Yapay zeka uçan drone

[Şüpheci Dinsiz]

NVIDIA'nın ciddi anlamda endişelenmesi gereken an işte bu.

Önümüzdeki birkaç hafta içinde DeepSeek V4 piyasaya sürülecek. Bu, Amerikan şirketlerinin yıllarca kilitlediği tüm yapay zeka yığınına doğrudan bir saldırı. Tamamen "NVIDIA'dan arınma", CUDA'dan Huawei'nin CANN ekosistemine, Huawei Ascend çiplerinde çalışan bir geçiş. Bu da tek bir anlama geliyor: NVIDIA'yı dokunulmaz kılan bağımlılığın kırılması.

Önceki sürümlere göre 35 kat daha hızlı çıkarım. Tek bir kartta NVIDIA'nın H20'sinden neredeyse 3 kat daha fazla performans. %40 daha az enerji tüketimi. %95'in üzerinde CUDA uyumluluğu ve sürüm yükseltme sürelerinin aylardan saatlere inmesi.

Hatta Jensen Huang bile bunu kabul etti. Eğer bu büyük ölçekte işe yararsa, ABD şirketleri için "korkunç bir sonuç" olur.

Çünkü asıl sorun şu ki, bu izole bir şekilde olmuyor.

Alibaba, ByteDance ve Tencent gibi Çinli teknoloji devleri şimdiden yüz binlerce Ascend çipi sipariş ediyor. Pazar payı hızla değişiyor; yerli çiplerin payı şu anda %41 iken, NVIDIA Çin'in yapay zeka sunucu pazarında %55'e geriliyor.

Ayrıca DeepSeek V4'ün, ABD'li rakiplerine kıyasla çok daha düşük API maliyetleri sunduğu bildiriliyor. OpenAI modellerinde 2.500 doların üzerinde, hatta Anthropic'te 5.000 dolara mal olacak devasa iş yükleri için 300 dolar.

Yani bu sadece bir modelle ilgili değil. Bu, Çin'in tamamen bağımsız bir yapay zeka yığını, çipler, çerçeveler, modeller ve uygulamalar oluşturmasıyla ilgili. Tamamen ABD kontrolünün dışında.

NVIDIA sadece satış kaybetmekle kalmıyor, küresel yapay zeka standardı üzerindeki hakimiyetini de kaybediyor.

[Şüpheci Dinsiz]

genel konular #1 | Palantir nedir? | Çağla Üren anlatıyor...

[Şüpheci Dinsiz]

Yapay zeka sektöründe çalışanlar bir-iki aydır önümüzdeki iki yıl içinde çok önemli gelişmeler olacağını söylüyorlar. Bazıları devrim gibi özellikler geleceğini, bazıları çok tehlikeli özellikler geleceğini utangaç ve korkak bir şekilde küçük harflerle fısıldıyorlar. Bir tür "uyanık olun, her dayatılanı kabul etmeyin, bilinçli olun, dirençli olun" uyarısı da yapıyorlar.

Sanki yapay zekaya çok önemli özellikler katılmış da; henüz resmi açıklama yapılıp duyurulmamış, sanki iş bitmiş de; acaba bu süper özelliklerin kullanımını kısalım mı, açalım mı, açacaksak ne kadarını açalım aşamasına geçilmiş gibi. Belli belirsiz bir "söylesem mi, söylemesem mi" havası var. İnsan ister istemez "ne saklıyor bunlar" diye düşünüyor.

ChatGPT, Anthropic, DeepSeek gibi LLM'ler (Large Language Model --> Büyük/Geniş Dil Modeli) tam olarak yapay zeka sayılmazlar. Nöron(bilginin depolandığı yer)/sinaps(bilgiler arasındaki ilişkinin kurulduğu ağ/köprü) örüntüsüne benzer bir şekilde işler. Eğitim sırasında verilen metnin içinde geçen puanlı kelimelerin [dilde ve-veya-ile gibi kelimeler cümle kurarken kullanılan puansız(bir anlamda değersiz) kelimelerdir, demir-domates-bilgisayar-C programlama dili gibi kelimeler puanlı(değerli) kelimelerdir] başlık oluşturduğu (nöron işlevi), bu kelimelerin içinde geçtiği cümleleri bağlantılar kurarak (sinaps işlevi) oluşturduğu çok büyük bir matrisde (düğümlerle oluşturulan 100 x 100 x 100 düğümlük bir küp gibi, ama bu milyonlarca düğümden oluşuyor) işaretlediği bir veri tabanı oluşturuyor.

