Orijinalini görmek için tıklayınız : Bu Pervane hangi Pervane?
Geçenlerde "Karagöz ve Hacivat Neden Öldürüldü?" adlı filmi izledim. Müzikleri, senaryosu, anlatım dili, esprileriyle çok beğendim. Ayrıca arkasında ciddi bir tarihsel araştırma var gibi geldi bana. O kadar hoşuma gitti ki, iki defa daha seyrettim. Sözleri tam anlayabilmek, esprileri sindirebilmek için tekrar seyretmek oldukça iyi oldu. Ancak bir konuya takıldım. Bu konuda tarihe meraklı arkadaşların yardımını istiyorum.
Filmde geçen bir Süleyman Pervane var. Önce Selçuklu'da vezirlik yapıyor, sonra Eşrefoğulları beyliğinde, en son da Osman beyliğinde maliyeyi ele geçiriyor. Filmdeki anlatıma göre tam anlamıyla sahtekar, ikiyüzlü birisi. Bu adam Mevlana'nın yakın dostu olan Pervane midir? Pervane gerçekten filmde anlatıldığı gibi bir sahtekar mıdır, yoksa filmde tarihsel bir kişiliğe haksızlık mı yapılmıştır?
Evet sanirim tasvir edilen kisi Mevlana'nin dostu Muineddin Süleyman Pervane.
http://www.mehmeteti.150m.com/tarih-15.htm
Burada Pervane ve donemi ile ilgili daha fazla bilgi bulmak mumkun.
ozgur_beyin
14-08-2007, 02:16
Sevgili sargon, Karagöz ve Hacivatın *Osmanlıda ''hayal perdesine'' aksetmesi, tarihi Süleyman Pervane ile çakışmaz.Çünkü Süleyman Pervane(senin kastettiğin) 13. y.y yaşamış, hacivatla karagözün ''hayal perdesi''ne
düşüşü ise bir rivayete göre, sultan orhan zamanında (1282 /88- 1362) veya 16.y.y *yavuz sultan selimin
mısırı fethinden(1517) sonradır
Zaten filmde anlatılan senaryo ,Evliya Çelebinin anlattıklarına dayanmaktadır. Okuduysan bilirsin evliya çelebi
biraz ''sallamayı'' ve abartıyı çok sever. Hazerfen Ahmet Çelebi hakkındada ''bilgi!'' bir tek onda vardır.
Tahmin ediyorum.,filmin yönetmeni(adını unuttum) *yüzyıl öncesinin gerçek kişisiyle ,yüzyıl sonrasının hayali iki karakterini *bir senaryo içinde, mix etmiş.
Konuyla ilgili şu linkte, daha doyurucu bilgi var.
http://www.karagoz.net/karagoz_ve_hacivat.htm
Mevlana 1273'de oluyor. Orhan Gazi ise 1281'de doguyor. Mevlana'nin Pervane'si ile Orhan Gazi'nin Pervane'si ayni kisi ise epey yasli bir adam olmali. Peki gercekten Orhan Gazi'nin boyle bir Pervane'si varmi?
Bir de dikkatimi ceken baska birsey daha var. Respendial'in verdigi linkte anlatilan Pervane gercekten Mevlana'nin dostu olan kisi midir? O yazida Mevlana'dan hic bahsedilmemis.
ozgur_beyin
14-08-2007, 14:14
Sevgili sargon, şu an elimde Yılmaz Öztuna'nın ,14 ciltlik ''Büyük Türkiye Tarihi''var. Orhan Gazi'ye ait bilgiler,
2. cilttedir. ORHAN GAZİ 'ye ait olan bilgiler ,sayfa 265 te başlayıp 283te bitiyor. Yaptığım taramada, Süley-
man Pervane adına rastlamadım.
*Tarihi! filmler *bildiğin gibi ,bir belgesel değildir. Seyredebilirliğini arttırmak için, yan olaylara veya karakterlere (gerçek dışı veya değiştirilmiş) ihtiyaç vardır. İşte , o yan karakterlerden biride süleyman Pervane'dir.
