Son Zaman Azizler Kilisesi—Mormon Kilisesi

[Andrew]

Ben baskalarini bilmem, baskalari ne yapar ne eder, beni ilgilendirmiyor. Dedigin gibi, evli olan bazi insanlar da 'kari kiz' olayina girebiliyor. Bu onlarla ilgili. Daha once bu suclamada bulundugun icin ornek verdim. Neyse, sanirim, tatliya bagladik, birbirimize acildik ve paylastik.

Duyduklarin uzerinden seni yargilamiyorum. Ben, yargic miyim! Niye yargilayayim, niye seni hedef tahtasina koyayim, degil mi

Ifadelerini okudum, duydugun bildigin seyleri paylastigin icin tesekkur ederim. Ama maalesef ki, hepsi ya eksik ya yanlis. Burada senin sucun yok. Internette o kadar cok yanlis seyler yaziliyor ki, insan dogrusuna denk gelmiyor. Yada denk gelmesi cok zor. Ben de okuyorum, bir dunya sey yazilip ciziliyor, ama insan hangisini duzeltecek. Odatv bile bir dunya yanlis sey yazmis, haber yapmis. Niye? Islerine geliyor. Ne kadar acayip bir sey yazarsa, o kadar tiklanma aliyorlar, dikkat cekmek ve 'haberi' okutmak oncelikleri arasinda. Dogruymus, yanlismis bunun ne onemi var onlar icin!

Ya, iste boyle! Eger dogrusunu merak edersen, ben buradayim, gordugum ve icinde yasadigim kadariyla anlatirim. Sorman yeterli.

Ama yok, illa ben seninle iletisim kurmak istemiyorum, zaten ilgi alanima da girmiyor diyorsan, elbette saygi duyarim, ve yolun acik olsun derim. Kimseyi belirli bir konuda zorlayacak halimiz yok, buna hakkimiz da yok.

O halde sana da hayirli isler!

[Şüpheci Dinsiz]

Sevgili Andrew,

Ben şahsen Mormon'lar hakkında pek bir şey bilmiyorum. Birkaç film izlemişliğim var. Sıkı bağlılık içinde komün hayatı yaşadıkları, erkeklerin (belki de kadınların da) hiçbir yerlerinden traş olmadıkları, çalışkan ve üretken oldukları, doğal yaşamı-doğal beslenmeyi tercih ettikleri, mütevazi yaşadıkları, Hristiyanlar tarafından dışlandıkları gibi yüzeysel duyumlarım var.

Devlet, bir ara sağlığa zararlı süt üretimi yaptıkları (Mormonlar ürettikleri sütü pastörize etmeden şişeleyip marketlere satıyorlarmış) gerekçesiyle Mormon'ları cezalandırmaya, dağıtmaya çalıştı. Büyük olay olmuştu.

Yakın bir zamana kadar devlet okullarına öğrenci göndermiyorlardı, teknoloji kullanımını minimumda tutuyorlardı, sonra bir sebeple paradigma değiştirdiler, öğrenci göndermeye, teknolojiyi kullanmaya başladılar. Bu sebep-sebepler neydi, bilmiyorum.

Benim tarikatlara ilgim yok, o yüzden içimden araştırma isteği geçmedi.

Anladığım kadarıyla senin anlatasın var. Anlat, ben okurum.

[Şüpheci Dinsiz]

Sevgili Andrew,

Alevilik'deki tekamül[-->öz'e ruhun geri dönme sürecinde ruhun gelişmesi] inancına, bazı Asya-Ortadoğu inançlarındaki reenkarnasyon inancına benziyor. Dayatmacı olmayışı, tüm öğretinin birden anlatılmayıp aşama aşama anlatılması, etnik-inanç-ulus-dil-ırk ayrımı yapılmıyor oluşu, paylaşma-dayanışma-komün ortamı oluşturulması Alevilikle ve Masonlukla aynılıklar, benzerlikler, paralellikler gösteriyor.

Anladığım kadarıyla sen halinden memnunsun.