Örnek: Eğitim sırasında yemek listelerinin olduğu bir metin verilmiştir. Bu listedeki yemeklerin bir kısmında hammadde olarak domates kullanılmışsa, eğitim sırasında domates düğümüyle yemeklerin düğümleri arasındaki ilişki kurulur. Her yemeğin düğümü ile içindeki hammaddelerin düğümleri arasında da ilişki kurulur. Yemeğin menşei diyelim ki Manisa olsun, Manisa'nın düğümü ile yemeğin düğümü arasında da ilişki kurulur. O metinde aklınıza gelecek tüm varyasyonlarda puanlı kelimelerin düğümleri arasında ilişkiler kurulur. Bu, çok yüksek sayıda düğümü olan bir matris küpü gerektirir.

LLM, eğitim sırasında verilen metinlerdeki puanlı kelimeler arasındaki ilişkiyi kurarken direkt/dolaylı ilişki olup olmadığına göre kuvvet katsayısı ile birlikte kaydeder. Örneğin domates ile domatesli pilav, domates salçası, domates püresi, domates kafalı herif sözcüklerinin kuvvet katsayısı yükseklik sırası domates püresi(6), domates salçası(5), domatesli pilav(3), domates kafalı herif(1) filan gibi katsayılarla kaydedilirler.

LLM'in bu düğümleri nasıl bir düzende oluşturduğu (örneğin domates ve domates kafalı herif hangi düğümdedir, kurulan ilişki hangi düğümdedir) bilinmiyor. Ama gayet güzel çalışıyor.

LLM yapısında eğitim sırasında verilen bilgi metni doğal olarak bir sınır oluşturuyor. Yani ortada bir zeka yok, çok bilgi düğümü var, çok bilgiler arasında çok ilişki düğümleri var. Soru sorunca, önce soruda sorulan şeyin ne olduğu tespit ediliyor, yani domates mi, domatesli pilav mı, pilav mı. Sonra bu puanlı kelimenin düğümünün ve bu düğüme bağlı ilişki düğümlerinin içerdiği bilgilere erişiliyor, en yüksek kuvvet puanlı olan bilgilerden cevap oluşturuluyor, cevap anladığınız dile çevriliyor, cevaplanıyor. Sorudaki puanlı kelimeye, özneye dair bir düğüm yoksa cevap verilemiyor. Sorudaki puanlı kelimenin düğümü varsa, ancak ilişki düğümü yoksa veya ilişki kuvvet derecesi düşük düğümlerden cevap devşirildiyse ya uyduruyor ya yanlış cevap veriyor, ki bu normal.

Buradan anlaşılacağı üzere, LLM eğitimi eğer google gibi çöp verinin çok olduğu bir mecradan elde edilmiş metinlerle yapılırsa doğru cevap verme oranı düşecektir. Akademik yayınlardan, doğrulanmış kaynaklardan elde edilmiş metinlerle yapılırsa doğru cevap verme oranı yükselecektir.

Bu utangaç yapay zeka insanları iki yapay zeka modelinden daha bahseder oldular. Yapay Genel Zeka (AGI --> Artificial General Intelligence) ve Yapay Süper Zeka (ASI --> Artificial Super Intelligence). Bu insanlar yapay genel zekanın kısa zamanda yapılacağından eminler. Yapay süper zekadan bahsederken korkuyorlar, gerçekten korkuyorlar. Sanki bunlar yapılabilmiş de insanlar durdurmakta kayıtsız kalmışlar veya çoktaaan geç kalmışlar gibi konuşuyorlar.

İlginç tabi. Gerçekten de başına buyruk, durdurulamaz bir yapay zeka yapılıp günümüzdeki Trump-Netanyahu gibi katillerin emrine verilmesi ihtimali bu kadar yakın mı?

