştururlar. Çoğu kere bu yeni canlılar kendisinin aynı değillerdir. Kalıtım yoluyla çoğalmak bireylerin farklı olarak çoğalması demektir. A’lar A olarak, B’ler de B olarak çoğalırlarken, arada bir A’lardan A’lar değil, C’ler çıkar. Bu üç nitelik birlikte, uygun bir ortamda, doğal seçim yasası aracılığı ile, yukarda değindiğimiz metabolizma ortak paydası ile birlikte, canlıların ortaya çıkmasını sağlar.

Ateş neden canlı değildir. Çünkü ateş çok basit ve ilkel bir olgudur. Kendi yaşamını ve çoğalmasını denetleyen bölümlerden yoksundur. Kendini kontrol edemez. Hızla yayılır ve sonra söner gider. Canlı varlıkların büyümeleri, yaşamaları ve çoğalmaları için onları sağlayan organlara gereksinimleri vardır. Yangında bunlar yoktur. Yangın kalıtıma sahip değildir ve çoğalırken evrime uğramaz. Yani değişmez ve zamanla karmaşıklaşmaz. Doğal seçime tabi değildir.

Canlılarda metabolizmayı gerçekleştiren enzimler vardır. Enzimler büyük ve kompleks moleküllerdir. Kimyasal tepkileşmeleri başatıp, devam ettirirler ama, kendileri değişmezler. Enzimler canlı olmanın gereksinimidirler. Eller ve ayaklar insanlar ve diğer hayvanlar için ne ise, enzimler de yosunlar için o durlar ve yosunun canlı bir sistem olarak görev yapmasını sağlarlar.

Bu gözlemlerin ışığında canlı yaratığı şöyle tanımalayabiliriz:

Metabolizmaya sahip ve doğal seçime tabi olan (yani çoğalma, çeşitlilik ve kaltıma sahip olan) varlıklar canlıdırlar. Canlıların oluşturduğu doğal döngü için yaşam terimini kullanabiliriz. Bu döngüde ölüm de yer aldığından, yaşamı ölümden soyutlamak mümkün değildir. Yaşam, metabolizması olan, kalıtımla çoğalan, farklılaşan ve ölen canlılarla ilgili bir fenomendir.

HACI

Devam edecek.......

haci
21-02-2005, 19:28
MATERYELİST AÇIDAN CANLILIK NEDİR?

Yaşamı materyelist açıdan inceleyelim…

Canlı varlıklar, sayısız atom ve moleküllerden oluşan ve termodinamik ilkelerine harfiyen uyan bir strüktüre sahiptirler. Bu yapı asla statik değildir. Döllenmeyi izleyen her anı sürekli bir devinim içindedir. Kendisini oluşturacak sperm ve ovumun moleküler yapısı döllenmeden önce de sürekli olarak değişmektedir. Canlı ölünceye kadar mevcut bütün atomlarını sürekli olarak yeniler. Buna biz metabolizma diyoruz. Vücut dışına atılan atomlar asla yok olmazlar. Çünkü proton çürümez.. Bu durumda diyebiliriz ki canlıları oluşturan atomlar canlı ortaya çıkmadan önce de vardırlar.. Atomlar canlının yaşamı süresince mütemadiyen yenilendiklerinden dolayı, materyelizm açısından canlıları kesin ve değişmeyen fiziksel birimler olarak kabul etmek mümkün değildir. Çünkü canlı birimler bir başlangıç ve sona sahip gibi görünmelerine rağmen, canlılığın bilinen bir başı ve sonu yoktur. Aynı atomlar milyarlarca yıldır, sürekli olarak, çeşitli canlıların yapısına katılmaktadırlar. Canlıları oluşturan atomlar yok olmazlar. Bir diğer canlıda devam ederler..

Yaşamı materyelist açıdan ele alınca, başı sonu olmayan sürekli bir süreç olduğu sonucuna varırız. Doğum ve ölüm biz insanların uydurduğu, doğada olmayan kavramlardır. Doğada doğum ve ölüm yerine sadece değişimler ve devinimler vardır. Madde enerjidir. Enerji yok olmaz. Sadece bir şekilden diğerine geçer.