[Andrew]

Şüpheci Dinsiz´isimli üyeden Alıntı

Sevgili Andrew,

Alevilik'deki tekamül[-->öz'e ruhun geri dönme sürecinde ruhun gelişmesi] inancına, bazı Asya-Ortadoğu inançlarındaki reenkarnasyon inancına benziyor. Dayatmacı olmayışı, tüm öğretinin birden anlatılmayıp aşama aşama anlatılması, etnik-inanç-ulus-dil-ırk ayrımı yapılmıyor oluşu, paylaşma-dayanışma-komün ortamı oluşturulması Alevilikle ve Masonlukla aynılıklar, benzerlikler, paralellikler gösteriyor.

Anladığım kadarıyla sen halinden memnunsun.

Ben bir zararini, baskisini, dayatmaciligini gormedim. Normalde dinlerde hep aynidir; seni cehennem atesiyle korkutur. Gel, buna inan. Inanmazsak cehenneme gidersin der. Burada boyle bir sey yok. Yani ateist olmak, Tanri icin problemli bir durum degil. Inanirsan daha iyi ama inanmayan da inananla ayni yere gidiyor. Ama inanirsan, daha iyi gelisirsin. Oyle bakiliyor.

Ben, gelisim ve sekuler egitim konusunda cok ileri goruslu ve genelde iyi insanlar olduklari icin beraber olmaktan memnunum.

Sen, masonlukta durum nasildir? Alevilikte nasildir biliyorsan anlatir misin?

[Andrew]

Misyona gitme olayi da soyle. Aslinda iyi birsey. Istanbul'da bir kiz, gecenlerde, gitmis "ben misyona gitmek istiyorum" diyerek basvurmus. Hemen ABD konsoloslugundan vize vermisler. Yakinda California ya geliyor. Kiz 18 yasinda. Bu yasta bir kac yil Amerika'da kalacak, hem dil ogrenecek, hem kultur. Isterse kiz, buradaki baglantili universiteye yazilir ve vatandas olana kadar kalir.

Bu surecte sadece dil ve kultur degil, insani iliskilerin bile gelisiyor. Kendi kendine yapsa yapamazdi buyuk ihtimal

[Şüpheci Dinsiz]

Sevgili Andrew,

Andrew´isimli üyeden Alıntı

Sen, masonlukta durum nasildir? Alevilikte nasildir biliyorsan anlatir misin?

Türkiye'deki Masonlar için irili ufaklı programlar yazdım, bu süreçte epey Mason tanıdığım oldu. Bilgi-felsefe açısından sığ olanı da var, derin olanı da var. Hani görünmez bir altın oran vardır, örneğin toplumun %90'ı cahilse hakim-savcıların, öğretmenlerin, akademisyenlerin, polislerin, askerlerin, politikacıların içinde de bu oran geçerlidir. Masonlar için bu oran lehte ve Türkiye ortalamasının epey üzerindedir.

Masonlukta en büyük sorun yenilikçi olamayışlarıdır. Çünkü temel Masonik paradigma, tıpkı din gibi katıdır, değiştirilemezdir. [Örneğin Dünya tarafından resmi olarak kabul edilmiş olan Mason locaları kadın üye almazlar, ve bu kural sonsuza kadar geçerli olacaktır] Felsefe sınıflaması açısından idealist felsefeyi daha çok benimsemişlerdir. İçlerinde kabalacı-okült öğretileri araştıranların, buna yıllarını harcamış olanların, makale/kitap yayınlayanların sayısı epey fazladır.

Genel olarak toplumun seküler-laik-Atatürkçü-özgürlükçü-yenilikçi-liberal tarafındadırlar. Önemli makam/mevkilerde olan insanlardır.

Türkiye'de Dünya tarafından resmi olarak kabul edilmiş olan Mason derneği, iki kurumdan oluşuyor. İlk kurumda 1[Çırak], 2[Kalfa], 3[Üstad] dereceleri verilir. Üstad olan üye -isterse- diğer kuruma da üye olup 33. dereceye kadar ilerler.

