Avrupa'nın 'en büyük dinozoru'

[evrensel-insan]

ortekizli bilim insanları, bir uçurumdan çıkarılan dinozor fosillerinin Avrupa kıtasının en büyük canlısına ait olduğuna inanıyor.

Torvosaurus gurneyi adlı dinozorun fosilleşmiş kemikleri başkent Lizbon'un kuzeyindeki Praia da Vermelha'daki bir uçurumda bulundu.

10 metre uzunluğunda ve 4-5 ton ağırlığında olan bu yırtıcı canavarla ilgili bilgiler Plos One dergisinde yayımlandı.

Kısa ön ve uzun arka bacaklara sahip olan bu etobur dinozorun 150 milyon yıl önce geç Jura devrinde yaşadığı düşünülüyor.

Lizbon'daki New University'den Profesör Octavio Mateus, herkesin Tyrannosaurus rex dinozorunu tanıdığını, fakat Torvosaurus gurneyi türü dinozorun farklı döneme ait olduğunu vurguluyor.

T. rex'in tebeşir dönemi olarak da bilinen Kretas döneminde yaşadığını belirten Mateus, "Bu dinozor ise Jura dönemine ait. Dönem farkı 80 milyon yıl gibi çarpıcı bir rakam. Yani T. rex yeryüzünde dolaşırken Torvosaurus fosil halindeydi." dedi.

Araştırmacılar Portekiz'in fosil bakımından zengin Lourinha kayalarında Torvosaurus'a ait çok sayıda kemik buldu. Bulunan örnekler arasında yumurta ve embriyolara da rastlanıyor.

Besin zincirinin en üstünde

Dinozorun tarihteki yerine oturtulmasını sağlayan bulgu üst çene kemiklerinde ortaya çıktı.

Portekiz'de bulunan dinozor, Kuzey Amerika'da varlığı bilinen Torvosaurus'un "kuzeni" olarak değerlendiriliyor.

Bu da her iki canlının çok eskiden, Atlantik Okyanusu ortaya çıkmadan önce aynı ortak atadan geldiğini gösteriyor.

Araştırmayı kaleme alan Christophe Hendrickx, "150 milyon yıl önce Portekiz Kuzey Amerika'dan ayrılmış, yani türleşme mekanizmaları devreye girebilecek durumdaydı. Avrupa'da Torvosaurus'un bu yeni türünü bulmamız bu nedene dayanıyor." dedi.

T. gurneyi'nin en önemli özelliklerinden biri 10 cm uzunluğundaki keskin dişleri. Bu özellik beslenme zincirinde en üst sıralarda olduğunun işareti olarak değerlendiriliyor.

Bu dinozorların yaşadığı sıralar İber Yarımadası'nda kaplumbağalar, timsahlar, uçan sürüngenler ve küçük memelilerin bulunduğu ve tropik bitki örtüsünün olduğu düşünülüyor.

Torvosaurus Avrupa açısından rekor düzeyde büyük olmakla birlikte dünyanın başka bölgelerinde Kretas dönemine ait çok daha büyük dinozor türleri bulunuyor.

Avrupa'daki en büyük bilinen otobur dinozorun ise İspanya'da bulunan ve 40 ton ağırlığa sahip sauropod olduğu düşünülüyor.

BBC Türkçe

[evrensel-insan]

Avrupa’nın en korkutucu devi keşfedildi
Birce BORA / LONDRA



Bilim insanları Portekiz’in Lizbon kenti yakınlarında yaptıkları kazılarda bulunan kemiklerin Torvosaurus Gurney adını verdikleri yeni dev bir dinozora ait olduğunu keşfetti.

Bulgularını PLOS ONE adlı bilim dergisinde yayınlayan Nove de Lisboa Üniversitesi’nden araştırmacılar yaklaşık 150 milyon yıl önce Jura Dönemi'nde yaşamış olan dinozorun 10 metre boyunda ve yaklaşık dört-beş ton ağırlığında olduğunu belirtti.

