Hıristiyanlıkta kölelik
 

"Gal 3:28 Artık ne Yahudi ne Grek, ne köle ne özgür, ne erkek ne dişi ayrımı vardır. Hepiniz Mesih İsa'da birsiniz. " suresinde İncil kölelerden bahseder, ayet bütününe bakacak olursak galatyalılar kitabının 3. Bölümünde İbrahim’in yasasından yani Tevrat’tan eski ahid’ten bahseder. İsa’nın mirasçı olduğunu ve yeni ahid’e göre yeni yasa’nın geldiği ve artık herkezin İsa’ya iman ederek tanrı’nın oğulları olduğunu belirtir. Bu noktada inanan kitlesini tanımlar ve Tevrat’ı hükümsüz kılar, bilindiği gibi Tevrat’ta tanrı Yahudiler için vardır bu ayet ile tanrı sadece Yahudilerin ve özgür erkeklerin tanrısı olmaktan çıkarak tüm kavimlerin ve köle ile özgür’ün, kadınla erkeğin tanrısı olur.

‘’Luka 12:37 Efendileri geldiğinde uyanık bulunan kölelere ne mutlu! Size doğrusunu söyleyeyim, efendileri beline kuşağını bağlayacak, kölelerini sofraya oturtacak ve gelip onlara hizmet edecek.’’ Bu ayette tekrar dirilişine kadar uyanık ve hazır olması için öğrencilerine kıssalar anlatmaktadır İsa. ‘’ Luka 12:47 Efendisinin isteğini bilip de hazırlık yapmayan, onun isteğini yerine getirmeyen köle çok dayak yiyecek. ‘’ burada tekrar diriliş ve Dünya’nın sonu ile birlikte sorgu için hazırlık yapılmasından bahseder, özetle iteat etmeyi öğütler sonucunda ise herkezin özgür olacağını vaad eder. Kendisine inanmayan yada iteat etmeyenlerin cezalandırılacağını anlatır.

‘’ Luka 17:7-10 Hanginizin çift süren ya da çobanlık eden bir kölesi olur da, tarladan dönüşünde ona, “Çabuk gel, sofraya otur” der? Tersine ona, “Yemeğimi hazırla, kuşağını bağla ve ben yiyip içerken bana hizmet et. Ondan sonra da sen yiyip içersin” demez mi? Verdiği buyrukları yerine getirdi diye köleye teşekkür eder mi hiç? 10Siz de böylece, size verilen buyrukların hepsini yerine getirdikten sonra, “Biz değersiz kullarız; sadece yapmamız gerekeni yaptık” deyin.’’ Açık ve net sanırım kıssada tanrının kölesi olarak İnsanlarınemirlere uyması gerektiği ve bunun için bir beklentilerinin olmaması gerektiği salık veriliyor.

Kısaca yeni ahid’te köleliği yasaklayan bir ayet yoktur. İncil’de bir çok yerde dönemin toplum yaşamında olan köle ve özgür insan gerçeğinden bahsedilir, bu örnekleme üzerinden tanrıya koşulsuz iteat etmek ve inanmak öğretisi anlatılmak istenir. Tanrı’nın efendi ve inananların köle oldukları dikte edilirken dinsel terimle söylersek kulluk kavramı pekiştirilir. Keza meşhur kuzu benzetmeside dönemine ve İsa’nın bilgi düzeyine uygun bir kıssa ve örnektir konu için.

Tüm doğmatik dinlerin kitaplarında olduğu gibi İncil’de yasakladıklarını açıkça yazar. Döneminin dili ve kültürüne göre açıklarken konuyu hitap ettiği kitlenin sınıf ve bilgi seviyesini unutmaz hitabet şeklini kullanırken. Konuyu biraz daha açık hale getirmek için örnekler vermem gerek;

‘’Matta 5:27-32 Zina etme' denildiğini duydunuz. Ama ben size diyorum ki, bir kadına şehvetle bakan her adam, zaten yüreğinde o kadınla zina etmiştir. Eğer sağ gözün seni günaha sokarsa, onu çıkar, at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, tüm vücudunun cehenneme atılmasından iyidir. Eğer sağ elin seni günaha sokarsa, onu kes, at. Çünkü vücudunun bir üyesinin yok olması, tüm vücudunun cehenneme gitmesinden iyidir. Kim karısını boşarsa ona boş kâğıdını versin' denilmiştir. Ama ben size diyorum ki, karısını cinsel ahlaksızlıktan başka bir nedenle boşayan her adam, onu zinaya itmiş olur. Boşanmış bir kadınla evlenen de zina etmiş olur.’’ Eski ahid’te tanrı her şekilde boşanmaya izin verirken yeni ahid’te İsa sadece zina halinde boşanmaya izin vererek eski yasayı iptal eder, zina dışındaki boşanmayı yasaklar.

