MARDUK

[Ahlaksız]

Babil şehrinin ve ardından tüm Babil imparatorluğunun vasisi olan,yargı ve ilkbahar ışığı tanrısı Marduk'un babası Enki(Ea),annesi Damkina,eşi Zarpantu(Scharpinatu,Zarpanit),oğlu Nabu'dur..Silahları ok,yay,mızrak,topuz,şimşek ve ağdır..Güzelliği ve gücü olağanüstüdür..Bedenini alevle doldurur..7 azgın tayfun yaratır..Fırtına veya savaş arabası vardır..50 adı veya sıfatı vardır..Dudaklarını oynattıkça ağzından ateşler püskürtür..Anu,Enlil,Enki,Tammuz,Ninuraş'a ait bütün roller Marduk'a verilir..Enlil'in elinde bulunan Bâl veya Bel(efendi) ünvanını alır..
Sümer'deki Ninuraş'ın(Ninurta) fırtına kuşu Zu ile muharebesi,Marduk'un Tiamat ve Kingu ile mücadelesinin ön örneğidir..Marduk'un Tiamat'ı yenişi,Ugarit'te Baal'in ejderha Lotan'ı veya Yam'ı yenişine,ayrıca Yehova'nın sahtekar yılan Leviathan'ı,ejderha Tannin'i ve öfkeli Rahab'ı yenişine kaynaklık etmiştir..
Tanrıça Tiamat'la boğaz boğaza gelmek ve göksel güçlerin davasını savunmak için seçilmiş olan Marduk,savaş arabasıyla yola çıkar..Tiamat'ın 12 müttefiki onun geldiğini görünce kaçarlar..Marduk,dişi düşmanı ejderhayı ışıktan bir ağla yakalar,ağzından fırtına saçar ve oklarıyla onu deler..Cadaloz öldüğünde bedenini uzunlamasına parçalara böler ve benekli sırtını yukarıya doğru fırlatır,böylece gökkubbeyi yaratır,sonra karnını aşağıya doğru fırlatır ve yeryüzüyle okyanusları yaratır..
Marduk'un onuruna her ilkbaharda Zag-muk adı verilen yeni yıl bayramı kutlanır..Bu bayramda Marduk'un Tiamat karşısında kazandığı zafer,kutsal tahta çıkışı,Dünya'nın ve insanların yaratılışı ve tanrısal Babil'in kuruluşu canlandırılır..Bu bayram Tammuz ve İştar kültlerinden alınan ayinlerle sona erer..Bunlardan biri Bâl-Marduk'un ölümünü ve dirilişini simgeler..Bu ayinde İsa'nın ölümü ve dirilişi öyküsüne son derece benzeyen bir metin okunur..Marduk ile karısı Zarpanit'in evlenmelerini temsil eden bir başka ayinde toprağın verimliliğini sağlamak amaçlanır..
Marduk tapınağında bir koç kurban edilir..Leşi tapınak içerisinde sürüklenir..Sonra hayvanın leşi Fırat nehrine atılır..Yahudilikteki günah keçisi ya da Kipper(kefaret) ritüeli,buradan kaynaklanır..
Marduk,pers kralı Kuroş'u kutsar..Kuroş kendisi için tanrıların Bel ve Nabu(Marduk ve oğlu) önünde dua etmesini ister..Eski ahite göre de Yehova,yeryüzünün bütün krallıklarını Kuroş'a vermiştir..Kuroş,Yehova'nın mesihidir..Ayrıca Samuel Reinach,hammurabi yasalarıyla yahudi yasaları arasındaki benzerliğe işaret ederek Marduk'u Yehova'yla aynılaştırır..
Kaynaklar;
-Sümer mitolojisi-Samuel Noah Kramer
-Folklor ve mitoloji sözlüğü-Özhan Öztürk
-Antik İsrail'in inancı ve tarihi-George E. Mendenhall
-Mitolojiler sözlüğü-Yves Bonnefoy
-Dinler tarihine giriş-Mircea Eliade
-Thespis-Theodor H.Gaster
-Mitoloji sözlüğü-Mehmet Korkmaz
-Asur tarihi-Erol Sever
-İlkçağ tarihi-V.Diakov,S.Kovalev
-Cennette kim kimdir?-Giovanni Bandini
-Mitoloji sözlüğü 2.cilt-Ceyda Kılınç
-Babilin çocukları-Ali Narçın
-Şeytanın genel tarihi-Gerald Messadie
-Ortadoğu mitolojisi-Samuel Henry Hooke
-Seks tanrıları-Elvin Azar
-Dünya mitolojisi-Danna Rosenberg
-Eski yakındoğu,Sümerden kutsal kitaba-
-Eski mezopotamya dinlerine giriş-Kürşat Demirci
-Yakın Şark-M.Şemseddin Günaltay
-İsrail dini-Jules Soury

