Yaşam karışıktır, tümüyle kavranması zordur. Hiç kimse yaşamı her yönüyle kavrayamaz. Pek çok farklı görüş, farklı farklı yaklaşımlar ve çözüm önerileri vardır yaşamdaki sorunlar için. Eğer bu tahlile katılıyorsak en önemli ihtiyacımız bu farklı farklı yaklaşımların birarada yaşayabileceği, kendilerini barış ortamında ifade edebileceği ortamı yani demokrasiyi sağlamak en temel görev olmalı. Diğer hiç bir soruna sağlıklı çözüm bulmak bu temel görevi başarmadan mümkün olamaz. Emperyalizmle mücadele, sermayeyle mücadele, gericilikle, terörle, darbecilikle mücadele ve diğer tüm mücadelelerin sağlıklı olmasının temel şartı demokrasi ve ifade özgürlüğüdür. *Daha iyi anlatabilmek için örnek vereyim: Eğer sermayeyle mücadeleyi birinci sıraya alırsanız sermayenin yanında yer aldığını düşündüğünüz kesimleri dışlar, demokrasi ve ifade özgürlüğünün dışında tutmaya çalışabilirsiniz. Kimlerin sermayenin yanında yer aldığını tesbit etmek de ayrı bir sorundur. Bana göre SSCB tipi merkeziyetçi planlama ekonomisindense *Almanya tipi serbest piyasa ekonomisi daha iyidir. 20. yy da yaşanan planlama ekonomisi tecrübeleri, serbest piyasa ekonomisi sisteminden daha gerici, daha fakirleştirici daha mutsuz kılmıştır insanları. Bunlar o ülkelerde yaşayan insanların çoğunluğunun görüşleridir. Sermayenin vahşi kapitalizm kurallarının geçerli olduğu ortamlarda acımasız olduğu bilinen bir gerçek. Ancak özgürlüklerin genişlediği, sivil toplumun geliştiği, sosyal devlet ilkesinin uygulandığı liberal demokratik ortamdan daha iyisini insanoğlu henüz geliştiremedi. Daha iyi bir sistem uygarlığın önüne sunulana kadar varolan sistemin yarattığı sorunları minimumda tutacak sosyal-ekonomik yöntemleri uygulamaktan başka çözüm görünmüyor.

Evet, insanoğlunun manevi değerleri, hayat felsefesi olmalı. İnsan düşünen ve duyguları olan bir varlık. Çeşitli olaylar karşısında üzüntü duyduğumuz için bu duygu bizi genellikle çözüm üretmeye ve bunun için de bizi belli bir yaşam felsefesi, belli bir değerler sistemi yaratmaya veya yaratılanlara inanmaya götürür. Manevi değerler, ya sorunları çözmeye ya da elde ettiklerimizi korumaya yöneliktir.

Asıl önemli olan başkalarının farklı manevi değerlerinin varlığını kabul ederek onlarla birarada yaşayabilmeyi temel değer olarak varedebilmektir görüşündeyim.