Jan Hus

[sargon]

Jan Hus hakkinda wikipedi'de cok kisa bir yazi gördüm. Gördügüm kadariyla internette türkce olarak fazla bir kaynak da yok. Ben de almanca wikipedi'deki bilgileri cevirmeye karar verdim. Hem wiki'ye katkimiz olsun, hem de birseyler ögrenelim.



Jan Hus

Jan Hus (dogumu muhtemelen 1370, Husinec, Okres Prachatice, ölümü 6 Temmuz 1415, Konstanz’da yakilarak infaz), ayni zamanda Johannes Huss, hiristiyan reformcu ve sehit. Papaz ve bir dönem Prag üniversitesinin rektörü. Jan Hus’un yakilarak infaz edilmesinden sonra onun eserlerine dayanarak Hussi hareketi gelisti.

Egitimi

Babasi muhtemelen bir arabaci olan Jan Hus, Prachatice’de latin okulunda, 1390’dan sonra da Prag’da egitim aldi. Prag Universitesindeki egitiminden sonra 1396 yilinda yüksekokul ögretmenligine basladi. Cek harflerindeki diyakritik isaretlerin (Türkcedeki c ve s harfine eklenen cengeller gibi ama sesli harflere konuluyor) ve hatsek (bu da sessiz harflere konuluyor. Bizim g’nin üstüne koydugumuz isaret gibi) isaretlerinin öncüsü kabul edilir.

Bohemya krali Wenzels’in kizkardesi Anna’nin Ingiltere krali II. Richard ile evlenmesinden sonra Oxford Universitesinde okuyan Cek asilleri Oxford’li teolog John Wycliff’in önce felsefi sonra da teolojik ve kilise politikalarina dair yazilarini Prag’a getirmeye baslamislardi. Prag Jerome’si araciligiyla 1398’den itibaren Wycliff’in ögretileri ile tanisti. Wycliff, Ingilteredeki din adamlarinin ahlaki cöküsünü göstererek kilisenin dünyevi güc ve servetlere yüz cevirmesi gerektigini yaziyordu.

Jan Hus 1398’de teoloji egitimi yapmaya basladi ve 1400’de papaz olarak kutsandi. 1401 yilinda ise felsefe fakültesinin dekani yapildi. 1402’de profesör oldu ve 1409’dan 1410’a kadar Prag üniversitesi rektörlügünü yapti. Teoloji ve felsefe dersleri verdi.