Türk Tanrıları

VraeL · #1 03-07-2009, 14:37

Alıntının alıntısıdır (.

.................................................. .....

Tengri İnanışı içerisindeki tanrılar ve ruhlar:

Erlik
Erlik Han eski Türklerin ve Moğolların inancı Tengricilikte yeraltı aleminin efendisidir. (Yeraltı alemi=Yerlik/Erlik). Tengri'nin oğlu olmasına rağmen kötülüğü simgeleyen bir tanrıdır.

Altayların bir yaradılış efsanesine göre Erlik Han, dünyanın yaradılışında Tengri'ye karşı fenalık yapmış ve Tengri onu ceza olarak yeraltı âleminin efendisi yapmıştır.
________________________________

Ülgen
Ülgen, Türk mitolojisinde (Tengricilik döneminde) Türklerin iyilik tanrısıdır. Tek Tanrı inancında Göktanrı'nin oğlu ve Gök Aleminin Hükümdari olarak görülmüstür. Bai Ulgan, Ulgan gibi adlarla Sibirya kavimlerince de yaratıcı tanrı olarak anılır.

Göğün onyedinci katında oturan Tengere Kayra Kan'dan 'dönüşüm' yoluyla yaratılan göksel üç tanrı sıralamasında ilk sırada yer alan ve göğün onaltıncı katında oturduğuna inanılan, hava durumunu, verimliliği ve doğurganlığı yönettiği kabul edilen, sonraları işlevlenerek Göktanrı'nın yerini alan tanrı
_________________________________

KARA-HAN (KAYRA-HAN)
Altay Türklerine göre gökyüzündeki tanrıların en büyüğü Kara Han’dır. Kara Han 17. katta oturur. Bütün Tanrıların babasıdır ve oradan evrenin kaderini tayin eder. Eliade’ya göre Kara Han dünyanın yaradılışı ve sonu gibi konularda daima ön plandadır .Kara-Han yeryüzünü yarattıktan sonra dokuz dallı bir çam diker ve 16. kata oğlu Ülgen’i oturtur. Kara-Han, dokuz kişinin bu dallardan türemesini, dokuz ulusunda buradan meydana gelmesini ister. Kara-Han, insanoğlunun “ata” ve “ana”sıdır. Şamanlara göre Kara Han’ın Ülgen, Kızagan, Mergen adında üç oğlu vardır.

__________________________________________

AK ANA
Sonsuz sulardan çıkıp, Ülgen’e yaratma emrini veren ve tekrar sulara dönen tanrıça ak anadır. Altay Türklerinin inancına göre, ışıktan bir kadın hayali şeklindedir. Ülgen ilk yaratılış ilhamını Ak anadan alır ve dünyaya destek olması için üç tane de balık yaratır.
Türk mitolojik görüşlerine göre Ak ana boynuzlu olarak betimlenir. Eski çağlarda Ana tanrıça heykelcikleri de boynuzlu olarak simgelenmiştir

_______________________________________

KIZAGAN TANRI
Ülgen’in oğludur. Göğün 9. katında oturur. Çok kuvvetli tanrı anlamına da gelir. Roux’a göre 9. Kat Mars’ın konumlandırıldığı gök katıdır. Kızagan Tanrı, Banzarov’a göre, savaş tanrısıdır. Onlarca tehlikeli geçitlerde orduyu yönetmek ve düşmanı yenmekte, bu koruyucu ruhun yardımı olur. Altay Kamı göğe çıkarken Kızagan Tanrı’yı “kırmızı yularlı, kızıl erkek deve sırtında, gökkuşağı asalı baba!” diye çağırır. Buna bakarak, onun kırmızı renk ile simgelendiği sanılmaktadır.