Bir Mason locasının Dünya tarafından resmi olarak kabul edilmiş olması önemlidir. Örneğin Türkiye dışındaki bir Mason locasından 2. derece bir Mason, Türkiye'ye geçici veya kalıcı yerleşse, buradaki locaya aynı derecede üyelik geçişi yapabiliyor. [Dünyada denkliği olan okullarda yatay geçiş yapmak gibi.]

Kendi aralarında din konuşmaz, inanç yarıştırmazlar, ayıp karşılanır. İlginç bir şekilde üyelik şartlarından biri -bir dine veya tanrıya inanıyor olmak-tır. [Eğer yemin töreni sırasında dürüst olurlarsa ateistler üye olamıyor yani. Bu da Masonluğun katı kurallarından biri.] Tanrı için -Evrenin Yüce Mimarı- sıfatını kullanırlar. Bu şemsiye bir kavramdır, tüm inançları küstürmeden kapsar.

Kardeşlik ve eşitlik esasına dayalı bir birliktelik vardır. "Ben de Mason olayım, Masonluğun gücünden menfaat sağlayayım" diye üye olanlar da vardır ama bunlar kendilerini ele verir, beklediklerini bulamazlar, kısa zamanda ayrılırlar. Kardeşlik duygusu yüksektir, her üye diğeri için elinden ne geliyorsa yapar.

Masonluk, ilkokuldan başlayıp üniversiteye, doktoraya, profesörlüğe, ordinaryusluğa dek süren eğitim süreci gibidir. Her seviyeye o seviye için hazırlanmış eğitimler verilir. İlgili seviyenin eğitimi tamamlandığında törenle derece arttırılır. 3. dereceye ulaşan, 1. dereceye eğitim vermeye başlar.

Benim görmediğim, bilmediğim törenler, tören kıyafetleri, mabedler, Masonik semboller, yemin metinleri var. Haricilere [Mason olmayanlara] anlatılması istenmeyen kısımların olduğunu bildiğim için, bu tür şeyleri Mason dostlarıma sormadım. Kaldı ki ilgi de duymuyorum. Üniforma-cübbe-yemin bana göre işler değil.

Kişi Mason olduğunda kendisine bir rehber[mentor] atanır. Mentor, rutin derslerin dışında kalan konularda üyeye yardımcı olur, onu bilgilendirir, yönlendirir. Üye Mason kaldığı sürece rehberi olur.

Benim tanıdığım Masonlar, insanlık kalitesi çok yüksek insanlardır. Annemin, babamın, eşimin, kardeşlerimin hastalığı sırasında Mason doktorlar çok yardım ettiler. Kendi yakınlarıymış gibi ihtimam gösterdiler. Zor zamanlarda çok makbule geçti. Örneğin Mason dostum beni bir doktora yönlendirir, giderim tanışırım, çok sıcak karşılanırım, genellikle ücret almazlar, alsalar bile bağlı oldukları kurumun zorunlu miktarından epey indirim yaptırırlar, kalan çok sembolik bir tutar olur.

Benim gibi kuşkucu ve avamdan biri için çok alışılmadık karşılaşmalardır bunlar. İnsanları tanıdığımı düşünürüm, içten oldukları kanaatine sahibim.

Bazen Mason dostlarımla sohbet ederken Masonik öğretilere, giysilere, törenlere şaka veya ciddi yollu giydiririm. Nezih bir kardeşlik ortamı için ödenen küçük bir bedel olduğunu söylerler. Haklı olabilirler.

Mason olmam için birçok kez davet aldım, olmadım.

Masonlar, genellikle facebook komplocularının, dincilerin hedefinde olurlar. Dünyadaki bütün kötülüklerin, komploların kaynağı Masonlardır bunlara göre. 32.derecenin üzerinde yüzden fazla Mason tanırım, yirmiden fazla dostum var, ne ben böyle bir konuşmaya tanık oldum ne de bu insanlar bu tür işlere kalkışacak insanlardır. Aksine, mütevazi, dingin, eğitimli, nazik, yardımsever, yardım edebilecek güçte-konumda insanlardır. Dünyanın başka ülkelerinde durum böyle midir, bilmiyorum.