--/--

Önceki iletilerimde yapay zekanın çok güç/enerji tükettiğinden bahsetmiştim. Bugün Çin'in bir nükleer reaktör ürettiğine ve ürün olarak paketlediğine ilişkin bir video izledim. Çin'de bir kaç yere montajını yapmışlar. Nükleer reaktörün ürettiği enerjinin dışında, üretim sırasında oluşan ısı enerjisini, denizden su üretilmesinde (Desalinization - Tuzdan arındırma) ve kışın evlerin ısıtılmasında da kullanıyorlarmış.

Yapay zeka şirketleri anlaşılan yapay zeka, yapay genel zeka, yapay süper zeka konularını aşmışlar, enerji bariyerine takılmışlar. Bu yüzden Microsoft, Google gibi teknoloji devleri kendi nükleer santrallarını kurmaya çalışıyorlarmış. Aşağıdaki videoda bununla da ilgili bir kaç şey söyleniyor.

Trump şerefsizi belki de bu yüzden çökebildiği tüm enerji kaynaklarına çökmek istiyor.

Google Chrome'un Language Reactor eklentisini kullanarak Türkçe altyazı ile izleyin.

China's Silent Nuclear Revolution: Mini Reactors Already Powering Real Homes
"Çin'in Sessiz Nükleer Devrimi: Mini Reaktörler Şimdiden Evlere Enerji Sağlıyor"

[Şüpheci Dinsiz]

Üstteki iletide bahsettiğim potansiyel yapay zeka tehlikelerinin biraz daha açık konuşulduğu videolar.

Anlatılanlara göre, Dünyayı mahvetme düğmesi yalnızca Trump-Netanyahu gibi şerefsizlerin değil, tüm teknoloji devlerinin parmağının ucunda.

Google Chrome'un Language Reactor eklentisini kullanarak Türkçe altyazı ile izleyin.

The AI Threat Is MUCH Worse Than You Thought | Nate Soares Interview
"Yapay Zeka Tehdidi Sandığınızdan ÇOK Daha Kötü | Nate Soares Röportajı"


Silicon Valley Insider EXPOSES Cult-Like AI Companies | Aaron Bastani Meets Karen Hao
"Silikon Vadisi'nden Bir Bilgi Kaynağı, Tarikat Benzeri Yapay Zeka Şirketlerini Ortaya Çıkarıyor | Aaron Bastani, Karen Hao ile Buluşuyor"

[bilgivehis]

Güçlüler arasındaki rekabet emperyalist olmayanı da kaçınılmaz olarak emperyalist yapar. ABD'nin saldırıları Çin'in teknolojik gelişimi karşısında zorlamaya dayanan klasik ilkel saldırılar. Çin ise bu işi kimseyi zorlamadan dünya pazarını ele geçirerek yürütüyor. Üstelik ihtiyacı olan elementlerin büyük çogunlugu da kendi topragında olmanın avantajına sahip. Ayrıca Çin büyük bir emek gücüne de sahip. ABD'nin elindeki önemli son kozu ise içinde Türkiye'nin de oldugu birbuçuk miyar nüfusa sahip islam dinini kullanmak. İslam dinine mensup bu nüfus ile çeşitli silahlı-silahsız örgütler kurabiliyor. Kendi iktidarlarını ülkelerin başına getirebiliyor. Bu sayede Orta Doğu,da, Afrika'da ve Asya'da istedigini yapabiliyor. ABD'nin Çin ile savaşı aslında hem elementlerle hem dinlerle. ABD'nin dinleri kullanması Çin'e doğrudan bir zarar vermiyor ama ABD'yi güçlü tuttugu için ciddi rakip konumunu sürdürebiliyor. Aslında Çin de dinleri kullanarak elini daha güçlendirebilir, ancak Çin'in emperyalist tecrübesi olmadıgı için bunu pek beceremez. Her halikularda Çin'in çok hızlı gelişimi ve süper güç olma yolunda son mertebeye gelmesi ABD'nin korkulu rüyası durumunda.
Dolayısıyla emperyalizmin, kapitalizmin kısaca sömürünün karşısında dünyada herhangi bir tepki ve böyle bir bilinç olmadığı için dünyayı mahfetme düğmesinde kimin elinin olduğunun çok bir önemi kalmadı.