[Ahlaksız]

M.Ö.3000 yıllarında Bahreyn'deki insanların Hindistan'la ticaret yaptıkları, hatta buradaki insanların Sümerlilerin ve Fenikelilerin ataları oldukları iddia edilir.
Sümer tabletlerinde geçen Dilmun'un burası olduğu da söylenir. Yani CENNET.

Tabletlerde Enki ismi geçtiği için, buradaki BARBAR tapınağının Enki'nin tapınağı olduğu söyleniyor ama bu bence doğru değil. Tıpkı Kabe'deki Zemzem gibi, burada da bir SU kültü var. Haliyle Enki fikri ağır basmış ama Enki'nin Barbar kelimesiyle bir bağı yok.
Barbar, Akadça'da Marduk'a tekabül ediyor. Yani Bahreyn'deki Barbar tapınağı, Enki'nin değil, Marduk'un tapınağı.
bahreynn.jpg
Dikdörtgen şeklinde tapınağın içinde veya önünde bulunan Hilal şeklinde çıkıntıyı özellikle göstermek istedim. Çünkü bu çıkıntı Kabe'nin dibindeki çıkıntının aynısı. İki tapınakla kutsal suyla ve kurbanla ilgili. Arada 5000 değil de, 4500 yıl var diyelim ama aynı anlayış işte.

Marduk ölen ve yeniden dirilen, İsa'nın arketipi/önceli olan, yakındoğunun en önemli tanrısı diyebileceğimiz bir tanrı.Bu Marduk inancı, Bahreyn'in batısındaki Hicaz'da İsa inancı olara devam etmiş gibi.
https://www.amazon.com/Barbar-Temple.../dp/8788415279
https://www.atlasobscura.com/places/barbar-temple
https://en.wikipedia.org/wiki/Barbar_Temple

[Ahlaksız]

Teyma'daki ''Salm'' isimli tanrının güneş tanrısı olduğunu söylemiş;
https://www.academia.edu/3991785/The...heon_of_Tayma_

Bu kişi de, Teyma'daki Salm'ın güneş tanrısı, ay tanrısı veya sabah yıldızı gibi farklı şekillerde algılandığını yazmış;
https://www.academia.edu/51042711/Re...August_26_2021
Şöyle demiş;
''At Tayma, Salm has been variously identified as a sun-god, the moon-god, the morning star, and deified Nabonidus''

Wikipedia'da da, güneş tanrısının sıfatlarından birisi, Şalam diye belirtilmiş.
https://en.wikipedia.org/wiki/Utu#ci...ik2011601_13-0

Teyma'daki son Babil kralı Nabonidus'un ay tanrısı Sin'i öncelediğine dair bir görüş var ama tartışmalı bir konu bu;
https://en.wikipedia.org/wiki/Naboni...nidus_in_Tayma

