din ve yaşam iç içe...

[dolfen]

Tanımadığımız yaşam biçimleri sergisi
Gelenekleri var, bizden farklı. Tanrılarına, birbirlerine saygılı ve sabırlılar. İnancın ve felsefenin sularında büyümüşler. Günlük yaşamları bir tören. İbadet biçimi müzik, dans, tiyatro. Her Banjar (köy/mahalle) bir tören meydanına, bir gamelan orkestrasına sahip. Müzik perküsyon ağırlıklı; gonglar, ksilofon, davul ve bambu flütler. Bali'nin dans geleneği güçlü. Bir yerden bir yere giderken yolda bir dans tiyatrosuna rastlamamak olanaksız. Tapınmakla sanat ya da keyif için yapılan dans arasında keskin bir sınır yok, hepsi de tanrılara sunuluyor. Legong dansçısı olmak her genç kızın hayali. Legong narin bir dans. Siyah topuzlarının arasındaki altın yapraklar son titreyişte yere düşüyor. Barong dansı, mitolojik yaratıklar biçimindeki iyi ve kötü ruhların mücadelesi. Dünyada ikisi de var. Barong iyi, Rangda kötü. Bu savaş dansını hiçbiri kazanmıyor. Siz ise oturuyorsunuz bambu koltuklara, seyrediyorsunuz. Yolda rengârenk dallı çiçekli Saronglar içinde, siyah saçlı baygın bakışlı kadınlar göreceksiniz. Başlarının üzerinde bambu yaprağından yapılmış sepetlere dizilmiş meyvelerle yürüyor olacaklar. Her Banjar'ın bir tören alanı var. Rahip, kadınların sunduğu sepetleri kabul ediyor. Taşın çevresinde meyve kuleleri. Pirinç de var. Bazen de kızarmış ördek. Rahip duayı başlatıyor. Yiyecekler kutsanıyor.



Legong dansçısı bir kız.
Tabiatın derin daveti
Adanın dört yanı farklı; siyah kumlu plaj, tropik ekim alanı, balta girmemiş orman ve beyaz kumlu plaj. Hayat pirinç üzerine kurulu. Tüm yıl verim alınan pirinç tarlaları, zümrüt yeşili setler halinde uzayıp ufuk çizgisinde palmiyelerle buluşuyor. Kolunda kovası, çalışmaya giden yaşlı çiftçi kadın, ayaklarıyla çeltiği toprağa yerleştiriyor. Bir de ördek çobanları; hasırdan örülmüş üçgen şapkalı şirin oğlanlar. Ördek sürülerinin öğrenci gibi tek sıra yürüyerek tarlaya gelişi seyirlik. Ördekler pirincin eko sistemi için gerekli ortamda oluşan böcek ve yosunları yemekle görevli. Böylece hiçbir kimyasal kullanmaya gerek kalmıyor.Pirinç tanrısı ise Dewi Shri.

Bilinmedik bir heyecan için üzerinize düşeni yapmak istiyorsanız, sizi iki saatlik bir ders ve bir tüpün ağırlığı bekliyor. Pişman olmayacaksınız, mercan yataklarında cirit atan tropik balıkları da unutmayacaksınız. Bali'de sualtı çok zengin.



Din ve yaşam iç içe
Nüfusun yüzde 94'ü Hinduizm-Budizm karışımı Hindu-Dharma dinini benimsemiş. Balililer'in hayatı tapınakların çevresinde geçiyor. İnançları sosyal yaşamlarını belirliyor: Kutsal görevler, ruhsal bağlar. Ana tapınaklar; Pura, ikinci derece önemli olanlar; Pura Paseh, köy tapınakları Pura Desa, ölüm tapınağı, Pura Dalem. Tapınakları ziyaret etmek başlı başına bir deneyim. Önce tırmanıp, ziyaret sonrası yeşil yollardan kıvrıla kıvrıla iniyoruz. Yol kenarlarında meyve satan kadınlar.

Pura Taman Ayun. Kırmızı taş kapılardan girilen geniş avluda, saz damları kat kat kubbe gibi tapınaklar. Dingin sularda nilüferler. Royal Temple binlerce yerli tarafından ziyaret ediliyor. Tapınakları çevreleyen su, okyanusu temsil ediyor. Taşlar yosunlanmış. Beratan gölü kenarında Ulun Danu. Bulutlar göle iniyor, sisin içindesiniz. Bambular alışmadığınız yükseklikte. Tanah Lot kumsaldan birden yükselen kayaların tepesinde. Halk bahçesinde buz gibi Hindistan cevizi suyu içerek güneşin okyanusa batışını izleyebilirsiniz. Çocuklar size küçük heykeller satmaya uğraşır. Tanah Lot tapınağı, turuncudan mora giden gökte siyah, ince bir çizim gibi keskinleşir.

Adanın en güneyinde sert bir kaya üzerinde 11. yüzyılda yapılmış Pura Ulu Watu'ya gidin. En uçta duvara yaslanıp durun, aşağı bakın. Rüzgâr içinizden geçecek. Yükünüz azalacak, silineceksiniz. Okyanus dalgalarının köpürerek kayalara çarpıp geri çekilmesini izlerken, sonsuzluğu içinizde duyacaksınız. Mistik olmanız gerekmiyor, kendiliğinizden meditasyona geçtiğinizi, rüzgârda duran biri olmaktan çıkıp, rüzgâr olduğunuzu fark edeceksiniz. Şapkanızı ya da çantanızı kaçırmaya çalışan bir şımarık maymun, size hafif bir panik yaşatarak, tekrar dünyaya döndüre cek. Yumuşacık elleriyle avucunuzdan kuru meyve alıp bir yankesici kadar hızla duvara atlayacak. Dede maymun, bebek maymun, yüzlercesi. Dönüş yolunun iki yanına tezgâh kurmuş 'lokıl pipıl' ile tekrar bugündesiniz.

Bambu evler. Asma köprüler, göletler. Nilüfer havuzları, aşk çiçeği lotus. Palmiyeler... Bali'de ölümlülerin yaşayabileceği kadar mutlu zaman geçirebilirsiniz.