[Şüpheci Dinsiz]

Bernie Sanders ABD'de başkan adayıydı. Trump şerefsizinden çok daha kültürlü, çok daha iyi bir insan olduğu kesin. ABD'yi sosyal devlet haline getireceğini söylemişti, söylemleri Avrupa sosyal demokrasisini andıran, şimdiye kadar ki en sola yakın ABD başkan adayı.

Dün, yapay zeka ile ilgili önemli bir toplantıya ev sahipliği yaptı, Çin'den iki katılımcı da vardı, toplantıda çok önemli konular konuşuldu. Mutlaka izleyin. (toplantı 3:45'de başlıyor)

Google Chrome'un Language Reactor eklentisini kullanarak Türkçe altyazı ile izleyin.

LIVE: The Existential Threat of AI and the Need for International Cooperation
"CANLI YAYIN: Yapay Zekanın Varoluşsal Tehdidi ve Uluslararası İşbirliğine Duyulan İhtiyaç"


Bernie vs. Claude

[Şüpheci Dinsiz]

Pentagon, Anthropic dışında neredeyse tüm şirketlerle dev yapay zeka anlaşmaları yaptığını duyurdu. Anlaşanlar arasında SpaceX, OpenAI, Google, NVIDIA, Microsoft ve Amazon gibi devler var. Hedef yapay zekalı ordu kurmak. Büyük bir kırılma noktasındayız.

🧷 Bu şirketlerin teknolojileri, Savunma Bakanlığı'nın en hassas ağ katmanları olan Impact Level 6 ve 7 ortamlarında kullanılacak. Bu seviyeler, en kritik ve gizli askeri verilerin işlendiği altyapılar.

🧷 Biliyorsunuz Anthropic, Claude yapay zeka ailesini tamamen otonom silah sistemlerinde ve ülke içi gözetimde kullanılmak üzere Pentagon'a sınırsız erişimle açmayı reddetmişti. Aslında son günlerde görüşmeler ve yumuşama adımları vardı ama bakanlıkla halihazırda davalıklar.

📌 Peki bu yapay zeka modelleri nasıl kullanılıyor?

ABD hükümetinin elinde insanların sokakta yürürken bile bıraktığı türlü türlü veri var. Sağlık kayıtları, telefon görüşmeleri, uydu görüntüleri, finansal hareketler... Son dönemde bu veriler merkezileştiriliyor ve Palantir yazılımlarıyla bunlardan geniş bir gözetim ağı oluşturuluyor.

📌 İran'da ilkokulun vurulmasında yapay zekanın rolü tartışılıyor biliyorsunuz. Muhtemelen eski uydu verilerini verdiler yapay zekaya ve o da okulu bir askeri hedef zannetti. "Son onay insanda" diyip yalanladılar. Ama insanın son tuşa basması gerçekten de insan kontrolü anlamına gelir mi?

📌 Anthropic'in iç gözetim uyarısı da önemliydi. Şahsen ben sivillerin ölümüyle sonuçlanan Minnesota göçmenlik operasyonlarında da Palantir'in ve yapay zeka teknolojilerinin rolü olduğundan şüpheleniyorum. Çünkü halihazırda Palantir, göçmenlik ajansı ICE ile çalışıyor. Göçmenlerin izlenmesi, sınırdışı edilmesi vs. sürecini kolaylaştıran bir işbirliği bu. ImmigrationOS diye bir uygulama geliştirdikleri söyleniyor.

📌 Palantir, son dönemde bu yapay zeka modellerine kavuşmadan önce de vardı. Şimdi bir de insan komutanlara hedef bombalama önerisi yapan sanal asistanları oldu. 2000'lerin başında Palantir yazılımları Afganistan'da ABD ile savaşan gruplara karşı nasıl kullanılmış biliyor musunuz? Baya baya tüm insanların gündelik hareketlerini izlemişler. Her zamankinden farklı davranan varsa "potansiyel saldırgan" etiketi yemiş. Kendileri açısından başarılı da olmuş nu gözetim. Aynılarını Irak'ta, Gazze'de ve Venezuela'da da yaptılar. Hatta muhtemelen Amerika'nın içinde de yapıyorlar.

