Türkiye'de bilimsel ilerleme...

[Şüpheci Dinsiz]

Sevgili arkadaşlar,

Yaşamımın neredeyse tamamını bilim ve teknik içeren işlerle geçirdim. Dünyanın bir çok gelişmiş ülkesinden yabancı teknik ekiplerle çalışma fırsatım oldu. Onlarla uzun sohbetler ettim. Değişik kültürler, fikirler, yaşamlar, teknolojiler öğrendim. Türkiye'de çeşitli üniversitelerin akademik çevrelerinden tanıdıklarım oldu, bir çoğuyla çeşitli teknik projeler içinde birlikte çalışma fırsatım oldu.

Türkiye'de bilimsel ilerleme ülkemizin ihtiyaç duyduğu seviyede değil, bilimsel ilerleme kültürü ve sistematiği yok, bilgi paylaşımı yok, olan ilerlemeler kişilerin şahsi gayretleriyle gerçekleşiyor. Akademik kişiler bile batıdan gelen bilginin, teknolojinin kolaylığına, hayranlığına teslim olmuş, hatta yenilmiş durumdalar. Üstelik, kadroculuk tüm zamanların en üst seviyesine çıkmış durumda, öyle ki; tuvalete bekçi olamayacak tipler önemli karar merkezlerine getirilmiş, iş yapabilir kişiler çeşitli ayak oyunlarıyla uzaklaştırılmış.

Maalesef durum budur.

--/--

Bu başlıkta idealist gençlere faydası olur umuduyla birikimlerimi paylaşmak istiyorum.

--/--

Yoksul bir ailenin çocuğuyum, haliyle zor bir çocukluk geçirdim, hatta neredeyse oyuncak bilmeden, oynamadan hem çalışarak hem okuyarak geçti çocukluğum. İlkokulda TV tamircisinin yanına çırak girmiştim, ellerinden öpüyorum, ustam çok iyiydi, elektroniği çok iyi öğretti bana. Elektronik mesleğine hayran oldum ve lise zamanında meslek lisesi sınavlarına girip elektronik bölümünü kazandım, hazırlık sınıfından sonra yüksek notlar aldığım için teknik liseye geçebildim. Lise bitmekteyken ABD'den burslu üniversite teklifi alıp gitmedim. Buna tekrar döneceğim.

Ders 1: Mesleğinizle ilgili komponent üreticilerinden ücretsiz kaynak isteyiniz, göndereceklerdir.

Teknik lisede öğrenciler arasında mesleki açıdan tatlı bir rekabet vardı. Hep yaptığımız işlerle birbirimizi geçmeye çalışırdık. örneğin birisi kısa dalga radyo yapsa, diğeri AM radyo, bu gören bir diğeri FM radyo, bir diğeri TV yapardı. O zamanlar Türkiye'de lambalı elektronik öğretiliyordu, mesleki öğretimde Avrupa'dan, ABD'den en az 30 yıl geriydik. Öğretmenlerden bu açığı kapatmalarını ister, karşılık alamazdık, çünkü onlar da çağdaş elektroniği bilmiyordu. Tüm kitaplar İngilizce veya Almancaydı ve bu günün parasıyla 100 USD'nin altında değildi ki; öğrenci olarak bu kitapları alma şansımız sıfırdı. Öğretim görevlilerinden hiç kimse bir kaç kelime dışında yabancı dil bilmiyordu, İngilizce öğretmenleri de teknik İngilizce bilmiyordu, kalakalmıştık anlayacağınız...

Sene 1979, National, Texas Instruments (TI) gibi yarı iletken üreticilerine çat pat İngilizcemle yazı yazıp okulumuza ücretsiz kitap göndermelerini istedim, Opermann gibi dev Alman elektronik firmalarından kataloglarını göndermelerini istedim. Hepsi memnuniyetle tüm kitaplarından beşer adet okula hediye ettiler, üstelik posta ücretlerini de kendileri ödemişti. Bu kataloglar, kitaplar elektronik bölümünün ortasına bomba gibi düştü, sevincimizi, gururumuzu ve heyecanımızı tahmin edersiniz.

--/--

Ders 2: Mesleğinizde iyi olmak istiyorsanız çok fazla pratik yapmalısınız.
Ders 3: Daha iyi işler üretebilmek için daha gelişmiş gereçler kullanmalısınız.
Ders 4: İyi öğretmenler, iyi sınıf arkadaşları sizi ilerletir, sizi yüceltir.