Keşfi gerçekleştiren ekibin başındaki Christophe Hendrickx ve Octavio Mateus 10 cm uzunluğunda jilet keskinliğinde dişleri ve 115 cm çapında bir kafatası olan bu etobur dinozorun Avrupa kıtasında yaşamış en korkuç ve büyük avcı olduğunu düşündüklerini söyledi.

Hendirckx yeni keşfedilen dinozor türünün Avrupa’nın en büyüğü olsa da keşfedilmiş en büyük etobur olmadığını Tyrannosaurus, Carcharodontosaurus ve Giganotosaurus'un çok daha büyük canlılar olduğunu belirtti.

[evrensel-insan]

Cehennemden tavuk:
Yeni dinozor türü
20 Mart 2014 Perşembe 16:54
Amerikalı bilim insanları yeni bir dinozor türü keşfettiklerini açıkladı.



Anzu Wylie adlı türün fosilleri 66 milyon yıl önce dinozorların nasıl yok olduğu ile ilgili yeni ipuçları veriyor.

Fakat bu yeni tür, dinozorların genel görünümünden biraz farklı.

'Cehennemden Tavuk' takma isimli kuşa benzeyen dinozorun kemikli bir ibiği ve gagaya benzer bir ağzı var. Kuyruğu ise kertenkeleyi andırıyor.

Yeni tür, Amerika Birleşik Devletleri'nde Güney ve Kuzey Dakota'da toplanan üç farklı iskelet kalıntılarından bulundu.

Washington'daki Smithsonian Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nden omurgalılar taşılbilim sorumlusu Hans Sues, Anzu'nun iskeletinin kemiklerinin yüzde 80'nine ulaştıklarını belirtiyor.

Sues, daha önce böyle bir dinozor türünün olduğunu tahmin ettiklerini, fakat yeni kemikler sayesinde yapısının ayrıntılarına ve yaşam bilgisine sahip olduklarını dile getiriyor.

Sues, dinozorlar için bile Anzu'nun tuhaf bir yapısı olduğunu söylüyor.

"Kafa kısmı sıra dışı şekilde uzun. Kafası ibikli, keskin köşeli kocaman gagası, tuhaf sürgülü çene eklemleri var. Bunlar bitkileri ve etleri parçalamak kullanılabileceğini gösteriyor," diyor Sues.

DİNOZOR ÇEŞİTLİLİĞİ
Küçük bir araba büyüklüğündeki dinozorun üst kol bölgesi tüylü ve ucu ise pençe şeklinde. Bu yeni tür Oviraptorosauria dinozor grubuna giriyor. Bu türle ilgili kanıtların büyük kısmı Orta ve Doğu Asya'daki fosillerden elde edildi.

Anzu ise Oviraptorosauria ailesinin Kuzey Amerika'da bulunan ilk üyesi. Bu yeni türün bulunduğu bölge daha önce Kuzey Amerika'da birçok fosilin çıkarıldığı Türkçesi ''Cehennem Deresi'' olarak çevrilen Hell Creek bölgesi.

Araştırmacılar yeni dinazor türüne bu ilginç görünümü ve bulunduğu yer nedeniyle Cehennemden Tavuk takma ismini verdi.

Uzmanlar için bu bölge oldukça önemli. Bu alan asteroit çarpması sonrası dinazorların yok olmasından hemen önce Kretase Dönemi'nin son iki milyon yılında oluştu.

Birçok araştırmacı iklim değişikliği nedeniyle dinozorların çarpışmadan önce giderek yok olduğunu düşünüyor. Fakat Dr. Sues ve ekibine göre ise Anzu'nun keşfi birçok türün evrimselleştiğini ve dinozor topluluğunun artarak farklılaştığını kanıtlıyor.

Dr. Sues dinozorların büyük çarpışmaya kadar çok büyük bir çeşitlilik içinde olduğunu söylüyor.

Şu ana kadar binlerce dinozor türü tespit edildi. Hell Creek bölgesi gibi kazılardan çıkan verilerle binlerce yeni tür ise keşfedilmeyi bekliyor.

(BBC Türkçe)