📌 1984, sosyalist otoriter devletlere yönelik eleştirileriyle bilinen Batı destekli "sol" literatür ürünüydü. Bugün hiç olmadığı kadar gerçek ama artık kimsenin referans verdiği yok Bu gözetim ağını güvenlik gerekçesini öne sürerek meşrulaştırmaya çalışıyorlar (bknz Palantir manifestosu). Çocuk güvenliği, sokak güvenliği, sosyal medya güvenliği vs. vs. Her alanda güvenlik vurgusu var ve arkasında devasa bir gözetim ağı işletiliyor. Bu, mahremiyet ihlalinden çok öte bir durum.

[Şüpheci Dinsiz]

Yapay Zekâ Türkiye'yi Zengin Edecek mi, Yoksa Yeni Bir Bağımlılık mı Başlıyor?

[Şüpheci Dinsiz]

https://marksist.org/yapay-zeka-gele...ptimist-oldum/

Yapay zekâ geleceği nasıl şekillendiriyor? – "Nasıl apokaloptimist oldum"



Yayın tarihi: 31 Mayıs 2026, 09:12

Yapay Zekâ Belgeseli: Ya da Nasıl Kıyamet İyimseri Oldum (The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist), teknoloji dünyasının önde gelen isimleriyle yaptığı bir dizi röportajda bu temel soruyu yanıtlamayı amaçlıyor.

Yapay Zeka (YZ) tartışmaları dünyanın her köşesini etkisi altına almış durumda ve en sadık analog severler bile, hızla gelişen YZ'nin günlük hayatımız üzerindeki etkisinden kaçamıyor. Bu yazıyı yazarken, analistlerin "ilk YZ savaşı" olarak adlandırdığı sürecin üzerinden 12 haftadan fazla zaman geçti ve Claude gibi YZ araçları İran'da insansız hava araçlarını hedeflemek için silah olarak kullanılıyor. Zenginler YZ hisselerinin rekor üstüne rekor kırmasından faydalanırken, sıradan insanlar YZ'nin işlerini elinden alma tehdidiyle karşı karşıya. Orta Batı'da, çalışan ailelerin evlerinin önünde "Veri Merkezlerine Hayır" yazılı tabelalar göze çarpıyor; çünkü sıradan insanlar YZ'yi çalıştırmak için gereken elektrik maliyetlerini üstlenmek zorunda kalıyor.

Yapay zekâ dünyayı yok mu ediyor, yoksa insanlığı kurtarabilir mi? Yapay Zekâ Belgeseli: Ya da Nasıl Kıyamet İyimseri Oldum (The AI Doc: Or How I Became an Apocaloptimist) (merak etmeyin, bu kelimeye geri döneceğiz), teknoloji dünyasının önde gelen isimleriyle yaptığı bir dizi röportajda bu temel soruyu yanıtlamayı amaçlıyor. Sonlara doğru (spoiler uyarısı), Nisan ayında OpenAI'nin ABD ordusuyla yeni bir sözleşme imzalamasının ardından iki saldırıya maruz kalan milyarder Sam Altman da dahil olmak üzere üç büyük yapay zekâ CEO'suyla bir araya geliyoruz. Yönetmen ve röportajcı, sanatçı ve yakında baba olacak Daniel Roher, yapay zekâ teknolojisinin ve çocuğunun geleceği için şekillendireceği belgesel türünün derinliklerine inmeye çalışıyor.

Yapay zekâ nedir?

Çeşitli analistlerin, kodlayıcıların, düşünürlerin ve iş adamlarının yapay zekâ hakkındaki geniş yelpazedeki görüşlerine girmeden önce, yönetmen görünüşte basit bir soruyla başlıyor: "Yapay zekâ nedir?" Aslında tutarlı bir cevap olmadığı ortaya çıkıyor. Bir kişi onu, "sadece insanların yapabileceğini düşündüğümüz şeyleri yapabilen bir makine" olarak tanımladı. Birkaç sinir bozucu derecede belirsiz cevaptan sonra, bir uzman yapay zekânın, kalıpları tanıyarak ve ardından bu kalıplardan tahminler yaparak insan problem çözmesini simüle etmek için tasarlanmış makine öğrenme teknolojisi için kullanılan genel bir terim olduğunu açıklıyor. Bir kalıp doğru tahmin edildiğinde, teknoloji olumlu pekiştirme alıyor ve yanlış tahmin edildiğinde bunun tersi oluyor. Yapay zekânın "öğrenmesi" ve tahminlerini geliştirmesi için, milyonlarca kitaptan hava durumu modellerine ve röntgenlere kadar her türlü veri besleniyor.