Hacivat'la Karagöz'ün *yaşadığına inanılan tarihlerle bağlantı kurulamaz.
Hacivatla Karagöz'ün * Ulu Cami'nin *inşaatında çalıştığı rivayet edilir. halbuki Ulu Cami'nin inşaatını Orhan Gazinin
oğlu 1. murat başlatmıştır.
NOT. Eğer Orhan Gazide bir'' ulu cami'' *yaptırmışsa ki *literatürde yok. Herhalde, ahşap, küçük bir cami olmalıdır.
Yardimlarin icin tesekkurler Ozgur Beyin. Sanirim filmdeki Pervane'nin hayali bir kisilik oldugu konusunda haklisin. Ben de bunu merak ediyordum.
Diger linkteki Pervane ise galiba Mevlana'nin Pervane'si. Respendial'in verdigi linke gore olum yili 1277 imis. Yani bu kisi Mevlana'dan 4 yil sonra olmus. Orhan Gazi dogmadan olmus olan birisi.
ozgur_beyin
14-08-2007, 14:40
Sevgili sargon, Mevlana'nın Pervane'siyle *Keyhüsrev'in *Pervane'si ,aynı kişi.
thunderpoint
14-08-2007, 16:58
Sevgili sargon,
Pervane Süleyman'la ilgili bilgiler onun Anadolu Selçukluları Dönemi'nin sonunda yaşadığını ve *bu unvanı almasının sebebinin Selçuklular'daki 'Pervanecilik' kurumu olduğunu bildiriyor. Bu durum da sevgili özgür'ün söylediklerini baştan sona doğruluyor.
Pervane'nin Moğollar'da da devletin dört mühüründen birinin adı olduğu ve altından yapılmış olan bu küçük hükümdar mühürüyle hazineye ait vesikaların damgalandığı Hacib veya Perdedara da Pervane denildiği kaydediliyor.
Selçuklular'da ise Pervanecilik Divanı'nın, ülke topraklarının defterlerini tutan ve 'Has' ve 'İktalar'a ait kararları düzenleyen divan olduğu; başkanına 'Pervaneci', hazırlanan karar ve fermanlara da 'Pervane' dendiği bildiriliyor.
"Bu sebeple kahramanımızın adının da 'Pervaneci Süleyman' olması gerekiyor" diye düşünüyorum! "Neden 'pervane' dendiği" bilgisine ise ne yazık ki ulaşamadım.
Sevgiler...
Ezel Akay'ın yeni filmi "Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?" nihayet vizyonda. Oyuncu kadrosunda Beyazıt Öztürk, Haluk Bilginer, Şebnem Dönmez ve Güven Kıraç gibi isimlerin yer aldığı film, son dönemde, "Babam ve Oğlum" ile başlayan, "Organize İşler", "Hababam Sınıfı Üç Buçuk" ve "Kurtlar Vadisi-Irak" ile devam eden vizyondaki Türk filmi çıkarmasına eklenerek gişede hatırısayılır bir başarı yakalamayı, Akay'ın ilk filmi "Neredesin Firuze"yi de geride bırakacak bir başarıya ulaşmayı hedefliyor. Senaryosunu sinemamızın en üretken kalemlerinden olan Levent Kazak'ın yazdığı "Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?"de olaylar 14. yy'da Bursa'da Anadolu'daki bütün devlet ve beyliklerin Moğol saldırılarından yıldığı bir ortamda geçiyor. Halkın, akın akın gelen Moğollar'dan kaçıp Bursa'ya yerleştiği bir ortamda dağılan devlet ve beyliklerin önmde gelen üyleri de Bursa'ya gelmekte, Osmanlı Devleti'nin temelleri atılmaktadır. Filmimiz bu arka planı kullanarak, güldürü sanatının iki usta ikilisi Karagöz ile Hacivat'ın Orhan Gazi'nin yaptırdığı, kendi adını taşıyan camide çalışmaya başlayıp, insanları eğlendirme yetenekleri sayesinde kısa sürede ünlü olmalarını konu alıyor. Tabii ki, üne kavuşan