MARDUK
Babil şehrinin ve ardından tüm Babil imparatorluğunun vasisi olan,yargı ve ilkbahar ışığı tanrısı Marduk'un babası Enki(Ea),annesi Damkina,eşi Zarpantu(Scharpinatu,Zarpanit),oğlu Nabu'dur..Silahları ok,yay,mızrak,topuz,şimşek ve ağdır..Güzelliği ve gücü olağanüstüdür..Bedenini alevle doldurur..7 azgın tayfun yaratır..Fırtına veya savaş arabası vardır..50 adı veya sıfatı vardır..Dudaklarını oynattıkça ağzından ateşler püskürtür..Anu,Enlil,Enki,Tammuz,Ninuraş'a ait bütün roller Marduk'a verilir..Enlil'in elinde bulunan Bâl veya Bel(efendi) ünvanını alır..
Sümer'deki Ninuraş'ın(Ninurta) fırtına kuşu Zu ile muharebesi,Marduk'un Tiamat ve Kingu ile mücadelesinin ön örneğidir..Marduk'un Tiamat'ı yenişi,Ugarit'te Baal'in ejderha Lotan'ı veya Yam'ı yenişine,ayrıca Yehova'nın sahtekar yılan Leviathan'ı,ejderha Tannin'i ve öfkeli Rahab'ı yenişine kaynaklık etmiştir..
Tanrıça Tiamat'la boğaz boğaza gelmek ve göksel güçlerin davasını savunmak için seçilmiş olan Marduk,savaş arabasıyla yola çıkar..Tiamat'ın 12 müttefiki onun geldiğini görünce kaçarlar..Marduk,dişi düşmanı ejderhayı ışıktan bir ağla yakalar,ağzından fırtına saçar ve oklarıyla onu deler..Cadaloz öldüğünde bedenini uzunlamasına parçalara böler ve benekli sırtını yukarıya doğru fırlatır,böylece gökkubbeyi yaratır,sonra karnını aşağıya doğru fırlatır ve yeryüzüyle okyanusları yaratır..
Marduk'un onuruna her ilkbaharda Zag-muk adı verilen yeni yıl bayramı kutlanır..Bu bayramda Marduk'un Tiamat karşısında kazandığı zafer,kutsal tahta çıkışı,Dünya'nın ve insanların yaratılışı ve tanrısal Babil'in kuruluşu canlandırılır..Bu bayram Tammuz ve İştar kültlerinden alınan ayinlerle sona erer..Bunlardan biri Bâl-Marduk'un ölümünü ve dirilişini simgeler..Bu ayinde İsa'nın ölümü ve dirilişi öyküsüne son derece benzeyen bir metin okunur..Marduk ile karısı Zarpanit'in evlenmelerini temsil eden bir başka ayinde toprağın verimliliğini sağlamak amaçlanır..
Marduk tapınağında bir koç kurban edilir..Leşi tapınak içerisinde sürüklenir..Sonra hayvanın leşi Fırat nehrine atılır..Yahudilikteki günah keçisi ya da Kipper(kefaret) ritüeli,buradan kaynaklanır..
Marduk,pers kralı Kuroş'u kutsar..Kuroş kendisi için tanrıların Bel ve Nabu(Marduk ve oğlu) önünde dua etmesini ister..Eski ahite göre de Yehova,yeryüzünün bütün krallıklarını Kuroş'a vermiştir..Kuroş,Yehova'nın mesihidir..Ayrıca Samuel Reinach,hammurabi yasalarıyla yahudi yasaları arasındaki benzerliğe işaret ederek Marduk'u Yehova'yla aynılaştırır..
Kaynaklar;
-Sümer mitolojisi-Samuel Noah Kramer
-Folklor ve mitoloji sözlüğü-Özhan Öztürk
-Antik İsrail'in inancı ve tarihi-George E. Mendenhall
-Mitolojiler sözlüğü-Yves Bonnefoy
-Dinler tarihine giriş-Mircea Eliade
-Thespis-Theodor H.Gaster
-Mitoloji sözlüğü-Mehmet Korkmaz
-Asur tarihi-Erol Sever
-İlkçağ tarihi-V.Diakov,S.Kovalev
-Cennette kim kimdir?-Giovanni Bandini
-Mitoloji sözlüğü 2.cilt-Ceyda Kılınç
-Babilin çocukları-Ali Narçın
-Şeytanın genel tarihi-Gerald Messadie
-Ortadoğu mitolojisi-Samuel Henry Hooke
-Seks tanrıları-Elvin Azar
-Dünya mitolojisi-Danna Rosenberg
-Eski yakındoğu,Sümerden kutsal kitaba-
-Eski mezopotamya dinlerine giriş-Kürşat Demirci
-Yakın Şark-M.Şemseddin Günaltay
-İsrail dini-Jules Soury
|