Masonlar konusunda anlatabileceklerim bunlar.

[Andrew]

Ben simdi yatiyorum, Sen uygun zamaninda yazarsin.

[spartacus]

Alevilikte şöyle bir söz vardır;
"Vardan olduk, vara döneceğiz"...

Her ne kadar Osmanlı ve öncesinde baskı ve zulümlerle belirli oranda asimile edilmişse de, asimile edilemeyenler de var...

Alevilikte tanrı da, cennet, cehennemde yoktur... Kutsal metinleri de yoktur, illa kutsal bir metin aranacaksa, kitabı, kabesi doğadır, insandır. Tanıdığım asimile olmamış Aleviler var, garip gelebilir Sünni iken Alevi olmuş arkadaşlarım da var. Ne zaman köhnemiş dinlerin üfürük yaratılış masalları söz konusu olur veya sosyal medyada denk gelirler, "vardan geldim, vara döneceğim" deyip durmaktalar...

Ha bir de Alevilikte Rıza Şehri vardır, sömürü, haksızlıkların olmadığı, laik, "yarin yanağından gayrı, her yerde, her şeyde, hep beraber" denilecek yer...

Günümüzde egemen olan ise elbette asimile edilmiş olan yapıdır, İslam zoraki dayatılmış, bir zamanlar taktik olarak, kabul görebilmek adına kabul etmiş gibi olan görünümleri, zamanla kabule dönüşmüş. Yine de insan ve doğa sevgisi, laik anlayış, haksızlığa karşı olma, hak, hukuku esas alma eğilimleri, cenent, cehennem bu dünyadır anlayışları, ölenin ardından hakka(gerçeğe, varlığa) yürüdü anlayışı tam anlamıyla kırılamamıştır.

Benim görüşüm Aleviliğin felsefesinin Taoizm(Yol-culuk) olduğudur, ama dediğim gibi, zamanla İslami dayatımlar yaşanmış, ancak yol(Tao) anlayışı tamamen kırılamamış.

Taozimde tanrı yoktur, ancak illa tanrı derseniz, doğa diyebilirsiniz, fakat bu da doğru değildir, Tao, elle tutulur, isim verilir, görülür, duyulur, konuşur, iradeli bir şey, cisim değildir, göremez, duyamaz, bilemez, konuşamaz, iradesinden de söz edilemez, ama yine de her şeyin(formun) oluşmasının yoludur(taosudur). Kısaca Tao yoldur, bu fiziki bir yol değil, suyun akması gibi, izlektir(yoldur, taodur) denir(yine de bu izah da doğru değildir, ancak izah açısından yakındır)... Öyleyse Tao her varlığın özündedir(Alevilikte olduğu gibi)... "Vardan olduk, vara döneceğiz", bu devinimdir(yoldur)...

[Şüpheci Dinsiz]

ChatGPT'ye fena alıştım.

Prompt: Alevilikde rehberlik konusunu anlatır mısın?

Tabii, memnuniyetle! Alevilikte rehberlik, inançsal, toplumsal ve ahlaki bir işlev gören oldukça önemli bir kurumdur. Alevi inancında rehber, yol gösterici ve aracı bir figürdür. Aşağıda detaylı bir şekilde açıklayayım:

🧭 Alevilikte Rehberlik Nedir?
Alevilikte rehberlik, "Yol" olarak adlandırılan ahlaki, manevi ve toplumsal öğreti sisteminin doğru bir şekilde yaşanmasını sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir kurumdur. Rehber, bu yolun öğreticisi, uygulayıcısı ve denetleyicisidir.

📜 Rehberin Rolü ve Görevleri
1-İnançsal Yol Göstericilik:
-Rehber, taliplere (inanç yolcusuna) inancı öğretir.
-Hakk-Muhammed-Ali yolunun esaslarını açıklar.
-Cemlerde görev alır, özellikle ikrar cemi gibi önemli cemlerde mürşid ile birlikte bulunur.