Yalnız bu kral, güneş tanrısı ile ilişkilendirilmiyor. Ya Sin, ya da Marduk deniyor. Haliyle bu bahsedilen Salm, hangi tanrıya denk geliyor?
Bunun için Teyma'daki bir sunağa bakmamız lazım. Bu sunakta güneş, ay ve yıldız haricinde ortada bize bakan bir boğa başı var.
teyma sunak.jpg
Boğa, Marduk'un simgesi değil ama Marduk ismi ''Utu'nun boğası'' anlamına geliyor.
Marduk'u eğer güneşle ilişkilendiren kaynaklar bulursak, o zaman Teyma'daki Salm ismindeki tanrının Marduk olduğunu söyleyebiliriz.
Ay tanrısı Sin, Salm olamaz. Çünkü Salm hem güneşle ilişkilendirilmiş, hem de boğa, ay tanrısı Sin'in simgesi değil. Belki Sümer zamanında boğanın ay tanrısı Nanna ile bir ilişkisi kurulabilir ama sonraki dönemde boğa, fırtına tanrısı Adad'ın simgesi olarak karşımıza çıkıyor.
Salm, Adad'da olamaz. Çünkü Marduk ve Sin seçenekleri karşımızda. Marduk, Adad'ı absorbe etmiş gibi gözüküyor.

Marduk güneş boğası demek ve Marduk'u güneşle(salm) ilişkilendiren bir kaç kaynak;
-Mezopotamya mitolojisi, Jean Bottero ve S. Noah Kramer
-Thespis,Theodor H. gaster
-Tanrı'nın tarihi, Karen Armstrong
-Mitoloji sözlüğü 2. cilt, Ceyda Kılınç

Salm güneş tanrısı ve bir sunakta boğa başı ile temsil edilmiş.
Marduk'ta güneş tanrısı ve adının anlamı güneşin boğası demek.

Joseph Campbell ve J. George Frazer'in ''ay boğası'' söyleminin doğru olmadığını, aslının güneş boğası olduğunu, Mekke ve Medine civarındaki Banu Sulaym kabilesinin, ''Marduk'un(Salm) oğulları'' olarak görülmesi gerektiğini, Medine'den Basra körfezine giden yoldaki ''Salm'' isimli yerleşim yerlerinin Marduk'la alakalı olduğunu, Teyma ve civarında yaşayan yahudilerin Salm'a yani Marduk'a taptıklarını, buradan diğer iki İbrahimi dine de bu anlayışın aktarıldığını söyleyebilirim.

[Andrew]

Ahlaksız´isimli üyeden Alıntı

Marduk ölen ve yeniden dirilen, İsa'nın arketipi/önceli olan, yakındoğunun en önemli tanrısı diyebileceğimiz bir tanrı.

Ahlaksiz, bu konuda arastirma yapiyorum. Bu soyledigini kaynaklandirabilir misin? Nerede yaziyor bu?

Ayrica diger baslikta soyle diyorsun:

Ahlaksız´isimli üyeden Alıntı

Bâl-Marduk'un ölümünü ve dirilişini simgeler..Bu ayinde İsa'nın ölümü ve dirilişi öyküsüne son derece benzeyen bir metin okunur..

Isa'nin olumu ve dirilisi oykusu soyledir: Isa, Tanri'nin Oglu olarak dunayaya gelmis, 12 havarisinden biri tarafından ihanete uğramış, insanlarin gunahlarini kaldirmak icin carmihta canini vermis ve dolayisiyla olmustur. 3. gun olumden dirilmis ve dirilisine iman edenlerin cennete gidecegini yada sonsuz yasama sahip olacagini iddia etmistir.

Sen diyorsun ki, "İsa'nın ölümü ve dirilişi öyküsüne son derece benzeyen bir metin okunur."

Yukaridaki oykuye "son derece benzeyen" metni nereden bulabilirim?

Bunu da kaynaklandirabilir misin?


Tesekkurler.

[Ahlaksız]

Alvin´isimli üyeden Alıntı

Sen diyorsun ki, "İsa'nın ölümü ve dirilişi öyküsüne son derece benzeyen bir metin okunur."
Bunu da kaynaklandirabilir misin?