‘’Matta 5:38-42 Göze göz, dişe diş' denildiğini duydunuz. Ama ben size diyorum ki, kötüye karşı direnmeyin. Sağ yanağınıza bir tokat atana öbür yanağınızı da çevirin. Size karşı davacı olup mintanınızı almak isteyene abanızı da verin. Sizi bin adım yol yürümeye zorlayanla iki bin adım yürüyün. Sizden bir şey dileyene verin, sizden ödünç isteyeni geri çevirmeyin.’’ Eski Ahid’te yani Tevrat’ta tanrı ‘’göze göz, dişe diş’’ emrini verir yani kısas uygulamasını emreder. Yeni Ahid ile İsa bu emrin iptal olduğunu yani yasaklandığını bildirir Hıristiyanlara. Pesimist olmayı öğütler artık tanrı, Tavrat’ın tanrısının şiddet yanlısı emirlerinin yerini teslimiyetçi ve kul olmayı öğütleyen söylem alır.

Örnekleri çoğaltmak mümkün, özetle tanrı yasakladığı şeyleri açıkça yazıyor kitapta, köleliğin yasaklandığına dair tek bir satır yok İncilde. Aksine kölelik ruhu her yerine işlemiş bir şekilde yer alıyor, tanrıya kulluk ile efendiye kölelik özdeşleştiriliyor çoğu yerde.

Konuyu en iyi özetleyen ise Pavlus’un Efesliler için yaptığı konuşmadır.

‘’Efesliler 6:5-9 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesih'in sözünü dinler gibi, saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin. Bunu, sırf insanları hoşnut etmek isteyenler gibi, göze hoş görünmek için yapmayın. Mesih'in kulları olarak Tanrı'nın isteğini candan yerine getirin. İnsanlara değil, Rab'be hizmet eder gibi gayretle hizmet edin. Çünkü ister köle ister özgür olsun, herkesin, yaptığı her iyiliğin karşılığını Rab'den alacağını biliyorsunuz. Ey efendiler, siz de kölelerinize aynı şekilde davranın. Artık onları tehdit etmeyin. Onların ve sizin Efendinizin göklerde olduğunu ve insanlar arasında ayrım yapmadığını biliyorsunuz.’’

Burda açıkça ifade edildiği gibi İncil yani yeni ahid, kölelere efendilerinin sözlerinden dışarı çıkmamalarını emrediyor, bu emir tanrı emridir diye altı çiziliyor birde cümle içinde. İncil eski yasanın bir çok yerini iptal ederken görüldüğü gibi yeni yasada sadece kölelikle ilgili olarak özgür İnsanlara, kölelerine iyi davranmalarını emrediyor. Buna mukabil kölelere ise tanrıya iteat eder gibi efendilerinize iteat edin diye emrediyor.

Size göre yok.Normalde var.En üsteki ayet bile yeter.Tabi anlayana.

En başından yanlış ile başlamışsınız. Yeni Ahit, Eski Ahit'i geçersiz kılmaz, hükümsüz kılmaz. İsa Mesih'in de hiç yeni bir din geritme amacı olmamıştır.
"Kutsal Yasa'yı ya da peygamberlerin sözlerini geçersiz kılmak için geldiğimi sanmayın. Ben geçersiz kılmaya değil, tamamlamaya geldim.(Matta5:17)
Ayrıca köleliğin yasaklanmış olması değil. İncil'in üslubunu anlamaktır önemli olan, incil'in sembolik ve benzetmelerle dolu bir anlatımı vardır.
O dönemki yaşayış tarzına bakarsak zaten kölelik mevcut, İncil'de yapılan ise kölelerin hizmet anlayışını, sadakat anlayışını örnek vererek bizim Tanrı'nın sözüne uymamızı sağlamaktır.
Tevrat: Ama soyuna kölelik yaptıran ulusu cezalandıracağım.(Yaratılış 15:14) demiştir, Yeni Ahit bunu demez, çünkü zaten Eski Ahit bunu söylemiş...İncil tamamlayıcıdır, İncil'de insanların sadakatinin nasıl olması gerektiği köle benzetmesiyle açıklanmıştır.