2-Edebi ve Ahlaki Rehberlik:
-Toplumun içinde yaşanan sorunlara müdahil olur.
-Doğru ve yanlışın ne olduğunu anlatır, toplumsal barışı sağlar.
-Hakk yolunda yürümek isteyen kişilere rehberlik eder.

3-Toplumsal Arabuluculuk:
-Anlaşmazlıklarda hakemlik yapar.
-Düşkünlük (toplum dışına itme) gibi ağır kararların alınmasında etkin rol oynar.

4-İkrar Verme Süreci:
-Alevilikte ikrar vermek (yola girmek) kutsal bir bağlılıktır.
-Bu süreçte dede ve rehber birlikte çalışır. Rehber, talibi bu sürece hazırlar.

🧑*🤝*🧑 Rehber-Dede-Talip Üçlüsü
Alevilikte inanç yapısı genellikle şu üçlü üzerine kuruludur:
-Dede: Manevi önder, pir soyundan gelir.
-Rehber: Dede ile talip arasında köprü kurar, genelde talipler arasından çıkar.
-Talip: Öğrenci, inanç yolcusu.

Bu yapıdaki herkesin belirli hak ve sorumlulukları vardır. Rehber, dede kadar yetkili olmasa da yolun doğru yaşanmasında kilit rol oynar.

🔍 Rehberlik Kurumunun Özellikleri
-Gönüllülük esasına dayanır, zorla rehber olunmaz.
-Tecrübe, bilgi ve ahlak ön plandadır.
-Cinsiyet açısından geleneksel olarak erkek egemen olsa da, modern Alevilikte kadın rehberler de vardır.
-Özellikle Bektaşi geleneğinde rehberlik çok daha sistematik bir yapıdadır.

Dilersen, tarihi kökenlerinden veya günümüzde nasıl uygulandığından da bahsedebilirim. Bir de özel olarak hangi yöre Aleviliğinden (örneğin Dersim, Maraş, Ege vs.) bahsetmemi istersen, o bağlamda da detaylandırabilirim.

Prompt: Kaynakları da verir misin?

Elbette, Alevilikte rehberlik konusunu derinlemesine inceleyen bazı güvenilir kaynakları aşağıda paylaşıyorum. Hem akademik hem de Alevi kurumlarının yayınladığı çalışmalardan örnekler bulacaksın:

📚 Kitaplar ve Akademik Yayınlar
Ali Yaman & Necdet Subaşı – "Alevilik: İnanç, Ritüel ve Kimlik"

Kültür Bakanlığı yayınıdır. Alevilikte rehber, dede, pir gibi kurumların tarihsel ve işlevsel yapıları ayrıntılı ele alınır.

[ISBN: 975-17-2612-3]

David Shankland – "The Alevis in Turkey: The Emergence of a Secular Islamic Tradition"

Rehberlik kurumu ve Alevi örgütlenmesi hakkında sosyolojik analizler içerir.

Irene Melikoff – "Uyur İdik Uyardılar: Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları"

Rehberlik kavramının kökenleri ve Bektaşi geleneğiyle ilişkisini açıklar.

Hamza Aksüt – "Aleviler: Türkiye, İran, Irak, Suriye, Bulgaristan"

Aleviliğin bölgesel çeşitliliği içinde rehberlik kurumunun nasıl şekillendiğini anlatır.

🏛️ Alevi Kurumları ve Resmi Yayınları
Cem Vakfı Yayınları

Alevi-Bektaşi inancı ve kurumları hakkında kitaplar ve broşürler yayınlamıştır.

Web sitesi: https://www.cemvakfi.org

Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri (PSAKD)

Alevilikte rehberlik ve dedelik üzerine paneller, sempozyum bildirileri, eğitim kitapçıkları bulunabilir.

