Kader inancı nereden geliyor?
 

Asur kralı Asurbanipal(M.Ö.7. yüzyıl), göksel kader tabletleri/kitapları olan tanrı Nabu'ya ''Hayatım senin önünde yazıldı.'' demiş.

Bu inancın, yahudiliğe tesir etmemesi mümkün değil. Bakalım;

Eski ahit, mezmurlar 139-16;

''Henüz döl yatağındayken gözlerin gördü beni;
Bana ayrılan günlerin hiçbiri gelmeden,
Hepsi senin kitabına yazılmıştı.''

İyi ama Yahudilik dediğin milattan önce 1900'lerden beri bilinen bir din. Asurbanipal doğduğunda büyük ihtimalle on iki yüzyıldır biliniyordu.

Yahudi kutsal kitaplarının hepsi, Asurbanipal sonrasında yazılmıştır.

Yok hacı milattan önce 8. yüzyılda var.

Kaldı ki bu kitaplar sen ben okuyalım diye yazılmış "kitap" değiller. Hristiyanlıkta ve İslam'da da benimsenmiş rivayetle gelen hadislerinin toplanıp derlenmesi fikrinin ilk örnekleridir. Yahudi hadislerinin örnekleri ise neredeyse 4000 yıllıktır. Senin kral henüz 2800 yaşında anca var yok.

''Tevrat M.Ö.400, peygamberler M.Ö.200, geri kalan kitaplarda M.S.2. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır.''
Ana hatlarıyla yahudilik, Salime Leyla Gürkan.

Yazıt ayrı şey. Yahudi kutsal metinleri ayrı şey.

Bir kitap olarak, ilk defa arapça yazılmış metne Kuran diyoruz ve bu Kuran'ın tarihi 933 yılıdır. 933 yılından önce arapça denilen dile dair bir sürü yazıt/kitabe bulabilirsiniz ama derli toplu bir metin, ilk defa bu yılda ortaya çıkmıştır.
Yahudilerin kutsal metni veya ibranice de bu şekildedir.

M.Ö. 500 veya 400 yıllarında Mısır'dan çıkış ya da yaratılış gibi kitaplar ortaya çıkmış. Yüzlerce yıl boyunca bu tarz kitaplar yazılmaya devam edilmiş. Hatta ilk masoretik metni M.S.9. yüzyıla tarihlerler.

Bu kitaplarda ne var?
Asur/Babil/Akkad/Sümer/Mısır/Yunan/Pers imparatorluklarından alınmış çeşitli veriler var. Bu konuda gösterdiğim gibi, mesela KADER inancı.
Yahudilik dini, antik Yakındoğu medeniyetlerinden beslendiği için çok zengindir.

Oldu olacak cumhuriyet sonrası matbaa baskısı iste.

İlk iletide dedim o çağlardaki metinler bildiğimiz anlamda "kitap" değiller. O devirde kitap falan yok, tomar var tablet var, parşömene çiziktirme var. Yani Hammurabi Kanunları, Orhun yazıtları ya da Rosetta Stone dediğimizde tarihsel olarak bir sürü bilgiyi açığa çıkaran metinlerden bahsediyoruz. Kim neden yazmış, maksat ne, tarihsel süreçte nereye oturuyor falan bilgi ediniyoruz.

Yahudi metinleri de en eski 4000 sene öncesinden başlıyor. Birileri arada topunu birden derleyip isimlendiriyor. Onlara da Tevrat, Torah vs. diyoruz.

Yahudi metinlerinin tarihlerini ille de yakına çekmeye çalışman anti-semitik kaygılarından ya da sami dinlerine irrasyonel düşmanlıktan kaynaklanıyor gibi.

4000 sene öncesine ait bir yahudi metni gösterebilir misin?

4000 senelik Yahudi metni göstereceğim demedim, bahsettiğin kraldan çok öncesinde sözlü (hadis) Yahudilik var, 4000 yıla tarihleniyor dedim. Doğrudan Yahudi metni olarak kabul edilen 3100 senelik metinlerin linkini de paylaştım.

Şimdi başlığın en başındaki sorunu gideremediğin için yan çizmeye, sağa sola çarpmaya başladın. Dürüst olmayacaksan bırak bu işleri. Hakikatle derdin vardıysa baştan söyleseydin, propaganda bültenine cevap yazmaya tenezzül etmezdim.