Bu arada Paolo size de bir lafım var, ya çok meşgul bir hayatınız var, Sabancı'nın torunusunuz ondan açıklamaya vaktiniz yok, ya da gerçekten birşey bilmiyorsunuz. Bunlar en temel konular. Bir cümlelik açıklamayla kimi inandıracağınızı sanıyorsunuz siz? Tek cümleyle yanlış anlaşılma nasıl düzelir?
Sonra da gelmiş milleti Hristiyanlığı anlamamakla suçluyorsunuz. Anlamaları için çaba sarf etseniz keşke...

Lusin kardeş benim açıklamalarım kısa ve öz olur.Kutsal Kitapta kölelik sadece Rabbe olmalıdır der.Uzunda yazarım istesem.Ama insanları sıkmak istemiyorum.

Ayetlerin içinden sureleri alıp tek gerçek olarak yazmayın sizlere kimse inammaz. Tamamlamaya geldim dediği ayetin bütünde eski yasayı iptal edip yeni yasa getirdiğini belirtir İsa. eski ahid'in geçersiz kıldığı bazı kısımları yukarda zaten yazdım nasıl aksini iddia edersiniz? En basitinden ''dişe diş'' kısasını iptal etmiştir mesela. Bu konuda İncilin üslubu yada odur budur değil bizzat İncilin ''köleliği yasaklamaması'' anlatılıyor. Aksi görüşü olan yazsın, yok İncil yasakladı diyen o ayeti yada sureyi yazsın.

Hıristiyanlık köleci bir toplumdur, ’Efesliler 6:5-9 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesih'in sözünü dinler gibi, saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin.'' diyor İncil üstüne kim ne laf ediyor?

RAB MESİH İSA yıkmaya değil tamamlamaya gelmiştir.MESİH yasayı tamamladı.Dişe diş ayetinide tamamladı sevgiyle.Matta 23 ve Galatyalılar 3'te açıkça kölelik kaldırılıyor.Kardeşsiniz,birsiniz deniliyor.Efeslilerdeki ayetin sonunda

Efendinizin göklerde olduğunu ve insanlar arasında ayrım yapmadığını biliyorsunuz diyor rab.Burda bile kölelik kaldırılıyor aslında.

Evet köleliği kaldırdığınıda ’Efesliler 6:5-9 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesih'in sözünü dinler gibi, saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin.'' diyerek yasaklıyor değilmi İncil?

Ne diyor köleliği kaldırırken İsa?

’Efesliler 6:5-9 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesih'in sözünü dinler gibi, saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin.'' güzel bir iptal yazısı sanırım herkez için...

Romada henüz kölelik kalkmamıştı.Bazı köle sahipleride putperestti.RAB aslında onlara sesleniyor.Bana hizmet edermiş gibi onlara itaatli olun diye.

Yine anlamamışsınız demek istediğimi :)) . İncil köleliği yasaklamıyor çünkü Tevrat köleliği zaten yasaklamış.Ama soyuna kölelik yaptıran ulusu cezalandıracağım.(Yaratılış 15:14)
Neden tekrar edilsin ki? İncil Tevrat'ı tamamlayıcı bir kitaptır."Kutsal Yasa'yı ya da peygamberlerin sözlerini geçersiz kılmak için geldiğimi sanmayın. Ben geçersiz kılmaya değil, tamamlamaya geldim.(Matta5:17)
Yazdığınız ayet ne diyor? Mesih'in sözünü dinler gibi saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin. Önemli olan kısım Mesih'in sözünü dinler gibi kısmı, çünkü burda kölelere efendilerini dinlemelerini söylüyor gibi görünse de, dolaylı yoldan Mesih'in sözünün nasıl dinlenmesi gerektiğini anlatıyor. Kölelik o dönemde bir toplumsal bir gerçek, bu gerçek kullanılarak benzetme yoluyla insanlara Mesih'in sözünün nasıl dinleneceği anlatılıyor. Yoksa İncil'in köleliği savunduğunu söyleyemeyiz. Hiç bir yerde kölelik yaptırın insanlara diye bir hüküm yok.
Dediğim gibi Tevrat ve İncil birbirini tamamlar. İncil'i sadece Hristiyanlık kaynağı olarak alamayız.

