Deizm Çıkmazı

[VraeL]

"Tanrı" kavramı görecelidir.

* Pagan topluluklarda tanrıların "yapabildikleri, güçleri, güçlerinin sınırları" bellidir.

* Semavi dinlerde tek tanrı vardır "gücünün sınırı yoktur"

* Günümüz neopagan topluluklarında ise tanrılar aslında enerji formlarıdırlar, güçleri sınırlıdır.

Ateizm tüm bu tanrı kavramlarını reddeder. Herhangi bir tanrı figürünün, tamamen kendi şahsi gücünü kullanarak herşeyi baştan ve yoktan "yarattığı" fikrini, ateizm bütünüyle reddetmektedir.

Fakat deizm der ki: "hiç bir dinden değilim, ama tanrı vardır, kainatı "yaratmıştır", yarattıktan sonra hiçbirşeye karışmamış ve olduğu gibi bırakmıştır. Tüm bunların sonucunda doğa kendi başına şekillenmiş, insanlar evrimleşmiş, cart curt olmuştur..."


Peki şunu sormak gerekir: eğer deizm hiç bir dini kabul etmiyorsa, varlığına inandığı tanrı hangi -tipteki- tanrıdır ?
Semavi, pagan, neopagan ve saymayı unuttuğum diğer tiptekiler ? Hangisi?

Deizmin tanrısını belirleyen-anlatan-betimleyen genel jargonda kabul görülmüş herhangi bir kitap-yazılı kaynak yoktur. Tek şart vardır, tanrı evreni yaratmış gerisine karışmamıştır.
Sonuç olarak deist'im diyen kişinin kafasında, kendisine özel bir tanrı figürü oluşur. Yani kişiye özel tanrı...
Bu yüzden bir ateist ile bir deistin tanrının varlığı yokluğu konusundaki tartışması tam bir çıkmaza meyilli tartışmadır.

Ateist deizmin tanrıyı eleştirmek ister, fakat deizmin genel bir tanrı figürü yoktur. Bahsi geçen tanrının bir dini, bir kitabı da yoktur. Bahsi geçen tanrının kendini ifade ettiği, kendiğini anlattığı sözleride yoktur. Doğal olarak deist ortaya somut bir veri ve iddia koyamaz. Sadece kafasındaki tanrı figürünü anlatmakla kalır. Sonuç itibari ile ateist ortada somut birşey olmadığı için somut bir eleştiride yapamaz. Tartışma çıkmazda kalır.

Tüm bunlardan ziyade deist olan kişi tartışmada tanrı kavramını istediği yöne çekebilme, tanrıyı istediği gibi ifade ederek ateist bireyin sorularından "kaçabilme" şansına sahiptir, bir örnek vermek gerekirse eğer:

Ateist olan birey, şöyle bir soru soracaktır:
Ateist: Eğer tanrı varsa ve herşeyi o yarattıysa, dünyanın böyle bir yer olacağını, insanların maddi değerler uğruna birbirine zarar vereceğini bile bile neden yarattı?

(bu soruya bakıldığında ateist birey, semavi dinlerin çoğunluğundan dolayı tanrıyı, "herşeyi bilen tanrı" şeklinde düşünerek sormuştur sorusunu.)

Deist: İyide ben tanrının herşeyi bildiğini iddia etmedim ki, zaten deizmde böyle bir bilgi-kural'da yok...
Görüldüğü gibi tartışma çıkmazda kalır, verim alınamaz.

Şahsımca deizm, dinlerden arınmış fakat tanrı kavramına bağlılığını kesememiş bireylerin sığınma kalesidir. Bir nevi teizmden, a-teizme geçiş aşamasıdır.

Saygılarımla.