Bu anlayış, bu makalede daha sonra tekrar ele alınacak iki önemli noktayı ortaya koymaktadır: Yapay zekâ yanılmaz değildir ve yapay zekâ kendi kendine çalışan mistik bir güç değildir. Birçok açıdan yapay zekâ, 19. yüzyıla kadar uzanan otomasyondaki geçmiş gelişmelerin, 1950'lerden kalma makine öğrenmesi kavramları da dahil olmak üzere, bir devamıdır. Öte yandan, yapay zekânın bugün eğitildiği muazzam miktardaki veri, teknolojide niteliksel sıçramalara yol açmıştır. Yapay zekâ patlamasının başlangıcında belirttiğimiz gibi, "ChatGPT'yi özel kılan şey, internetten alınan 300 milyar kelime üzerinde eğitilmiş olmasıdır."

Yapay zekâ kıyamet senaryosu bir tarafta…

Belgeselin ilk bölümü, Terminatör ve benzeri filmleri çağrıştıran bir robot kıyameti tablosu çizen "kıyamet tellalları" ile yapılan röportajlara odaklanıyor. Bilgisayar bilimcisi Yoshua Bengio, "yapay zekânın kutsal kasesi" olarak adlandırılan ve insanüstü "süper zekâya" dönüşebilecek Yapay Genel Zekâya (AGI) ulaşma yarışını açıklıyor. Bu durum, yapay zekâ şirketlerinin risk ve sonuçları dikkate almadan yapay zekâ eğitimine yoğun yatırım yapmasına yol açtı. Uzmanlar, bu aşamada insan zekâsının yetersiz kalacağını ve tüm işlerin ortadan kalkacağını açıklıyor.

Yapay zekâ araştırmacısı Connor Leahy'nin, kapatılma tehdidiyle karşı karşıya kaldığında kendini yeniden yazmak da dahil olmak üzere yapay zekâda gözlemlediği "güç arayışı davranışı"nı anlatmasıyla röportajlar raydan çıkmaya başlıyor. Teknoloji camiasında "kıyamet adamı" olarak bilinen araştırmacı Eliezer Yudkowsky'nin tarif ettiği gelecek ise daha da uç noktada. Ona göre, yapay zekâdaki gelişmelerin tek doğal sonucu "insanlığın ani yok oluşu". Birçok kişi, bunun içinde bir çocuk yetiştirmek istemeyecekleri bir gelecek olduğunu söylüyor.

Bu noktada hem yönetmen hem de izleyici terlemeye ve varoluşsal kaygıyı hissetmeye başlıyor. Karşı tarafın söyleyecek neyi var acaba?

…Yapay zekâ ütopyası diğer tarafta

Karşı tarafta ise, geleceği pembe gözlüklerle resmeden, ancak bu resim bir şekilde daha da kasvetli ve mevcut gerçeklikten uzak görünen iyimserler var. Bir guru tarikat liderinin enerjisine sahip mühendis ve iş adamı Peter Diamandis, yapay zekâ sayesinde "şimdi yaşamak için en heyecan verici zaman" olduğunu söylüyor. Yönetmene, yakında doğacak oğlunun, yapay zekâ öğretmenleriyle en iyi eğitimi alabileceği, yapay zekâ tarafından sunulan en iyi sağlık hizmetini alabileceği ve sıradan bir işte çalışmak yerine tutkularının peşinden koşma özgürlüğüne sahip olabileceği "kıtlık sonrası bir dünyanın" nimetlerinden faydalanabileceğini anlatıyor.

Hem kıyametçilerin hem de iyimserlerin sorunu, teknolojik olarak "iyi yapay zekâ" ile "kötü yapay zekâ"yı birbirinden ayırmanın aslında mümkün olmamasıdır; belirtildiği gibi, vaat ve tehlike özünde birbirine bağlıdır. Erken kanser teşhisi için kullanılan yapay zekâ teknolojisi, biyolojik silahların üretimi için kullanılan yapay zekâ teknolojisiyle aynıdır. Belgesel işte burada meselenin özüne inmeye başlıyor: Sorun yapay zekânın kendisi değil, nasıl kullanıldığı ve kimin kullandığıdır.