Bu basligi görünce birsey yazmadan duramadim. Zamanim kisa oldugu icin detayli aciklamalar ve kaynaklar veremeyecegim. Ama eminim internette cok sayida kaynak bulunabilir.

Hristiyanlik köleligi yasaklamamistir demek tam dogru olmaz. Hiristiyanlik hiristiyan olmayanlar icin köleligi yasaklamamistir dersek daha dogru olur. Tevrat'ta Ibrani soyundan birinin köle yapilmasi yasaklanmistir. Bununla ilgili epey bir önlem alinmaya calisilmis. Hiristiyanlikta ayni durum sürüyor, ama hiristiyanlik enternasyonel hale geldigi icin hiristiyan olanlarin köle yapilmasina izin verilmemis. Hatta bu konuda kilisenin epey catismalari oluyor. Hiristiyan kölesi olan krallar oluyor ve kilise ile catismaya giriyor. Hiristiyanlar, hiristiyan olanlarin köle yapilmasina karsi cikmislardir, ama köleligin kaldirilmasi icin bir girisimlerinin oldugunu görmüyoruz. Köleligin kalkmasi asil olarak Avrupa'da feodalizmin ürünüdür.

Bu ifadede bilgi hatasi var. Avrupa'da feodalizmden bahsedebiliriz, özellikle Bati Avrupa'da. Feodal dönemde kölelik ortadan kalkmistir. Cünkü büyük ticaret ve üretim durmus, köle emegi tamamen anlamsiz bir yük haline gelmistir. Avrupa'da kölelik feodalizmden önce, Roma döneminde görkemli dönemini yasamistir. Köleligin sona ermesinin nedeni, üretimin ticari amac gütmeyen bir hale gelmesi ve büyük pazarlarin ortadan kalkmasidir. Dolayisiyla kölelik feodal sisteme uygun bir sistem degildi, bu yüzden de bitti.

Amerika'da köleligin hortlamasinin nedeni ise kapitalizmin orda vahsi sekilde gelismesidir. 16 ile 18. yüzyil arasinda kölelik yeniden hortlar. Ozellikle Amerika'da büyük köle emegi kullanilir. Osmanli'da da ayni sekilde kölelik epey iyi bir pazar yaratir. Osmanli'daki kölelik ise feodal sistemle pek ilgili degil, o döneme prekapitalist denebilir, ama kölelik Osmanli'da üretim icin kullanilmamistir. Cariyeler ve ev isleri köleligi icin kullanilir.

Bu degerlendirme de bence dogru degil. Incil'de böyle ifadeler varsa da, hiristiyanligin Eski Ahit'teki bir dizi kurali gecersiz hale getirdigini biliyoruz. Herseyden önce ulusallik kalkmis, bu bile yeterli. Sünnetin zorunlu olmaktan cikarilmasi, pazar günü ile ilgili yasagin kaldirilmasi, zina durumunda taslamanin kaldirilmasi gibi degisiklikler var. Bunlar acikca bazi kurallari gecersiz kiliyor. Ne kadar hayir dense de olay acik.

Uluscu uygulama zaten Talmud'da da yasaktır. Fakat şuan buna uyulmamakta. sayısı talmud'da 613 olarak saptanmış kaynağı torah olan mitzvah'larda ise açıkça "sonradan aranıza katılanlar sizdendir, onlara farklı davranmayın" emri geçer (deuteronomy ve leviticus). aynı şekilde sonradan yahudiliği seçmiş bir kimseye "sonradan yahudi olmuş" (yahut dönme) denemez, ayrı bir terim kullanılamaz.
Ayrıca önceden dediğim kendi düşüncem değil, İncil'de geçendir. İncil Tevrat'ı tamamlar, bu açıkca belirtilmiştir. Uygulama alanında değişiklikler var tabi onu demiyorum ama öğretideki hükümler geçersiz değildir.