__________________________________

MERGEN TANRI
Her şeyi bilen, akıllı Mergen Tengere Göğün 7. katında oturur. Mergen kelime anlamı olarak okçu nişancı anlamına gelir.
Bu anlamda Mergen, Yunan mitolojisindeki Hermes’i (Merkür) anımsatır. Hermes, akıl tanrısıdır ve bütün bilgilere sahip tanrı olarak kabul edilir. O karanlığın güçlerini yenen tanrıdır, çünkü “o her şeyi bilir ve her şeyi yapabilir”.
________________________________

May-Ata
Altay mitolojisinde, Ülgen'in, göğün üçüncü katında oturduğuna inanılan iki oğlundan biri. Ülgen'in, insanların hamisi ve piri sayılan oğlu.
________________________________

hakantimaios · #2 16-07-2009, 00:53

Bilgiler için teşekkürler. Tanrı tavsirvleri çok ilginç geldi, sanki kağanlara benzetilmiş. Saygılarımla.

Nazzam-Cubbai · #3 16-07-2009, 19:52

Merodach´isimli üyeden Alıntı

Alıntının alıntısıdır (.

.................................................. .....

Tengri İnanışı içerisindeki tanrılar ve ruhlar:

Erlik
Tengri'nin oğlu olmasına rağmen kötülüğü simgeleyen bir tanrıdır.

________________________________

cok ilginc bir tanri . kitabi muka. da bundan yaziyor

VraeL · #4 17-07-2009, 22:46

Nazzam-Cubbai´isimli üyeden Alıntı

cok ilginc bir tanri . kitabi muka. da bundan yaziyor

Varlığına inandığım ve ritüellerimde ismini andığım bir tanrıdır. Tabi resimdeki tasviri biraz abartılmış ve saçmalanmış. Adı yeraltı ve karanlık ile bütünleşmiş her varlığı kıllı, maymunsu ve iğrenç betimleme huyu insanlara kimden yada neyden bulaştı merak ediyorum.
Erlik Han İran´ın Ahrimanı olarakda düşünülebilir.

omer-nermi · #5 26-09-2009, 16:27

Peki Erlik Han'ı modern dünyadaki Satan kavramıyla özdeşleştirebilir miyiz sizce sayın VraeL?

Yargan Kam · #6 05-10-2009, 19:00

Sayın Vrael,

Bu bilgilerin ve dökümanların kaynağını rica edebilir miyim yüksek müsadelerinizle?

Şimdiden teşekkür ederim.

Sevgi ile...

VraeL · #7 06-10-2009, 19:02

Sevgili Yargan Kam,
Dikkat edersen "Alıntının alıntısıdır" yazıyor. O yüzden pek bir bilgim yok ama alıntıladığım sitedeki arkadaşa sorarım, acaba o nerden alıntılamış diye (. Yinede böyle bir soru geleceğini tahmin etmiştim ve biraz bakmıştım internete yazının kaynağı konusunda. Araştırmalarıma göre anladığım kadarıyla vikipedia'daki parça parça halde olan karışık maddelerden yararlanılarak hazırlanmış bir yazı sanırsam.

Yargan Kam · #8 06-10-2009, 22:25

VraeL´isimli üyeden Alıntı

Sevgili Yargan Kam,
Dikkat edersen "Alıntının alıntısıdır" yazıyor. O yüzden pek bir bilgim yok ama alıntıladığım sitedeki arkadaşa sorarım, acaba o nerden alıntılamış diye (. Yinede böyle bir soru geleceğini tahmin etmiştim ve biraz bakmıştım internete yazının kaynağı konusunda. Araştırmalarıma göre anladığım kadarıyla vikipedia'daki parça parça halde olan karışık maddelerden yararlanılarak hazırlanmış bir yazı sanırsam.

Sevgili Vrael,

Bir şekilde kaynağı bulabilirsen gerçekten sevinirim =)

Yaklaşık 10 yıldır araştırma içerisindeyim ve bu gibi bir kaynak görmedim.

Wikipedia' da dahil.

Ülkemizdeki ve yurtdışındaki Türkologlar tarafından araştırılıp kabul gören açıklama; Eski Türkler'in inancındaki var olan güçlerin kesinlikle 'Tanrı' olarak değil, 'yardımcı ruhlar' olarak geçtiği, çünkü onlar için yazıtlarda 'Tengri', 'Tenri' gibi isimlendirmelerde bulunmadıkları.