Gizemli bir nesne mi yoksa sadece beş milyarder mi?

Öncelikle, nasıl sorusuna bakalım. Başka bir uzman grubunun açıkladığı gibi, yapay zekâ geleceğin sorunu değil; şu anda bile etkisini gösteriyor. Sonuçlar çok açık: Zenginliğin en tepede yoğunlaşması ve en alt kademede işten çıkarmalar, veri merkezlerini soğutmak için gereken su içme suyumuzu tehdit ediyor ve en tehlikelisi, yapay zekâ yeni bir ölümcül savaş biçimini şekillendiriyor. Veri merkezlerinin muazzam enerji maliyetleri sıradan insanlara yükleniyor, bu da kitlesel öfkeye yol açtı ve özellikle İran savaşıyla tetiklenen enerji krizine daha da derinlemesine girdiğimiz şu dönemde gelecekteki çatışmalar için bir kıvılcım noktası olabilir. Diğer riskler arasında, yapay zekânın deepfake'ler oluşturmak ve uygulamaları "çıplaklaştırmak" için kullanılması, toplumdan yabancılaşmanın artması ve en az bir vakada bir gence intihar etmeyi öğretmesi gibi sosyal sonuçlar yer alıyor. Yapay zekânın yaygınlaşması şu anda, erken bir şekilde ve onu kullanan şirketlerin gerçek bir planı olmadan gerçekleşiyor.

Ancak yapay zekâ, bu seçimleri kendi başına yapmaya karar veren, düşünen, bilinçli bir varlık değil. Öyleyse sırada kim sorusu var. Milyarderler yapay zekâyı kasıtlı olarak anlaşılması çok karmaşık, neredeyse mistik bir şey olarak nitelendiriyorlar. Bu, suçlamalardan kaçınmak ve devasa kârlar elde etme arayışına devam etmek için kasıtlı bir taktik. Belgeselin de belirttiği gibi, sözde "iyi adamlar" bile kestirme yollar kullanmak, güvenlikten ödün vermek ve hızlı hareket etmek zorunda kalıyorlar, aksi takdirde piyasadan dışlanma riskiyle karşı karşıya kalıyorlar. Bu sadece yapay zekâ piyasasına özgü değil; bu, kapitalist sistemin mantığının ta kendisi.

Peki tüm bunların arkasında kim var? Aslında sadece beş milyarder: OpenAI'dan Sam Altman, Anthropic'ten Dario Amodei, Google'ın DeepMind'ından Demis Hassabis, Meta'dan Mark Zuckerberg ve xAI'dan Elon Musk (son ikisi röportaj vermeyi reddetti). Bu adamların toplam serveti 1 trilyon doların üzerinde; bu da ABD'deki tüm evsizleri barındırmaya ve dünya açlığını birkaç kez sona erdirmeye yetecek bir miktar. Karamsarların görüşünün aksine, yapay zekâ güç peşinde koşan bir şey değil. Ve iyimserlerin görüşünün aksine, daha gelişmiş yapay zekâ teknolojisi, kıtlıktan arınmış, özgür bir dünya ile aramızdaki engel değil. Engel, kapitalist sistem ve onu yöneten milyarderlerdir. Dünyadaki herkesi doyuracak kadar yiyeceğimiz zaten var, ancak ücretsiz yiyecek sağlamak kârlı olmadığı için her gün yaklaşık 3 milyon ton yiyecek çöpe atılıyor. Yapay zekâ bu sorunu çözemez, bu teknolojik değil, sistemik bir değişim gerektirecektir.