Orta çağda feodal Avrupa'da serf denilen toprağa bağlı köylü ayaklanmaları döneme en güzel örnek teşkil eder. Bilindiği gibi Toprak içindeki her şeyle birlikte alınıp veriliyordu. Kraldan en aşağıya serf'lere kadar herkez bir üstünün tebasında yada kulu idi. Bunun gene güzel bir örneği ''Züğürt Ağa'' filminde anlatılır. Serf'ler zamanla özgür köylü ardından özgür İnsan olarak kabul edilmişlerdir. Elbette Batı dediğimiz hıristiyan coğrafyanın heryerinde eşitsiz gelişme olduğu için söz edilen kavramlar ve yaptırımlar farklı dönemlerde olmuştur. Sanayi devrimi yapan Biritanya'da köylüler özgür birey olurken, hala feodal sistemi devam ettiren İspanya'da köylüler serf'tirler. 19. yy başlarına kadar ev işleri için köle kullanımı yaygın olarak devam etmiştir. Kapitalizm diye kısaca bahsedilen evre aslında sanayi devrimi ve makinalaşmanın yaygınlaşması demektir, günümüzde de olduğu gibi makinalaşma emek gücünü asgariye indirmiştir. İtalya'da rönesans yaşanırken Avrupa dahil hıristiyan coğrafyanın bir çok yerinde orta çağ devam etmektedir unutmayalım. Köle denilince genelde Kunta Kinte yada Roma dönemi aslanlara atılan Hıristiyan'lar akla gelsede, köleliğin bir çok çeşidi var ve Roma ile kuzey Amerika'daki plantasyonlar hariç toplu fazla sayıda köle kullanımı bir tek Latin Amerika'daki madenlerde görülüyor, geri kalanlar az sayıda kullanıyorlar köle'yi, çünkü zamanla pahalı bir eretim aracı oluyor köle, 17. yy Avrupa'sında köle sahibi olanlar sadece çok zengin kişiler oluyor sadece. 16. ile 18 yy arasında dönem kapitalist değil erken pre-kapitalist dönem olarak adlandırılabilir belli bölgeler için Abd'de. Büyük toprak plantasyonlarında kullanılmaktadır köle iş gücü unutmayalım. Batı Abd ve öncesi Biritanya sömürge döneminde şehirler sanayi devrimi ile kapitalizme geçerken hala ev işlerinde kullanılan köleler vardır elbette, fakat onlarda tıpkı Avrupa'da olduğu gibi köle fiyatlarının yükselmesi sebebiyle sadece zenginlerde bulunmaktadır. Köle fiyatlarının yükselmesine en büyük sebep ise Osmanlıdaki talep patlamasıdır.

Tevrat ile İncil köleliği kaldırmamıştır, her din gibi kendi içinde köle edinilmesine imkan vermeyen yapılanmaya gitmiştir, bu duruma İslam'dada rastlarız. Feodalizm köleliği kaldırmaz, kapitalist ekenomi köleliğin kalkması için zemin hazırlar.

Tekrarlıyorum: Sanayi devrimi sonucunda oluşan makinalaşma sayesinde iş gücünün bir kısmının o dönemde makinalar tarafından karşılanması neticesinde köleliğin ilga eidlmesi için şartlar oluşmaya başlamıştır, veba savaş vs. gibi nedenle kıta Avraupa'sında kölelik uygulanamaz ve pahalı hale gelirken, köle talebi hızla yeni keşfedilen topraklaara kaymıştır, buda Avrupa'nın köleliği erken kaldırıyormuş gibi bir izlenim yaratmasına sebep olmuştur. Köle kullanımının daha az yapılıyor olması köleliğin kaldırıldığı anlamına gelmez.

Topraga bagli köylüler, yani serfler köle midir? Olayi böyle degerlendirirsek, isci sinifi da köledir diyebiliriz. Yani ücretli kölelik vardir, aslinda kölelik hala sürmektedir diyebiliriz.

Benim karsi ciktigim bunlar degildi. Su ifade yanlis diyorum: "feodal dönemin ekonomik sistemine en uygun işletim sistemi olan kölelik kapitalist sistem gelene kadar yaşıyor"

Kölelik feodalizm öncesi, yani ilkcag ekonomik sistemine uygundur. Roma'da cok büyük bir köle ticareti vardi. Köleler üretim, ulasim, savas gibi her alanda yaygin sekilde kullaniliyordu. Bati Avrupa'daki feodalizm ilkcagdaki büyük ticaret, ulasim, üretim sisteminin cökmesi demektir aslinda. Olcek kücülmüs, büyük panayirlar ortadan kalkmis, ulasim sistemi kötürüm olmus durumdadir. Topraga bagimli olmak ekonominin cöktügü bir durumda bir tür kurtaricidir. Serf belli bir topragi ekip bicer, elde ettiginin bir kismini alir, gerisini toprak sahibine öder. Bu sistem ilkcagin kölelik temelli sisteminden farklidir. Ilkcagin kölelik sistemi ancak ticaretin canli oldugu bir sistemde islevlidir, cünkü köle emeginden ürün elde etmek ve bunu satmak olanagi vardir. Feodal dönemde ise toplum icine kapanmistir ve toprak sahipleri artik ürünlerini satmaya odaklanamazlar. Uretim pazar icin degil direk tüketim icin yapilir, ancak yakin bölgeler icin kücük panayirlar kurulur.