Bu durumda materyelist felsefe bakış açısından canlıyı şöyle tanımlayabiliriz:

Canlı, kendisini oluşturan atomların sürekli bir devinim yapmasını sağlayan bir yapıya sahip, her türlü etkinliğin bir amaca hizmet etmek üzere senkronize edildiği, amacın fizik yasalarına harfiyen uyan ve onları tatmin eden enerji değişimi olduğu, son derece kompleks ve sürekli süreçlerin basit fizik yasalara uyması şeklinde tezahür ettiği, kendisinden önce gelenlerin devamı olduğu gibi, kendisinden sonra gelecek olanlarla devam eden, bu arada atomlarının sürekli deviniminden dolayı, her an farklı bir şekil alan, mucizevi bir varlıktır.

Materyelist görüşe göre bile canlılık mucizevidir. Çünkü yaşamın nasıl başladığı henüz kesin olarak bilinmemektedir. Yine de bu mucize cansız atom ve mokelüllerin tepkileşmesinden kaynak almaktadır. İlk başlangıcın bilinmemesi, yaşamın ilahi bir mucize olmasını gerektirmez. Canlı yaratıkların mevcut bütün fizik yasalarına uyması bu mucizenin materyelizmle açıklanabileceğini telkin etmektedir.


HACI

Russell
15-03-2005, 02:13
GÜZEL VE BİLGİLENDİRİCİ BİR YAZI OLMUŞ TEBRİK EDERİM.

haci
15-03-2005, 19:19
Sağol Russel kardeşim.. Ağzına sağlık..

HACI

explorer
15-03-2005, 19:30
soluksuz okudum.
harika olmuş
eline sağlık..

Devamını dilerim.

Ayejj
10-04-2009, 14:16
Bu gözlemlerin ışığında canlı yaratığı şöyle tanımalayabiliriz:

Metabolizmaya sahip ve doğal seçime tabi olan (yani çoğalma, çeşitlilik ve kaltıma sahip olan) varlıklar canlıdırlar. Canlıların oluşturduğu doğal döngü için yaşam terimini kullanabiliriz. Bu döngüde ölüm de yer aldığından, yaşamı ölümden soyutlamak mümkün değildir. Yaşam, metabolizması olan, kalıtımla çoğalan, farklılaşan ve ölen canlılarla ilgili bir fenomendir.



Bu durumda materyelist felsefe bakış açısından canlıyı şöyle tanımlayabiliriz:

Canlı, kendisini oluşturan atomların sürekli bir devinim yapmasını sağlayan bir yapıya sahip, her türlü etkinliğin bir amaca hizmet etmek üzere senkronize edildiği, amacın fizik yasalarına harfiyen uyan ve onları tatmin eden enerji değişimi olduğu, son derece kompleks ve sürekli süreçlerin basit fizik yasalara uyması şeklinde tezahür ettiği, kendisinden önce gelenlerin devamı olduğu gibi, kendisinden sonra gelecek olanlarla devam eden, bu arada atomlarının sürekli deviniminden dolayı, her an farklı bir şekil alan, mucizevi bir varlıktır.

Yukarda alıntıladığım iki yazıda canlı varlığın ne demek olduğu ,bilimsel olarak çok güzel bir şekilde analiz edilmiş.
Bu noktada canlı varlıkların dayandığı ortak bir noktaya dikkat çekmek istiyorum. Bütün canlılık suya (H2O) bağlıdır.Susuz bir canlılık var olamaz.

Canlıların hepsi oksijene muhtaç değildir.Oksijensiz yaşayabilen canlılar vardır.

Canlıların hepsi yaşamlarını devam ettirmek için çevreden aldıkları organik enerjiye muhtaç değildir.Kendileri için gerekli enerjiyi güneşten elde eden canlılar vardır.

