Tanrı insanı kendi suretinde yarattı.

[Andrew]

Popper konusunda aslinda dun bir seyler yazmak istiyordum ama gercekten cok yogundum, araya baska isler girdi. Bunun icin kusura bakmayin. Bugun de teslim etmem gereken projeler var, aslinda gec de kaldim. Umarim halledebilirim. Yine de firsat bulabilirsem gece felan hem Popper hem de ateizm konularinda kisa bir seyler yazmak istiyorum.

Popper ile ilgili ele almak istedigim nokta suydu: Popper'in kendi orneklerinin ve kullandigi soylemlerin, gercek bilimsel pratikte aslinda cok karsiligi yok. Yani isler Popper'in anlattigi kadar basit islemiyor. Bilimde bir deney yaptiktan sonra sonuc beklenenden farkli cikti diye koskoca bir teori cope atilmaz. Arada kontrol edilmesi gereken, gozden kacmis olabilecek baska degiskenler olur. Aslinda daha sonrdan urettigi bir kavramla buna da aciklik getiriyor ama bilim bu kadar siyah-beyaz ilerlemez. Bu isler bu kadar abasit degil. Ama ote yandan Popper'in yontemi, yine de bilimi oznel yorumlardan uzak tutmak icin faydali bir cerceve sunar. Bu yuzden hem elestirmek hem de guclu yonlerini gostermek istiyordum.

Zaten Popper konusu, universitelerin giris seviyesindeki derslerinde, istatistige giris, research design vs. cok kisa sekilde ele alinir. Ya yarim sayfa ya bir sayfa felan. (Bilim felsefesi yada flsefeye giris derslerinde biraz daha fazla anlatilir.) Genelde ogrencilerin bilimsel dusunmeye dair genel bir fikir edinmesi icin mufredata koyuyorlar.Yani bilim dunyasinin icinde aktif olarak calisan insanlar icin Popper, basli basina tartisilan bir mesele degil. Daha cok tekrarlanabilirlik, seffaflik, metodolojik saglamlik gibi daha pratik konular on plana cikiyor. Bunun da otesi, bilim insanlari, bilim yapiyor, yaptiklarini yayinlama savasi veriyor. (maalesef ya publish ya perish politikasidir gidiyor) Isler boyle gidiyor.

Bir de dogrulamak gibi kelimeleri tartismalar sirasinda mecburen kullandim--cunku forumda bu kelimeleri gordum-- ama bilimsel pratikte aslinda kimse oturup da ben su bulgulari dogrulayayim diye arastirma yapmiyor. Basit duzeyde bu kelimeelri burada kullandik. Bir deney ya replication study seklinde yapilir ya da yeni degiskenler eklenerek, farkli kosullar altinda test edilir. Yani amac dogrulamak ya da yanlislamak degil; verilerin bize ne soyledigini gormek. Yani ben bir seyi dogrulayacagim yada yanlislayacagim diye bir mesele yok. Fakat bilim felsefesi baglaminda burada bunlari konusuyoruz; o yuzden saglikli bir gorus olusturmak icin de sadece Popper'a degil, Lakatos ve Kuhn gibi isimlere de bakmak iyi olur demistim, fakat zaman sikintisi olunca gerisini getiremedim. Boyle bir istikamet vermek istememin sebebi tartismayi sadece Popper uzerinden goturunce konu biraz daralmis oluyor. Ve bize tam saglinli ve dengeli bir bakis acisi sunmuyor.

Ateizm konusunda yazmak istedigim sey ise suydu: Ateizmin kendisini bir inanc degildir. Ateizm derin bir konu. Teizmin belli basli inanclari var ve elestirmesi daha kolay. Bulastigi pek cok din sacmaligini ve uygulamalarini da hesaba katarsak tabii.. Ama yine de ateizmin bazi konularda cok kesin ve iddiali bir tutum takindigini ve bunun da bir cesit inanc olabilecegini dusunuyorum. Ayni seyi uzaylilar meselesi icin de soyleyebiliriz. Oradan da ornek vereyim de ne demek istedim biraz daha acik olsun. Yani, 10 yil once bu forumda bana bir ateist, hala burada aktif yaziyor, dedi ki, uzayda bizden baska hic bir canli yoktur. Biz evrende yalniziz. Ateizm icin dedigim sey de bu. Uzayda canli olarak ne goruyoruz, sadece kendimizi. O halde evrende yalniziz diyebiliriz. Fakat bu dogru olmayabilir. Biri kalkar da derse, "hayir, kesinlikle tek canli biziz" ben buna bir cesit inanc turu derim. Bu aksam, Fenerbahce Galatasaray'i kesin yenecek diyen adamin da inanci vardir. Benim karim beni aldatmaz diyen adamin da. Yani demek istedigim bu tutum, bazen kendi basina bir inanc haline geliyor. Bunun yaninda ve bundan farkli olarak, ozellikle beyin ve bilinc gibi konularda, ateizmin teizm karsisinda daha guclu argumanlar uretmekte zorlandigini dusunuyorum. Aslinda teizm demeyelim, herhangi bir din kavramini katmayalim. Bu konuda da kisa bir degerlendirme yapmak istiyordum ama firsat olmadi.

Spartacus'un yukaridaki mesajlarini da okumak ve varsa sorularina ya da elestirilerine bakmak istiyorum. Eger zaman bulabilirsem bu iki konuya da yazmaya calisacagim.

inanc/inancsizlik pozisyonum:

Bu arada benim gorusum agnostism degil. Dinozorlarin kemiginden yeme aliskanliklarindan tut, pek cok konuya kadar askla okuyup arastirmisimdir ama bir gun bile oturup, "agnostizmi arastirayim" demedim. Ben hayatim boyunca ya ateisttim ya teist. Simdi ise, "bilmiyorum" diyorum.

Bilmiyorum, "bilinemez" demek degil; acikca bilmemek demek. Bunu bu anlamda kullaniyorum. Tanrilarla ilgili meselelerde bir bilme iddiam yok. Inanip, inanmama durumum vardir; da bu (?) soru isaretinden dolayi net degil. Bunun en temel sozlu ifadesi sanirim bilmiyorum. O yuzden kendimi ateist, teis, agnostik, panteist bilmem ne seklinde tarif edemem. Bunlarin hic biri degilim. Benim olayim, oturup durustce her iki argumana da bakmak ve hakikat varsa, ona yaklasmak. 30 yildan fazladir istisnasiz hergun okuyorum ve uzerinde dusunuyorum. Soru isaretimin yada posizyonumun sebebi bilgisiz oldugumdan dolayi degil.

*Bu mesajlarin buraya tasinamsi iyi olmus, tesekkurler. Zaman olursa konularina gore uygun baslikta konussak daha iyi olur.