Feodalizmin bir baska ekonomik bicimi ise villa'lardir. Serflik sistemi hem vassal hem serf icin iyi bir sistemdir ama sorun nüfusun artmasi ile büyür. Cünkü artik toprak, sayisi artan serflere yetmez olur. Bu durumda serfler topraklarindan kacmaya baslarlar. Aslinda yasalarla topraga baglanmis olan köylülerdir, ama maddi zorluklar karsisinda devletler de bu duruma göz yumarlar. Bu kacan insanlar gidip bataklik, ücra yerlerde kendilerine yerlesim alanlari acarlar. Buralari islah ederler ve yerlesirler. Feodal dönemde bati Avrupa'da bu villa'lardan o kadar cok sayida görünür ki, artik feodal dönemin bir baska ekonomik göstergesi de villalar olur. Bu villalarin giderek sehirlerin yönetimleri olusur ve bunlar o bölgeye egemen olan krallar tarafindan da kabul edilir. Bu villalarda yasayanlar serf degildir, yeni bir statü dogmus olur. Ilerde burjuvalar buralardan cikacaktir.

Görüldügü gibi kölelik feodal dönemin ekonomik sistemine uymaz. Feodal dönemde serflik ve özgür köylülük ile birlikte büyük toprak sahipligi ve aristokrasi vardir. Bunlar ilkcagdaki kölelik sistemine benzemez. Ne serf ne de özgür köylü, köle degildir.

Kavramlarin icerigi tam aciklanirsa sorun kalmaz bence.

Köleliğin şekil ve işlev değiştirmiş olması, merkezinin Avrupa'dan yeni sömürge topraklarına kayması bize köleliğin kalktığını göstermeyeceği gibi, serf de tıpkı tüm mallar gibi alınıp satılan metadır o dönemde, dönemsel sinai farklılıklar serflerin statüsünü belirler, batı Avrupada köylüler özgürleşirken, doğuda Rusya'ya gittikçe hala köle stasüsündedir. İlkçağ köleciliği ve üretim tarzı ile orta çağ köleciliği ve üretim tarzı arasında elbette fark vardır. Tekrarlıyorum; köle sadece Kunta Kinte yada Roma'lı köle değildir, yerleşik köylü feodal dönemde toprağa bağlı köledir, diğer kölelerden daha özgür bir köle olması onun köle olduğu greçeğini değiştirmez. İslam'daki Mevali'de köledir ama nisbi özgürlüğe sahiptir aynı zamanda mesela. Senin verdiğin örnek tam olarak 16. yyda Sadece Britanya'da ksımi olarak gözlenebilir sadece. Feodalizm'in tasviyesi 12. yydaki Magna karta ile başlar ama reel uygulama 17. yy dan itibaren başlar. Neyse bu konuyu daha detaylı istersen başka bir yerde tartışırız seninle...

Yeni Ahit kesin bir şekilde köleliği yasaklamıştır.Sadece Eski Ahitte tam yasaklanmamıştır.Yeni Ahitte kölelik sadece Tanrıya olmalıdır.

Evet ''Efesliler 6:5-9 Ey köleler, dünyadaki efendilerinizin sözünü Mesih'in sözünü dinler gibi, saygı ve korkuyla, saf yürekle dinleyin.'' Dünyadaki efendiniz diyor İncil kölelere, Mesih'in sözünü dinler gibi dinleyin diyor, köleliği yasaklıyor İsa diyorsun, sonrada yasakladığı köleye beni dinler gibi efendiniz dinleyin diyor İncil, bu ne yaman çelişki değilmi? Sonra yasakladığı köleliğin sahiplerine onlara iyi davranın diyor. Ama sana göre bütün bunlar yasaklanan kölelere söyleniyor ilginç. Dünyadaki efendiniz derken kölelere daha açık ifade edemiyor sanırım sana göre tanrı, kölelerinize iyi davranın derken Dünyadaki efendilere, hala sana göre köleliği yasaklıyor ve sen buna inanmamızı bekliyorsun ilginç...

Verdiğiniz ayetin açıklamasını yaptım.Anlamıyorsanız sorun size kusura bakmayın.