Hatta güneş ışığına ihtiyaç duymayan enerjilerini kükürtten elde eden bakteriler vardır.

Toprağın binlerce metre altında yaşayanından tutunda çok değişik fiziksel şartlarda yaşayabilen canlılar vardır

Değişik yapılara sahip canlılar vardır. Çok hücreli canlılar ,tek hücreliler ,virüsler...Canlılıklarını sürdürebilmek için metabolizmaya , metabolik faliyetlerini gerçekleştirmek içinde istisnasız suya muhtaçtırlar.

Yani susuz canlılık mümkün değildir.Canlı olmanın temel unsuru sıvı halde suya sahip olmaktır.

evrensel-insan
10-04-2009, 17:54
Saygideger ayeji;

Eskiden kabullenilen "cansiz" terimini artik neye ve nasil kullanacagiz? Cansiz olan varlik varmi? Varsa nedir? Madde, suya gereksinim duymadan atomlarini hareket ettiremezmi? Canli ve cansiz terimlerini ortak olarak birlestiren harekettir. Hareket icin suya neden gerek var?, suyun hareketteki rolu nedir? canli ve cansizi hareket ettiren nedir? Fonksiyon; sey ilistirilmis hareket demektir. Dolayisiyle, sey ile hareket bir olusumun ikilemidir. Yani, olusum fonksiyondur. Bunun karakteri hareket ve oz, sekillenisi sabit ve gorunumdur.

Saygilarimla;
evrensel-insan

Ayejj
11-04-2009, 12:08
Sn evrensel insan,

Suyla anlatmak istediğim şeye bir örnekle açıklık getirmek istiyorum.

İki tane yanyana duran meşe ağaçı var olsun. Ağaçlardan sağdakini keselim. Öylece oracığa yatıralım.

Aradan bir sene zaman geçtikten sonra yanlarına varır isek.

Ayakta duran ağacın hala yeşil yaprakları olduğunu,biraz daha büyüdüğünü, palamut denilen meyveleri görürüz.Ağacın derisi kazındığında önce yeşil sonra sarı renkte ıslak bir dokuyla karşılaşırız.

Kesilip yan tarafa yatırılan ağaçta ise yeşil yaprakta ,palamutta yoktur.Büyümede durmuştur.Kabuğu sert soyulmaya dirençli, soyulsa bile alttan çıkan ilk tabaka kahverengi kuru bir dokudur.Daha alt tabakalar ise beyazdır ve yine kurudur.

Sonuçta ağaçta canlılıkta , su da kaybolmuştur.

Kesilen ağaçta hala atomlar vardır. Elektronlar hala protonların çevresindeki yörüngelerde dönmektedirler.Atomlar kuantum yasaları çercevesinde sıçrayışlar yaparak bir var olup ,bir yok olmaya devam etmektedir. Ancak canlılık dediğimiz şey artık yoktur.

evrensel-insan
11-04-2009, 20:48
Saygideger ayeji;

"Canlilik" kavraminin varligini; bir tek suya baglamak; yasamin suregelen zincirine ters dusmuyormu?

Mustakil var olan varligin; canliligi ile evrenin canliligi bir mi? Canlilik, sadece mustakil var olan varlik icin gecerlidir. Ayni dogum ve olum,(olmek) gibi; ama evren olarak ne dogum, ne yasam ne de olum vardir. Cunku zaman mevhumu; mustakil var olan varligin sorunudur. Uzerinde veya icinde yasadigi evrenin degil.

Saygilarimla;
evrensel-insan

Ayejj
12-04-2009, 13:34
Sn evrensel insan,

Canlılık uzay zaman var oldukça onunla beraber var olacaktır.Canlı olmayı cansız olmaktan ayırmaya çalışırken ''canlılık '' kelimesini canlı olma halini tarif için kullandım.

Canlılığı oluşturmuyor.Canlılığı sağlayan evrensel enerjinin çalışmasına mekan oluyor.

Hidrolik yağının hidrolik sistemler için gördüğü fonksiyon gibi..