puta tapma ve cahiliye
 

islamiyet kendinden önceki arap yaşantısına cahiliye der. sebebini ise cahiliye devri araplarının puta tapınması olarak gösterir. peki islamiyetten sonra ve modern zamanlarda -günümüzde- puta tapınma var mıdır veya devam etmekte midir?

öncelikle put kelimesinin anlamını bilmeliyiz:

put:Bazı ilkel toplumlarda doğaüstü güç ve etkisi olduğuna inanılan canlı veya cansız nesne, tapıncak, sanem, fetiş.

türk dil kurumuda putu hala ilkel toplumlarda görülen, helvadan yapılıp tapılan, acıkınca yenilen bir nesne olarak görmekte.

putların arap kültüründe yer alması aslında günümüzle oldukça yakınlık gösterir. örneğin kabe putlarından olan lat, ölene kadar kabenin işleriyle gönüllü uğraşmış bir kadının adıdır. kadın öldükten sonra heykeli yapılır ve kabeye konulur ve kendisinin al-ilaha tapınmak için aracı olduğuna inanılır. (tanıdık geldi mi?) zamanla da lat başlı başına bir ilah haline gelir.

putlar eski toplumlarda; tanımın birinci kısmına uyarken günümüzü tam anlamıyla anlatan kelime fetiş olmuş. günümüzde de içinden çıkamadığımız saplanıp kaldığımız o kadar çok fetişimiz var ki.

dinler putları parçalamak isterken dinin kendisi putlaşmış, kuranı kerim putları kırın derken kendisine doğaüstü güçler (gelecekten haber verme) atfedilmiş, kabenin içindeki putlar parçalanırken bizzat kendisi put haline getirilip etrafında dönülerek hayır umulmuştur.

hatta ve hatta kendisini mehdi ve alim ilan eden adamlar kendi görüntülerini, seslerini müridlerine dinletirken veya o müridler onu dinlerken/izlerken kendisini putlaştırmışlar, ortalama zekada insanın kurabileceği cümleleri kuran bu adama doğaüstü güçlere sahip bir varlık gibi bakmaya başlamışlardır.

kimi zaman bir parça kumaşa nice anlamlar yüklenmiş adeta olmazsa olmaza dönüştürülmüştür.

paraysa insanoğlunun her dem yegane putu olmaya devam etmiştir.

şimdi soruyorum hangi toplum ilkel? olduğu yerde duran kimseye zararı dokunmayan islam öncesi araplarının putları mı? uğruna kin, nefret tohumları saçan, insanları sınıflara kamplara ayıran, milyonlarca insanın ölümüne sebep olan modern zaman putları mı?

son bir soru. putlar somuttan soyuta dönüştükçe mi tehlikeli oluyor?

Saygideger salyangoz tuccari;

Insanoglu acisindan; tarihle, insanligin gerilemesi paralel gider. Yani; 20. yuzyilin insanoglu; 21.yuzyilin insanoglundan daha insancildir.

Insanoglunun tarihte "ilerlemesi" demek; belki teknikte yenilikler, belki bilimde yeni buluslar, belki yasam standardindaki bu teknik ve bilimden gelen; modernite v.s. ama; insan olmak ve insanlik sunmaktaki gerileme.

Hatta, gunumuzdeki; bireyci akilciligin iflasi ve tarihte ronesans oncesine yasam ve iliski olarak geri donus cabalari. Hak ve ozgurluklerin hukuku degil; guc ve kuvvete; geri donus.

son bir soru. putlar somuttan soyuta dönüştükçe mi tehlikeli oluyor?-s.t.

Putlara, birsey olmuyor. onlar; ya somutlasmis; ya da soyutlasmis birer sembol. Onlari, cikarci bir amac ugruna arac olarak kullananlar tehlikeli oluyor.

Putun, soyut veya somut olmasi; pek birseyi degistirmez. Cunku sonucta amac; o puta kul; o puta kul yapana kole olmaktir. Bunun icinde; kole olabilecek kapasite gerekir. Bu da inanctir.

Inanc, tarihte varliklardan herzaman daha tehlikeli olmustur. Cunku, inanan herseyi yapar. Inanc ugruna kendini bile feda eder. Dolayisiyle; putlarin, bes duyuyla-ki maddesel- ve duyumla-ki sezgisel- algilanmasi degil; onemli olan o putlara verilen yukumluluk ve bu yukumlulugu yerine getirecek teslimiyettir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

putlar somuttan soyuta dönüştükçe mi tehlikeli oluyor?

Soyut yetmediğinden maddi olarak soyutu görmek hatta dokunmak yakın olmak istediklerinden putları yaratıyorlar.
Ben'i gerçek anlamda aşıp madde ötesine geçebilenlerin putlara gereksinimi olmaz.
Soyut put yoktur ,putların hepside soyutu somutlaştıran madde ya da canlılardır.