Başlangıç ve son yanılsamaları

[Yıldıztozu]

Bütün başlangıçlar ve sonlar insanların keyfi tanımlamalarına bağlı. Çevremizde olup bitenleri anlayabilmek ve sınıflandırabilmek için uydurduğumuz kavramlar.

Örneğin, insanın başlangıcı ne zamandır sorusunun bir cevabı yok. Yaklaşık iki yüz bin yıldır Homo sapiens var fakat bu net bir başlangıç değil. Bir milyon yıl önce de insan farklı bir formda vardı.

Ya da canlılığın başlangıcı ne zamandır sorusu da geçersiz. Canlılığa biz keyfi özellikler atfederek sözde bir başlangıç tayin ediyoruz. Halbuki on milyar yıl önce de canlılığın yapıtaşı olan moleküller vardı.

Ya da doğum tarihimiz başlangıcımız kabul edilir. Halbuki doğumdan önce de vardık, sadece atomlarımız henüz biraraya gelmemişti. Doğum bir başlangıç olmadığı gibi ölüm de bir son değil. Hepsi keyfi tanımlamalar ve sınırlamalar.

Dünya ne zamandır var? Aslında hep vardı. Sadece parçaları bir araya gelmemişti.

O halde bütün bu örnekleri bigbang olayına da genelleyebiliriz. Kendi tanımladığımız uzay-zaman kavramlarına bir başlangıç yüklemişiz. Fakat bu tanımlamalar da keyfi.

Başlangıçlar ve sonlar yerine, birleşmeler ve ayrışmalar desek daha doğru olur sanırım. Bütün başlangıç ve son tanımlamaları, insan zihninin yüklediği keyfi özelliklere bağlı oldukları için aslında birer başlangıç ve son olamazlar.

2 ile 3'ün arasının başlangıcı 2'dir, sonu 3'tür dediğimizde bu tanımlama bizim uydurduğumuz keyfi özelliklerin sonucudur. Halbuki bu tanımlamalar dışında 2'nin öncesi de vardır, 3'ün sonrası da vardır.