Modernite, modernizm ve modernleşme tartışması
"Atatürk milliyetci midir?" baslikli tartismada baska bir tartisma olustugu icin bu basligi aciyorum. Tartisma Kemalizm'in modernist sayilip sayilmayacagindan basladi, Nurculuk, Osmanli modernlesmesi, demokrasi gibi baska tartisma basliklarina kadar uzandi. Bu kavramlari bu baslik altinda tartisalim.
Modernite, modernizm, modernlesme birbirleriyle iliskili kavramlar. Wikipedi'de söyle denilmis: Modernizm daha cok sanatsal bir ifade olarak kullanilirken, modernite bir dünya görüsü, modernlesme de daha cok bir ideoloji biciminde kullaniliyor.
Wikipedi ingilizce maddesi ise kavramlari politik, sosyolojik, kültürel, felsefi, bilimsel ve sanatsal acilardan ayri ayri ele almis.
Tartismayi yaratan Kemalizm idi. Benim baska bir ifadem de sanirim tartismayi atesledi. Sadece Kemalizm'in degil ayni zamanda Said Nursi hareketinin de modernizm icinde ele alinmasi gerektigini söylüyorum. Bu hareket farkli bir acidanm modernizm icinde sayilmali. Cünkü islamiyetin modern gelismeler karsisinda gerileyip etkisizlestigini görerek, buna önlem alma cabasi, yani islamiyeti kendi icinde yenilestirme cabasi bu hareketin temel özellligi. Bu acidan Kemalizm de Nurculuk da modernist sayilmalilar.
Moderntenin üc önemli savunucusu Marx, Durkheim ve Weber olarak aniliyor. Marx, moderniteyi yaratan etkenin kapitalizm oldugunu, Durkheim sanayilesme oldugunu ileri sürerken, Weber rasyonellesmeyi öne cikariyor.
Buyrun tartisalim. Ben diyorum hangi kistastan bakarsak bakalim, her iki hareketi de yani Kemalizmi de Nurculugu da modernist saymak gerekir.
|