Web sitesi: https://www.psakd.org

Hubyar Sultan Alevi Kültür Derneği

Yöresel uygulamalarda rehberlik üzerine zengin dokümanlar sunar.

🎓 Yüksek Lisans / Doktora Tezleri
"Alevilikte Yol Önderleri: Dede, Rehber ve Talip İlişkisi" – Yüksek Lisans Tezi
(YÖK Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: https://tez.yok.gov.tr)

"Alevi İnancında Rehberlik Kurumu ve Modern Dönüşümler" – Doktora Tezi
(Birçok üniversitenin ilahiyat/sosyoloji bölümlerinde bu konuda tezler mevcut.)

Dilersen, bu kaynaklardan belirli bölümleri özetleyebilirim ya da PDF'lerine ulaşmak istersen bazılarını aramanda yardımcı olabilirim. Ayrıca bölgesel Alevilik geleneğinde (örneğin Dersim veya Maraş yöresi) rehberliğin nasıl farklılaştığını incelemek istersen ona göre kaynak da önerebilirim. Hangisine odaklanalım?

Prompt: Alevilikdeki rehber'lik ve masonluktaki mentor'luk aynı işleve sahip görevlermiş gibi görünüyor. Diğer inanışlarda, kültürlerde bu işleve sahip olan görevler var mı? Bunları listeler misin?

Bu çok güzel ve derinlikli bir gözlem. Gerçekten de Alevilikteki rehberlik, Masonluktaki mentor'luk veya rehber üyelik, hatta pek çok farklı inanç ve kültürdeki benzer yapılar; kişinin manevi, ahlaki, toplumsal ve bazen ritüel bir yolda ilerlemesi için bir yol göstericiye ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Bu tür görevler hem bireyin dönüşümünü hem de toplumun devamlılığını sağlayan önemli rollerdir.

Aşağıda çeşitli inanç ve kültürlerde Alevi rehberliğiyle benzer işleve sahip görevleri listeledim:

🕊️ Dini ve İnançsal Sistemlerde Benzer Figürler
İnanç / Kültür Görevli Kişi Açıklama
Alevilik Rehber Dede ile talip arasında yol gösterici, ahlaki ve inançsal danışman.
Masonluk Mentor (Sponsor) Yeni üyeyi inisiyasyon sürecine hazırlayan, sırları ve ritüelleri öğreten kişi.
Sufilik / Tasavvuf Mürşid / Şeyh Müride (öğrenci) yol gösteren, manevi terbiye sağlayan lider.
Budizm Lama / Rinpoche / Sensei Aydınlanma yolunda öğrenciye rehberlik eden kişi. Tibet ve Zen geleneklerinde bu görev çok sistematiktir.
Hinduizm Guru Manevi öğretmen, öğrenciyi (chela) moksha'ya (kurtuluşa) hazırlar.
Yahudilik Rabbi (Haham) Bilgi ve yaşam tarzı üzerinden topluluğa rehberlik eder, özellikle Talmud öğretiminde.
Hristiyanlık (Katoliklik) Ruhani Baba (Spiritual Director) Özellikle manastır yaşamında bireye manevî gelişiminde eşlik eden görevli.
Şamanizm Şaman Ruhsal dünyada rehberlik eder, özellikle geçiş ritüellerinde (doğum, ölüm, ergenlik).
Zerdüştlük Mobed Dualar ve ritüellerde rehberlik eder, toplumun ahlaki yol göstericisidir.

🧭 Ezoterik ve Geleneksel Sistemlerde
Sistem / Gelenek Görevli Açıklama
Druidluk (Keltik gelenek) Arch-Druid / Mentor Druid Doğaya ve bilgiye dayalı inisiyatik yolculukta rehberlik eder.
Kabala (Ezoterik Yahudilik) Rebbe / Kabalist Usta Öğrenciye Zohar ve diğer gizemli bilgileri aktarır.
Antik Mısır Mister Okulları Hierofant İnisiyasyonları yönetir, sembollerin ve kutsal bilginin anlamını öğretir.
Sami Kabile Gelenekleri Yaşlı Bilge (Elder) Gençlerin toplum içine kabulünde rehber olur, ahlaki ve törensel görevler verir.

