Din ve Seks

[Erdem Alaca]

TEVRAT'TA SEKS - İLK ÇİFT

"Ve Rab Allah, yerin toprağından Adamı yarattı ve onun burnuna hayat nefesini üfledi ve adam yaşayan can oldu."(1)

"Ve Rab Allah dedi: Adamın yalnız olması iyi değildir, kendisine uygun bir yardımcı yapacağım."(2)

"Ve Rab Allah, Adamın üzerine derin uyku getirdi ve o uyudu ve onun kaburga kemiklerinden birini aldı ve yerini etle kapladı ve onu Adama getirdi. Ve Adam dedi: Şimdi bu, benim kemiklerimden kemik ve etimden ettir; buna Nisa denecek, çünkü o, insandan alındı. Bunun için insan, anasını ve babasını bırakacak ve karısına yapışacaktır ve bir beden olacaklardır."(3)

Kutsal kitaplarda "ilk çift" niteliğinde açıklanan "Adem ve Havva"nın yaratılışları anlatılıyor bu Tevrat ayetlerinde. Bunu izleyen ayetlerdeyse; "ilk günah" ve "Aden bahçesi"nden (cennetten) çıkarılışları anlatılır.(4)

Adem-Havva öyküsü, Tevrat'tan Kur'an'a, hadislere ve Kur'an yorumlarına da geçmiştir. Ama asıl kaynak, eski efsanelerdir. Hemen her ulusun mitolojisinde "Adem" ve "Havva"yı andıran "ilk erkek ve ilk kadın"la ilgili anlatımların yer aldığı görülür. Orhan Hançerlioğlu şunları yazar:

"Hemen bütün mitolojilerde ilk erkek ve ilk kadın tasarımı vardır. Örneğin Hititlerin tanrıçası Hepa, Yunanlılarda Niobe, İskandinavların Embla'sı birer çeşit Havva'dırlar."(5)

Azra Erhat da, Yunanlıların "Hebe"sini anlatırken şu açıklamada bulunur:

"Hebe, Hitit yazıtlarında, Hepa, Hepat ya da Hepatu diye adlandırılan büyük Güneş Tanrıçası Arinna'nın Yunancalaştırılmış adı olsa gerek. Hitit yazıtlarında bu Tanrıçaya 'Sedir ağaçlarının ülkesinde' tapınıldığı belirtilir. Sedir ağaçlarının ülkesi Lübnan, Filistin'dir. Hepa-Hebe ise; Tevrat'ta ilk insanın, yani Adem'in eşi ve bütün insanların anası olarak gösterilen Havva'nın ta kendisidir."(6)

Mısırlı bir Türk tarihçisi olan Ebubekir b. Abdullah b. Aybek ed-Devadari'nin aktardığı ve Türklerin ilk babasının yaratılışına ilişkin bir efsanede Adem ve Havva'nın anlatıldığına tanık oluyoruz. Bu efsanede Adem, "Ay-atam"; Havva da "Ava" olarak geçiyor.(7)

Türk Ansiklopedisi'nde "Adem ve Havva" konusu, önce Tevrat'a dayanılarak şöyle anlatılır: "...Tanrı, eş olarak Adem'in bir kaburga kemiğinden Havva'yı yarattı. Adem, cennet bahçesine bekçi olarak gönderilmişti. Bu bahçenin ortasında "hayat" ve "iyi ile kötüyü tanıma" ağaçları vardı. Bu son ağacın meyvesini yemesi Adem'e yasaklanmıştı. Yılana uyarak önce Havva, sonra Adem, bu meyveden yediler. Ve ceza olarak cennetten kovuldular..."

Sonra şunlar yazılır: "Tevrat'ın başında ele alınan bu konu, aslında Asur kaynaklarından gelmekteyse de, oraya, Tektanrılı (monoteist) İsrail dininin karakterine uyacak biçime sokulmuştur."(8) "...Aslında Babillilerin evrenin yaratılışı inancına yakın olan bu görüş, Musa dininin yabancı konuları işlemekteki kudretini bir kere daha gösterir."(9)

Aynı ansiklopedi'de "Asur-Babil" efsanelerinden ADAPA efsanesine de yer verilir ve bu efsane şöyle açıklanır:

"ADAPA, Asur-Babil efsanelerinden biri. Adem Peygamberin yasak meyveyi yemesi üzerine cennetten kovulduğunu ve ölümlülüğünü anlatan öyküye benzeyen efsane, bugün eksik olarak elimizde bulunmaktadır. Çivi yazılı tabletlerin bir bölümü Mısır'daki Tel-el-Amarna mahzeninde, bir bölümü de Assurbanipal'in kitaplığında bulunmuştur. Efsaneye göre Adapa, zeka tanrısı Ea'nın oğluydu, Etidu kentinde yaşıyordu. Fakat bütün hikmetine rağmen kendisine ölmezlik verilmiyordu. Bir gün balık avındayken kayığını deviren güney rüzgarına kızarak onun kanatlarını kırdı. Adapa, ceza görmek üzere Gök Tanrısı Anu'nun huzuruna çıkarıldığı zaman kıskanç Ea, kendisine sunulacak ekmekle suya dokunmamasını Adapa'ya tembih etti. Anu'nun huzurunda, Tanrılardan Temmuz'la Gişzida araya girerek mutlak bilgiye sahip olan Adapa'nın, ölmezlik de verilerek Tanrılaştırılmasını rica ettiler (Anu'dan). Bunun üzerine Anu, Adapa'ya ölmezlik ekmeğini ve suyunu sundu. Fakat Adapa, bunları reddettiği için, kendisiyle birlikte bütün insanlar ölümlü oldular."(10)

Havva'ya yasak meyveyi yemesini öneren Tevrat'ın diliyle "yılan" ve Kur'an'ın diliyle "Şeytan", sözkonusu ağacın meyvesinin "ölmezlik" kazandıracağını söylemişti Tevrat ve Kur'an'a göre.(11) Bu da göz önünde tutulursa, kutsal kitaplara Adem-Havva öyküsünün nereden geçtiği daha açık biçimde anlaşılır. Tevrat'a efsanelerden, özellikle de Sümer ve Babil efsanelerinden daha nice öyküler geçmiştir. Hatta Sümer ve Babil kaynaklarından birtakım ilkel yasa hükümleri bile aktarılmıştır Tevrat'a. Tabii oradan da ötekilere...(12)

Adem ve Havva öyküsünün konumuzu ilgilendiren yanı, "Adem"e "eş" olacak bir "dişi"nin düşünülmüş olmasıdır.

Erkek ve dişi. Biri olmayınca öteki de olmaz, olamaz. Kadınsız erkek, erkeksiz kadın düşünülemez. Biri olunca öteki de olur. Yaşamın vazgeçilmez bir gerçeğidir bu. İlkel biçimde de olsa, kutsal kitaplarda yer verilen "Adem ve Havva" öyküsü, bu yaşam gerçeğinin dile getirilişidir. "Adem" yaratılmış, sonra onun "yalnız" kalması "hoş görülmemiş" ve hemen ardından bir "eş", bir "dişi", yani "Havva" da yaratılmış. Böylece Adem, "dişisiz" bırakılmamış. Tevrat'ın anlatışıyla öylesine bir dişi verilmiş ki Adem'e, vücudunun bir parçası olmuş: "Kemiğinden kemik, etinden et" durumuna gelmiş. Zaten bu eş, onun "kaburga kemiklerinden" yaratılmış değil miydi? Tevrat, "ilk eş"in, yani "Havva"nın "Adem" için ne demek olduğunu böyle açıkladıktan sonra, Ademoğullarının eşlerinin durumlarına ve kendileri için ne denli önemli olduklarına da değiniyor. Hem de çok ilginç biçimde: "Bunun için insan, anasını ve babasını bırakacak ve karısına yapışacaktır. Ve bir beden olacaklardır."

Demek ki Tevrat, "dişi"yle "erkek"i "bir beden gibi" kabul ediyor. Tevrat'ta "seks"e ne denli değer verildiğini açıkça anlatmıyor mu bu?

Cennette "Adem ve Havva"ya yasaklanan "meyve" neydi ve neden "yasaklanmış"tı?

Bu konuda çeşitli yorumlar vardır. Ama, bunların içinde yalnızca biri konumuzu ilgilendirir: Kimi yorumculara göre, "yasak meyve", Adem'le Havva'nın "cinsel ilişki"leriydi. Neden yasaklandığına gelince: M. Sadeddin Evrin bu yasağı, eşlerin "meşru evlilik"ten önce birbirlerine dokunmamaları ve "vücut arkadaşlığı"ndan önce bir "ruh arkadaşlığı sağlamak" gerektiğine bağlıyor.(13) Yani demek istiyor ki, Adem'le Havva, "meşru bir evlilik"e girmeden önce cinsel ilişki kurmasınlar, önce, bir süre "arkadaşlık" etsinler diye "yasak meyve"den, yani "cinsel ilişki"den uzaklaştırılmışlardı. Ne var ki bu yorum, biraz tutarlı gözükmüyor. Çünkü Adem'le Havva için "meşru evlilik"ten önce "nişanlılık" gibi bir dönem sözkonusu değildi. "Yasak meyve" eğer "cinsel ilişki"yse bu, "cennet"te kaldıkları sürece yasaklanmıştı Adem ve Havva'ya. Kutsal kitapların anlattığı böyle. Bu ilk çift, "cennetten kovulma"yı göze almadan, hiçbir zaman "yasak meyve"ye yaklaşamayacaklardı, yani cinsel ilişki kuramayacaklardı. Bu durumda bir seçim yapmaları gerekiyordu: Ya "cennet", ya da "cinsel ilişki". Adem'le Havva ikincisini seçtiler. "Cennet"ten kovulma pahasına da olsa... Ve tabii kovuldular. EROS Cinsel Bilimler Ansiklopedisinde şöyle denir:

"...Adem, yalnız başına kendi kendine yetmemiş ve Havva'nın arkadaşlığını gereksemiştir. Havva'nın yaratılışı, tek bir cinsin kendi başına ne hazzı, ne de mutluluğu bulamayacağının bir anlatımıdır. Adem günah işlemeyi ve dolayısıyla cennetten kovulmayı göze alarak Havva'nın kendisini baştan çıkarmasına razı olmuştur. Bu da iki cinsin arasındaki çekiciliğin ne denli güçlü olduğunu gösterir. Adem erkek ve Havva da kadın olarak birbirlerinden çok değişik olmakla birlikte, birbirlerini tamamlayıcı niteliktedirler. Her ikisi de kendi başlarına eksik ve kendi kendilerine yetersizdirler. Ancak sevgi, cinsel ilişki ve haz içinde birleşebildikleri zaman kendilerini tamamlayabilirler. Din kitaplarının işlediği Adem ile Havva efsanesi, insanlığın en büyük gerçeğini dile getirmektedir. Kadın ve erkek, ancak birlikte oldukları zaman mutluluk meyvesini tadabilirler."(14)

Tüm toplumların inançlarında ilk çift, "Adem ve Havva" diye geçmez. Başka başka ad ve nitelikte geçer: İlk çift, "İskandinavlarda Ask-Embla, Japonlarda İzanami-İzanakhi, Çinlilerde Yin-Yang"dır.(15)

Dünyadaki tüm insanların "bir kadın ve erkekten" türemiş olmaları düşünülebilir mi?

Bilimsel açıdan, düşünülemez elbet. Böyle bir düşünce ancak, inançlarda, efsanelerde yer alabilir. Ne var ki konumuz bu değildir. Onun için, bilimsel açıdan böyle birşeyin neden düşünülemeyeceği üzerinde durulmayacak.

Turan Dursun, Din ve Seks, Berfin Yayınları: 100, 3.basım, Haziran 2010, ISBN: 978-975-6680-01-8, s.7-12

______________________________
(1) Tevrat, Tekvin, Bap:2, ayet:7
(2) Tevrat, Tekvin, Bap:2, ayet:18
(3) Tevrat, Tekvin, Bap:2, ayet:21-24
(4) Tevrat, Tekvin, Bap:3, ayet:1-24
(5) Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü, İstanbul, 1975, Remzi Kitabevi, s.230
(6) Azra Erhat, Mitoloji Sözlüğü, İstanbul, 1972, Remzi Kitabevi, s.155
(7) Abdulkadir İnan, Tarihte ve Bugün Şamanizm, Ankara, 1972, Türk Tarih Kurumu, s.21
(8) Türk Ansiklopedisi, c.1, s.127-128, Adem maddesi.
(9) Türk Ansiklopedisi, c.1, s.128
(10) Türk Ansiklopedisi, c.1, s.120, ADAPA maddesi.
(11) Bkz: Tevrat, Tekvin, Bap:3, ayet:4: Kur'an, A'raf Suresi, ayet:20: Taha Suresi, ayet:120
(12) Bu konuda bir fikir edinmiş olmak için bkz: Orhan Hançerlioğlu, Düşünce Tarihi, İstanbul, 1970, Remzi Kitabevi, s.35-36 ve bkz: Gılgamış Destanı, İstanbul, 1973, Hürriyet Yay. s.112-117 ve Başlangıç Bölümü.
(13) Bkz: M. Sadeddin Evrin, Çağımızın Kur'an Bilgisi, Ankara, 1970, c.1, s.292
(14) EROS Cinsel Bilim Ansiklopedisi, "Adem ile Havva" maddesi.
(15) Orhan Hançerlioğlu, İnanç Sözlüğü, "İlk Çift" maddesi.