Bu bahsettiğim şeyi, belirttiğim kaynaklarda aradım ama bulamadım. Birkaç tane kitap yanımda değil, sanırım onlardan birinde yazıyordu. Şemseddin Günaltay'ın Yakın Şark kitabı olabilir.

Marduk'un ölüp yeniden dirilmesi, İsa'nın ölüp yeniden dirilmesine tıpatıp benzeyemez. Yani İsa mitinin aynısını, bir başka mit içerisinde aramak nafiledir.

Marduk'un Enuma Eliş'te öldüğü ya da öldürüldüğü yazmaz. Tiamat ve ordusu karşısında durakladığı, donup kaldığı, geriye döndüğü ya da şaşırdığı gibi bir ifade vardır sadece.
Erra destanında da yeraltına indiği yazar sadece.

Marduk'un ölümünü mitte değil de, ritüelde aramak lazım.

Ritüelde, yani Akitu festivalinin 7. gününde Marduk ortadan kayboluyor;

''Marduk'un tanrıça Tiamat ile savaşmak için bu gün ortadan kaybolduğu söylenir.''
https://en.wikipedia.org/wiki/Akitu

Burada da mağlubiyetten söz ediliyor;

''Bu tanrıların Ningirsu ve Ninurta tarafından katledilmeleri Marduk'un mağlubiyeti ve Tiamat'ın yaratıklarını öldürmesi ile paralel görülür.''
Mezopotamya mitolojisi sözlüğü-J. Black, A. Green

Burada da ritüelle ilişkili olarak hapis, yaralanma, mağlubiyet konu edilmiş;

''Hooke gibi Bremmer de Babil'in yeni yıl festivalinde okunan Enuma Eliš'i örnek vererek argümanını desteklemiştir. Bremmer'a göre, festivalde ritüel gereği kralın geçici olarak tahttan indirildiği esnada Enuma Eliš'de yer alan Babil'in en üstün tanrısı Marduk'un nasıl hapse atıldığını, yenildiğini ve yaralandığı anlatılmıştır.''
ESKİ MEZOPOTAMYA DİNİ RİTÜELLERİ VE KULLANILAN OBJELER
Yeşim DİLEK

Wikipedia'nın Zagmuk başlığında kaynağı ile beraber, Marduk'un öldürüldüğü belirtilmiş ama;

''Bazı varyasyonlarda Marduk, kış gündönümünde Tiamat tarafından öldürülür ve ilkbahar ekinoksunda dirilir.''
https://en.wikipedia.org/wiki/Zagmuk

Marduk'un tıpkı İsa gibi ölüp dirildiğini söyleyenler de olmuş yani;

''Metin fragmanları Asurologlar tarafından değerlendirilmiştir. VAT 9555
numaralı metin ilk kez Zimmern tarafından ele alınmış, yorumlanmıştır.
Zimmern, söz konusu metnin, tanrı Marduk'un ölümü ve ardından dirilişiyle
ilgili olduğunu öne sürmüştür. Yazar, Marduk'un ölüm ve dirilişini, metnin
Akītu festivalinde okunması gibi temellerden yola çıkarak Mesih'in ölüm ve
dirilişiyle karşılaştırmıştır.''
https://dergipark.org.tr/tr/download...e-file/3686123

[Andrew]

Tesekkurler

[Andrew]

Bahsettigin kitaba baktim ama bulmam mumkun degil. Fakat, arastirdigim kadariyla Marduk'un oldugu ve dirildigi soz konusu degil. Isa'nin olumune ve dirilimine benzedigini soyluyoraun ama seninle ayni fikirde degilim. Yaniliyor da olabilirim tabii. Onunki Eski Ahit-Yahudi inanclarina paralel olarak ortaya cikmis.

Ayrica, diger baslikta Isa Pagan tanrilarini degerlendirdim. Vaktin varsa, orada da fikrini paylasabilirsin.

Yine de tesekkurler.