🔍 Ortak Özellikler
-Bu figürlerin çoğunun ortak bazı işlevleri vardır:
-İnisiyasyon / Yol'a giriş sürecinde bulunurlar.
-Ritüel ya da manevî bilgi aktarımı yaparlar.
-Toplumla birey arasında bir köprü kurarlar.
-Ahlaki, manevi ve kültürel sürekliliği sağlarlar.

🎯 Kısa Sonuç
Alevilikteki rehberlik sistemi, tarihsel olarak İslam öncesi Orta Asya'dan gelen ocaklı gelenek, İslam'daki tasavvufi sistemler, ve Anadolu halk kültürleriyle harmanlanmış özgün bir yapıdır. Ama bu tür "rehber" figürler, insanlığın birçok kültüründe neredeyse evrensel bir ihtiyaç gibi görünür: Bilge bir yol göstericiye, kendini bulma ve topluma entegre olma sürecinde başvurmak.

İstersen bu yapıları tarihsel gelişim, semboller ya da ritüel yapılar açısından da karşılaştırabilirim. Özellikle Masonluk ile Alevilik arasında sembolik ya da ritüel düzeyde karşılaştırma istersen, onu da detaylı yapabiliriz. İlgini çeker mi?

ChatGPT'yi kullanın arkadaşlar.
-Zamandan epey tasarruf ettiriyor.
-Arka arkaya soru sorarak sorunuza ince ayarla daha iyi cevaplar alabiliyorsunuz.

[Şüpheci Dinsiz]

Sevgili Andrew, Alevilik hakkında bildiklerimi ve kendi düşüncelerimi aktarayım.

Ben Anadolu'nun ücra bir köyünden çıkıp İstanbul'a göçmüş Kürt Alevi bir ailenin 4. çocuğu olarak doğmuşum. Ben küçükken yaşadığımız gecekondu mahallesinde, okulda, her yerde bariz bir Kürt Alevi düşmanlığı vardı. Babam, annemle evde Kürtçe konuşurdu, ama bize Kürtçeyi yasaklamışlardı. Dışarıda asla Kürtçe konuşmamamızı, Alevi olduğumuzu hiç kimseye söylemememizi tembihlerlerdi. Evde Alevilik, Allah, peygamber ve din hakkında hiç konuşulmazdı. Babam, sülale içinde köyden göçen ilk kişiymiş, yakın çevremizde akrabamız yoktu, kimseyle konuşmadan, komşuluk yapmadan, düşmanlıkla dolu baskılar altında uzun yıllar geçti. Liseye kadar Kürtlükle-Alevilikle ilgili kırıntı bilgiye sahip değildim. Ne kitap vardı, ne anlatacak bilgili biri.

Uzatmayayım, lisedeyken 80 darbesi oldu, okulun içinde jandarmalar cirit atıyor, öğretmenlerin yarısı öğrenci gammazlıyor, jandarmanın götürdüğü öğrenciyi bir daha gören olmuyor.

Lisede seçmeli din dersinde, derse girmeyi seçmemiştim. Sınıf arkadaşlarımdan biri İtalyan, onunla bahçede oturuyorduk. Müdür yardımcısı bizi görüp yanımıza geldi, din dersine girmediğimizi öğrenince "ulan siz gayrımüslim misiniz?" diye sordu. Arkadaşım evet dedi, ben Aleviyim dedim. Arkadaşımı kenara ayırdı, bana okkalı bir tokat attı, yumruklarla tekmelerle hakaretlerle sınıfa kadar sürükleyip din dersine soktu. Din öğretmeninin bana savurduğu o küçümseyen gülümseyişi unutmam. Adam beni dine sokmak için yıl boyunca elinden ne geliyorsa yaptı, dua ezberletmeye, sınıfta namaz kıldırmaya kalktı, reddettim. Sağolsun, yine de sınıfta bırakmadı. Bütün meslek dersleri + fizik + kimya notlarım 10, tarih ve din 5 olarak geçti gitti hayatımdan. Cehennemin dibi diye bir yer varsa, şimdi oradalar benim için.