Yani Türklerin 'tek Tanrılı' bir inanca sahip oldukları ve bu inancı Tanrı üzerine kurdukları yönünde.

Kendi açımdan çıkarttığım sonuçlara göre zaman zaman 'Panteizm'e kaçtığını görmekteyim.

Tabi bunun böyle olup olmadığını söyleyebilmek için daha çooook çok erken.

Ki bu bana da düşmez =)

Daha ileride bilgilerimi ve derlemelerimi burada da paylaşmak isterim fakat bildiğiniz üzere 'hayat zorlukları' hepimizin bir şekilde belini bükmekte.

Daha fazla uzatmadan,

sevgi ile...

VraeL · #9 07-10-2009, 15:42

Yargan Kam´isimli üyeden Alıntı

Sevgili Vrael,

Bir şekilde kaynağı bulabilirsen gerçekten sevinirim =)

Yaklaşık 10 yıldır araştırma içerisindeyim ve bu gibi bir kaynak görmedim.

Wikipedia' da dahil.

Ülkemizdeki ve yurtdışındaki Türkologlar tarafından araştırılıp kabul gören açıklama; Eski Türkler'in inancındaki var olan güçlerin kesinlikle 'Tanrı' olarak değil, 'yardımcı ruhlar' olarak geçtiği, çünkü onlar için yazıtlarda 'Tengri', 'Tenri' gibi isimlendirmelerde bulunmadıkları.

Yani Türklerin 'tek Tanrılı' bir inanca sahip oldukları ve bu inancı Tanrı üzerine kurdukları yönünde.

Kendi açımdan çıkarttığım sonuçlara göre zaman zaman 'Panteizm'e kaçtığını görmekteyim.

Tabi bunun böyle olup olmadığını söyleyebilmek için daha çooook çok erken.

Ki bu bana da düşmez =)

Daha ileride bilgilerimi ve derlemelerimi burada da paylaşmak isterim fakat bildiğiniz üzere 'hayat zorlukları' hepimizin bir şekilde belini bükmekte.

Daha fazla uzatmadan,

sevgi ile...

Saygıdeğer Yargan Kam,

Alıntıladığım konuyu açan arkadaşa bildirdim, umarım okur ve cevap yazar.

10 yıl gerçekten muazzam bir rakam. Uygun gördüğün paylaşımlarını merakla bekliyorum (:

Vikipedia'ya şöyle iyice bir baktım.
"Türk Tanrıları" diye bir kategori var.
(Link: http://tr.wikipedia.org/wiki/Kategor...C4%B1lar%C4%B1)
Kategoride Aldacı, Altay Han, Erlik, Kambar Ata, Kara Han, Kerey Han, May-Ata, Tengere Kayra Han olmak üzere 8 madde var. Ha birde Ülgen var fakat Ülgen'den değilde "Ülgen'in 9 kızı" ve "Ülgen'in 7 oğlu" şeklinde bahsetmiş. AMa vikipedi'ye ülgen yazınca çıkıyor.

İşte paylaştığım yazıdaki tanrılar hakkındaki açıklamalar ise bu maddelerin ilk 2 paragrafından alınmış.
Mesela Erlik Han. Vikipedi'de bayağı bir bahsetmiş fakat bendeki yazıda aynı yazının sadece ilk 2 paragrafı alınmış.

Ülgen'de aynı şekilde. Yine ilk 2 paragraf.

Yine Kara Han ve May-Ata'da aynı şekilde.

Tek sorun Mergen Tanrı, Kızagan Tanrı ve Ak Ana'yı bulamadım vikipedia'da.
4 tanesi Vikipedia'da var fakat diğer 3'ü yok. Acaba yazıyı yazan kişi diğer 3'ünü nerden bakarak yada faydalanarak yazmış oldukça merak ettim.

