Darwin'in yolundan gitmeyenlerin hazin sonu

Domates tohumunun bir kilosuna 15 bin dolar ödüyoruz

Türkiye, Tarım Bakanlığı bünyesinde 50’den fazla araştırma enstitüsü ve 1000’den fazla araştırma uzmanı bulunmasına rağmen, tarım teknolojisine yeterli kaynak ayırmadığı için sebze bitkileri tohumunu dışarıdan ithal ediyor.

Özellikle kilosuna 15 bin dolar vererek ithal ettiği sebze tohumlarının hibrit özellik taşıması, (ithal edilen tohumun ürününden tohum alınamaması) Türkiye’yi sürekli dışa bağımlı hale getiriyor.

Uzay araştırmalarıyla eş tutulan gen teknolojisine yatırım yapmayan Türkiye, 2000 yılında ithal ettiği tarla endüstri ve sebze bitkileri tohumuna 71 milyon dolar ödedi. İthal edilen kalemler arasında 44 milyon dolarlık payla hibrit sebze tohumları ilk sırada yer alıyor. İthal edilen tohumlar arasında buğday, mısır, çeltik, pamuk, ayçiçeği, soya, patates, çim tohumluğu ve sebze bitkileri de bulunuyor. Türkiye 2001 yılının ilk altı ayında ithal ettiği 31 milyon 936 bin dolarlık tohuma karşılık, 4 milyon 860 bin dolarlık da ihracat yaptı.

Türkiye Tohum Endüstrisi Derneği Genel Sekreteri Ayhan Elçi, gen ve biyo teknolojisi ile ilgilenen gelişmiş ülkelerin tohum üretiminden önemli kazançlar elde ettiğini belirterek, 1 kilo hibrit domates tohumunun fiyatının 15 bin dolar olduğunu ifade etti. Elçi, “Gen teknolojisi bugün dünyada en önemli teknolojilerden biri haline geldi. Bitkinin DNA’sı ile oynamak uzay teknolojisi kadar önemlidir. Türkiye’nin elinde potansiyel olmasına rağmen bu alana yeterli yatırım yapamıyor. 27 adet ziraat fakültesini ve yetişmiş ziraat mühendisini kullanamıyoruz.” dedi.

Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu üyesi Niyazi Çetin de sebze tohumlarının yüzde 80’inin İsrail’den, yüzde 20’sinin Hollanda’dan ithal edildiğini dile getirdi. Çetin, “Antalya’da yıllık 2 bin 820 kilo domates, 4 bin 374 kilo salatalık, 114 kilo patlıcan, 600 kilo biber tohumu ithal ediliyor.” diyerek İsrail’den yapılan tohum ithalatını ortaya koyuyor.

Türkiye, 2000 yılında ithal ettiği 190 ton hibrit sebze tohumuna 44 milyon 546 bin dolar, 2001 yılının ilk altı ayında da 75 ton hibrit sebze tohumuna 13 milyon 564 bin dolar ödedi. Hibrit, standart ve iri taneli sebze bitkilerini bünyesine alan sebze bitkileri ithalatına 2000 yılında toplam 52 milyon 101 bin, 2001 yılının ilk altı ayında da 21 milyon 109 bin dolar ödenirken, buğday, mısır ve çeltik gibi tarla ürünlerine de 2000 yılında 6 milyon 622 bin, 2001 yılının ilk altı ayında ise 4 milyon 723 bin dolar ödedi. Pamuk, patates, ayçiçeği ve soya gibi endüstri bitkileri tohumluklarına da 2001 yılının ilk altı ayında 2 milyon 958 bin dolar, çim tohumluğuna da yine aynı dönemde 2 milyon 714 bin dolar ödedi.

Ali Rıza Karasu / İzmir

10.02.2002

(Zaman Gazetesi'nden alıntıdır