Lisede elektronikle ilgili hemen hemen hiç bir şey öğrenmedim. TV tamircisi ustam zaten çok daha fazlasını öğretmişti. Gerisini de gece sabahlara kadar çalışarak ben öğrenmiştim. Bu sebeple, okuldaki müfredattaki dersler çok hafif kalmıştı. Öğretmenlerden izin alıp meslek derslerini ar-ge yaparak geçirmeye başladım. Arkadaşlarla bir kaç özgün proje yapıp TÜBİTAK ödülü aldık. (O zamanlar TÜBİTAK şimdiki gibi cemaat yuvası değildi.) Bu girişimlerimiz okulda döner sermaye kurulmasına yol açtı. Yaptığımız projeleri satıp okula gelişmiş gereçler, ölçü aletleri almaya, daha iyi projeler yapabilmeye başladık.

Yurtdışından gelen kitapları okudukça dünyamız çok genişledi, bilmediğimiz çok şey olduğunun farkına vardık. Özellikle bölüm başkanımız ve öğretmenlerimiz olumlu yönde çok değişti. Var güçleriyle kitapları okuyup çeviri yaparak, yaptırarak bizlere anlatmaya, öğretmeye başladılar. Anlattıkları elbette müfredatta yoktu, üstelik 1980 ihtilali yıllarıydı, hepimiz bu sırrı saklıyor, açık etmiyorduk, elektronik bölümü olarak tek yürek, tek bilek, tek yumruk olmuştuk. Hepimiz uykusuz geceler geçiriyorduk, hepimiz yeni öğrendiği bir bilgiyi diğerine aktarıyordu. O zamanlar fotokopi yoktu, notları kopyalayarak çoğaltıyorduk. Sınıfın eğitim durumu en üst seviyedeydi, bırakınız sınıfta kalmayı, zayıf alan bile yoktu, not ortalaması 10 üzerinden 8'in üzerindeydi.

Öğrenci arkadaşlarla olan şakalar bir başkaydı, birbirimize elektronikle ilgili zekice tuzaklar olan sorular hazırlardık, bilemeyenle bütün sınıf olarak kafa bulurduk, çok eğlenirdik. Her birimiz mesleği iyi bilerek mezun olmuştuk (sözde).

--/--

Ders 5: Mesleğinize gönül veriniz, veya gönül vereceğiniz bir mesleği seçiniz.

Teknik liseden iyi seviyede matematik - fen eğitimi almıştık, çoğumuz kursa bile gitmeden iyi üniversitelere girmiştik. Ben de elektrik mühendisliğine girdim. Yine, mesleki bilgime pek bir şey katamadan yıllar geçti ve mezun oldum. Lise arkadaşlarımdan bazıları meslekten kopmuşlardı. Ben mesleğimi ilerletiyor, sürdürüyordum. Çoğu zaman mesleki çalışma için part time iş bulamasam da, bu yıllarım da hem çalışarak hem okuyarak geçti. Dışardan proje yaparak meslekten kopmamış oldum ve mesleğin endüstriyel uygulamalarını da öğrenmiş, uygulamış oldum. Üniversite bana pek bir şey veremedi, çünkü 1980 ihtilalinde iyi hocalar ya içeri tıkılmıştı, ya sürülmüştü, ya işten el çektirilmişti, geriye düzenin yalakası olanlar veya ne kokar ne bulaşır silik tipler kalmıştı. Haliyle kendi çabalarımla öğrenmeye devam ettim. Şimdi düşünüyorumda, insanın merakı olmazsa üniversite iyi bile olsa fayda etmez, kişi istiyorsa karanlıkta, yoklukta bile öğrenir, istemiyorsa ne imkanlara sahip olursa olsun öğrenemez. Ancak, lisedeki gibi bilgiye susamış bir ortamda öğrenmek hem daha kolay, hem daha zevkli olurdu. Halbuki, bunun şansa bağlı olmaması gerekir, bütün eğitim kurumları öğrencilere bu bilgi ortamını sağlayabilmelidir.

Ders 6: Zor meslek yoktur. Öğrenilmeyecek bir bilim yoktur. Her meslek, bilim dalı yeterli zaman ayırmakla, araştırmakla ve pratikle öğrenilebilir.

Elektronik mesleği bir tür lego gibidir. Alt yapınız iyiyse yapamayacağınız iş yoktur. Alt yapı, teorik bilginin ve ancak pratik yaparak kazanılan pratik bilginin toplamından oluşur. Meslekte yaratıcı olmak için her ikisi de gerekir, yaratıcı kalmak için araştırma, okuma ve öğrenme devam etmelidir. Elektronik, eğitimi yaşam boyu süren bir meslektir.

Sevgiler