O yıllarda Kütüphanelerde, kitapçılarda, sahaflarda Kürtlerle, Alevilerle ilgili kitap yoktu. Sol yayınlar yasaklıydı. Sonra birden pıtırak gibi dini yayınlarda patlama oldu. Ara ara mesajlarımda o yılları anlatmışımdır. 80 darbesi bugünün dinci faşist rejiminin yollarını döşüyordu.

Babamın köyü gariban bir köy, Aleviliği bilen yok, haliyle babam da çok az şey biliyor. Vaktiyle Dersim'de olan köy halkını 1920'li yıllarda sürmüşler, Dağlık, Kızılırmak'ın cılız bir kolu dışında su kaynağı olmayan çorak bir araziye, eski bir Ermeni köyüne yerleştirmişler. Tarım yapacak düzlük yok, ağaç yok, dik olmayan dağların eteklerine ekim yapmışlar. Vay sel olmuş, vay kuraklık olmuş, babam dayanamayıp İstanbul'a göçmüş. İş buldukça köyden adam çağırmış işe sokmuş, zaman içinde 150 haneden köyde yaşayan yalnızca 10 hane kalmış. Her biri İstanbul'un bir köşesine savrulmuş, yaşam kavgası içinde yitip gitmişler.

Köyde Dede[Alevi Dedesi] yok, bir cenaze olsa başka bir köyden çağırılıyor, o da Arap Ali, Arap Muhammed, Arap Allah diye birşeyleri Arapça geveleyip harçlığını alıp gidiyor. Dediğini anlayan yok. Annemin, babamın cenazelerinde Dede'ye "duaları ya Türkçe, ya Kürtçe oku, Arapça okuma" dedim, okuyamadı. Sözde Alevi cenazesiydi.

Yaşamaya çalışmaktan başka birşeyle meşgul olma lüksü olmayan insanlardan oluşuyor babamın köyü. Babam ölmeden önce köyde 4-5 saatlik bir köken sohbeti yapmıştık, videoya çekmiştim. Tekrar tekrar seyrediyorum, tarihi bulgularla karşılaştırıyorum, bazı bölümleri uyuşmuyor. Köyün yaşlılarıyla, Dersim'deki yaşlılarla konuştum. Babamın çoğu söyleminin doğru olduğuna emin oldum. Babam çok dürüst bir insandı, bilmediğine "bilmiyorum" derdi, söylentiyse "bu söylentidir" derdi, doğru olma ihtimali varsa "doğru olabilir" derdi. Kendince o da çok araştırma yapmış, ne var ki o da ben de bir noktada tıkanmışız. Profesör, doçent vs. titri olan insanların kitaplarında doğru olmadığına emin olduğum yerlere rastladım.

Vardığım sonuç şudur:
Cumhuriyet tarihi boyunca Kürtlere ve Alevilere uydurma bir tarih giydirilmeye çalışılmış. Özellikle asimilasyonun başlangıcı olan 1930'lu yıllar, 1980'li yıllarda kasıtlı olarak bir çok yalan tarih türetilmiş. Kürtlere dağ Türkü demişler, Alevilere Sünni İslamı enjekte etmişler. Asimilasyonun tipik yöntemi şudur; titri olan biri tarafından bir kitap çıkarılır, sonra bu kitabın üzerinden onun gediklerini kapatan, iddialarını pekiştiren başka kitaplar çıkarılır. Zamanla merkezde ilk uydurma kitap olan, yörüngesinde bu kitaba atıflar yapan kitaplar olan bir sistem, bir evren oluşturulmuş olur. Bunlara aykırı bir söz söylendiğinde "bak onlarca kaynak seni yalanlıyor" denir, aslında hepsi tek kaynaktır ve o tek kaynak da uydurmadır.

Daha sonra devam edeceğim.