Ha birde garip olan yazıdaki resimler aynı çizim, aynı grafik. Tek bir yazı için hazırlanmış olan resimler. Öyle google'dan toplanılan farklı farklı resimler değil, işin o kısmıda ilginç tabi.

Ülkemizdeki araştırmacılara yada türkologlara göre bunlar aslında tanrı değil ruh olabilir. Fakat Kendileri olaya biraz şartlanarak yaklaşıyorlar, müslüman kafasıyla bakıyorlar. Ya Türklere göre tanrılar da birer ruh ise. Ruh dediğimiz kavram islama göre insana özgü birşey olabilir ama türk mitolojisinde de aynı olduğu ne malüm?
İşin garibi bak vikipedi'de neye rastladım:

Vikipedia'daki kategori "Türk Tanrıları" şeklinde isimlendirilmiş, fakat bu kategorideki maddelere girip açıklamalara baktığımız zaman bu tanrılardan "ruh" şeklinde bahsetmiş. Mesela Kerey Han. "Kötücül bir ruhtur" denilmiş hakkında.

Belkide eski türkler ruhun gücüne göre türlere ayrıldığını düşünüyorlardı.
Mesela tanrılarda birer ruhtur ama insan yada diğer varlıkların ruhuna göre daha güçlüdür, yaratma, oluşturma, olayların seyrini değiştirme gibi güçleri vardır belkide.
Sende otomobilsin bende otomobilim, fakat ben ferrariyim, sen doğan selex'in olayı (.

Türk mitolojisinin tek tanrılı olduğunu söyleyenler aynı zamanda türklerin islama kendi rızalarıyla ve hiçbir zorlama olmadan girdiğini söyleyen tezgahtarlar ile aynı insanlardır zaten.
Bu toplumu islama daha iyi bağlayabilmek için "bakın önceki dinimiz de tek tanrılı idi, bakın önceki dinimizde de temizlik çok önemli idi, bakın önceki dinimiz de islama çok yakın ve birebir idi" şeklinde safsatalar uydurmaktalar.

Her neyse konuyu dağıtmayalım. (:
Ben bahsettiğim elemana bir mesaj yolladım, tez zamanda vikipedide olmayan diğer 3 tanrının nereden faydalanılarak yazıya geçirildiğini öğreniriz (;

Saygılarımla..

Yargan Kam · #10 07-10-2009, 17:58

Uğraşın için teşekkür ederim sevgili Vrael.

Bahsini ettiğim bunca yıl böyle resimler ve metinler karşıma çıkmamıştı.

Her neyse, araştırmalarımın içine katacağım elbet =)

Wikipedia'ya tekar girdim ve sadece yeni eklemeler buldum.

Bir kısmı beni şaşırtmadı değil elbet ama Wikipedia'da o konuyu yazan ya da yazanlar ile iletişime geçmeye çalışacağım.

Bir göz atmak istenirse: http://tr.wikipedia.org/wiki/Tengricilik

Bu arada bir konuda farklı düşünmekteyim.

Ben de Türkler'in zamanında kapıdan geçer gibi İslamiyet'e girdiklerini kesinlikle düşünmüyorum.

Hatta bunun en iyi kanıtlarından biridir kanımca Türkler'in tek Tanrı'lı olması.

Şu anda Müslüman olan Türkler başka bir Tanrı'yı nasıl kabul etmiyorlarsa, bu da öyledir. Yani lay lay lom şeklinde Tanrı ve inanç değiştirdiklerini düşünmüyorum.

Bununla ilgili önerebileceğim bir kitap olan, Erdoğan Aydın'ın ''Nasıl Müslüman Olduk'' araştırma kitabıdır.

Genel olarak eski ve yeni Türk ile Arap şeriatçılarının kaynaklarını kullanarak bulgularını paylaşmış ve araştırılmak üzere açık kaynakları da sunmuş.

Tavsiye ederim.

Neyse, araştırma asla bitmez =)

Tekrardan teşekkür ediyorum uğraşın için, umarım arkadaşından haber gelir.

Sevgi ve samimiyet ile...