herkes gibi, sevenleri olduğu kadar düşmanları da oluyor Karagöz ile Hacivat'ın. Filmin arka planı ve öyküsüne bakıldığında, iktidar mücadelelerinin yoğun olarak yaşandığı dönemlerde, mizahın nasıl etkili bir silaha dönüştüğünü ve bu yüzden mizahla uğraşan insanların da büyük bir tehlikeyi göğüslediğini iddia ettiğini söylemek mümkün. Bunu, şu sıralar gündemde olan karikatür krizinde de bizzat görüyoruz. Yönetmen Ezel Akay da filmin bu arka planına dikkat çekiyor: "Filmde olaylar 14. yy'da Bursa şehrinde geçer. Şehir, artık son dönemlerini yaşamakta olan Bizans-Hıristiyan İmparatorluğu'nun elitleri ile yeni gelen göçebe ve İslam topluluklarının beraber yaşadıkları bir yerdir. İktidar mücadeleleri ve şiddetin kıyasıya yaşandığı bir ortamda mizah da tehlikeli bir uğraştır aslında. Böyle bir ortamda Karagöz ve Hacivat'ın her gösterisi izleyen seçkinler için bir tehdit unsuru haline geldikçe bu durum komedyenler için de yavaş yavaş bir tehlike haline dönüşür. Karagöz ve Hacivat'ın komedi anlayışları sadece söze dayalı değil, aynı zamanda görsel ve fiziksel unsurlar da taşımaktadır. Konuşmaya başladıkları anda doğal yetenekleri ortaya çıkar ama sözlerini sakınmadıkları bu sınır tanımaz doğal yetenekleri, içerdiği hiciv ve alaydan dolayı insanlarda büyük bir rahatsızlık yaratır. Onlar klasik anlamdaki kahramanlar değillerdir artık. Ne etraflarındaki diğer ameleler tarafından, ne de kendilerini eğlencelerine davet eden seçkinler tarafından sevilirler." Anlaşılan bizi "Neredesin Firuze" kadar renkli olduğu kadar, sinemamızda pek canlandırılmayan bir dönemi yaratması açısından da önemli bir film bekliyor. Bı filmi kaçırmamakta yarar var...
http://www.sinema.com/makale/1-3873/hacivat-ve-karagoz-vizyona-renk-getirdi
Sanırım Ezel Akay'ın yukarıda verdiği ''14. yy'da Bursa şehrinde geçer.'' bilgisi sizi istediğiniz sonuca götürebilir.
Bu arada Ezel Akay'ın ciddi bir maddi soruna düştüğünü yakın çevremden biliyorum.Harcadıkları emeğin karşılığını bu filmde alamadılar.Ortak olduğu yapım şirketi maddi sıkıntıya düştü ve Ezel Akay senaryoda, bugünün dilini kullanmadığı için *başarıyı yakalayamadı yönünde de ciddi eleştirilere maruz kaldı.
Sevgili sargon,
bu filmde birkac asirlik bir surec kisa bir filme indirgenmis ve gercektende filmin arkasinda yogun bir arastirma ve ideoloji yatiyor. Mogollarla olan durumlari, entrikalari ve Pervane'nin kisiligini filmdeki ile karsilastirdigimiz zaman, filmdeki Pervane'nin, Mevlana'nin dostu Pervane'den cok esinlendigini goruyoruz. Filmin ardindaki en onemli fikir, turk toplumunun Islam'a gecisi ile ne kadar bozuldugudur.
Filme gelince, hemen hemen hersey mukemmel, goruntuler cok guzel, dil eski olmasina ragmen etkili ama su Beyaz'in ne isi var be orda? Bu adam aktor mu, anlamiyorum ki. Beyaz'in showunda canlandirdigi karakterde ayni, klipleride ayni, filmde ayni olmus. Bu adamin canlandirdigi ve canlandirabilecegi bir tane kaakter var, oynatmayin soyle adamlari kardesim.