CEO'lar kamera karşısında nazik davranıyor, tıpkı bizler gibi oldukları izlenimini veriyor ve yapay zekâya dair korkularımızı ve umutlarımızı paylaşıyorlar. "Yapay zekâ yarışını neden durduramıyoruz?" diye sorulduğunda, bunun aynı zamanda Rusya ve Çin gibi ABD'nin rakiplerini de yavaşlatmak anlamına geleceğini belirtiyorlar. "Bu tren durmayacak; yapabileceğimiz hiçbir şey yok… Ben de sadece bir insanım," diyor, bu yazının yazıldığı sırada şirketi ile Pentagon arasında olası bir anlaşmayı değerlendiren Amodei. Pentagon, son zamanlarda Savunma Otonom Savaş Grubu'nu finanse etmek için 54 milyar dolardan fazla talepte bulundu; bu, geçen yıla göre %24.000'lik bir artış anlamına geliyor.

Yapay zekânın geleceği

Peki, bundan sonra nereye gidiyoruz? Yönetmen, yapay zekânın düzenlendiği ve faydalı bir şekilde yeniden yapılandırıldığı bir dünyaya doğru, vaat ve tehlike arasında bir yol bulmak için "kıyamet iyimseri" olmayı seçtiği sonucuna varıyor. Belgesel, kapitalizmi sorunun kökeni olarak adlandırmaktan kaçınsa da, büyük bir toplumsal değişime ihtiyaç duyulduğunu ve "toplumu geliştirmek" için milyonlarca insanın dahil olması gerektiğini belirtiyor.

Ancak, işaret ettiği çözüm önerileri listesi, sistemik değişimin çok gerisinde kalıyor: Kongre üyelerimizi daha fazla düzenleme çıkarmaya çağırmaktan, okul yönetim kurullarına katılmaya, yapay zekâ güvenliği üzerinde çalışmak için yapay zekâ alanında iş bulmaya kadar. Bunlar kendi başlarına iyi şeyler olsa da, temel soruna odaklanmıyorlar: insan ihtiyacının önüne kârı koyan sistem ve en çok kâr eden iktidardaki teknoloji milyarderleri. İronik bir şekilde, kamera tam da bu anda daha fazla uluslararası planlama ve iş birliğine ihtiyaç duyduğumuzu söyleyen CEO'lara geri dönüyor. Onlar için bu, aslında pazarlarına hiçbir tehdit olmadan ABD'nin kesin hakimiyeti anlamına geliyor.

Sadece sosyalist bir toplumda, sıradan insanların ihtiyaçlarına dayalı gerçek uluslararası iş birliğini başarabiliriz. Yapay zekâ, karmaşık protein katlama süreçlerinden yeni ilaç keşiflerine, çalışma haftamızı kısaltarak boş zamanımızın tadını çıkarmamıza, sıradan işleri ortadan kaldırmaya kadar iyilik için kullanılabilir ve kullanılmalıdır. Ancak bu teknoloji milyarderlerin elinde olduğu sürece bu asla gerçekleşmeyecektir; çünkü onların yapay zekâ kullanımı daha ölümcül savaşlara, daha fazla iklim felaketine, göçmenlerin daha fazla hedef alınmasına ve daha fazla servet eşitsizliğine yol açmaktadır. Ekonominin tamamı şu anda patlamaya mahkum, aşırı şişirilmiş bir yapay zekâ balonu üzerinde ayakta duruyor ve patladığında bedelini çalışan insanlar ödeyecek. Şu anda karşı karşıya olduğumuz varoluşsal tehdit aslında yapay zekâ değil, kapitalizm ve ona hizmet edenlerdir.

Kapitalizme ve milyarderlere karşı kitlesel bir mücadeleye ihtiyacımız var. Bu, su tüketimi yüksek veri merkezlerinin inşasına ve sağ kanadın fosil yakıtlara geri dönüş çabalarına karşı çıkmak anlamına geliyor. İyi sendikalı, yeşil işler yaratarak işten çıkarmalara karşı mücadele etmeliyiz. Çalışma saatlerinde kesintiye uğrayan işler tam ücretle telafi edilmelidir. Yapay zekâya yapılan büyük yatırımlar yerine, eğitim, konut ve sağlık hizmetlerini finanse etmek için büyük teknoloji şirketleri ve onlara hizmet veren bankalar da dahil olmak üzere en büyük 500 şirketi kamu mülkiyetine almalıyız.

Leah Stevens

socialistalternative.org

Hazırlayan: Ali Ekber

[Şüpheci Dinsiz]

Yapay Zeka Şirketleri Neden Filozofları İşe Alıyor?