|
Evrim, mesela dinazor gibi yok olan turleri de dogal secilim ile mi acikliyor?
|
Evet.
Peki Dinazorlara ne oldu?
Karaya gecen ilk canlilar gibi dinazorlar da değişkensıcaklı ya da poikloterm bir türdüler. Üstelik sürekli ısı meydana getiren metabolizmaları olmadığı ve oluşturdukları ısıyı düzenleyip, saklayamadıkları için, çevre sıcaklığına bağımlı olarak işlev göstermek zorunda kalmışlardı.Yani dinazorlar çevre sıcaklığına bağımlı bir hayvan türüydü. Özellikle reptil ve amfibilerde oldugu gibi bugün yaşayan hayvanlarda da, sıcaklığın düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan uyuşukluk hali halen görülmektedir.
Yeryüzünde çok sayıda dinozor türü bulunmaktaydı (1000 civarında). Dinozorlar, cevreye uyum sağladıklari, puflu ve su geçirmez derileri sayesinde korunup kuru kalabildikleri, sert kabuklu yumurtaları sayesinde pek çok yavru dünyaya getirebildikleri, o dönemde yaşayan diğer hayvanlara oranla daha kolay yürüyebilip kolayca yiyecek bulabilmeleri ve düşmanlarından kaçabildikleri icin yeryüzünde yaklasik 160 milyon yıl kadar basarili bir sekilde yaşayabilmsilerdir.
65 milyon yıl önce yaklaşık 10km çapında bir göktaşının Dünya'ya çarpmasıyla iklim ve cevre sartlari da radikal bir sekilde degismis, bu çarpma sonucu sadece dinazorlar degil canlı türlerinin %70'inden fazlası yok olmuştur.
Çarpma sonucu oluşan toz tabakası atmosferi kaplamış, Dünya yillarca karanlıkta kalmış, sıcaklık suyun donma derecesine kadar düşmüş ve asit yağmurları yaşanmıştır. Yillarca süren bu karanlık ve soğuk dönemde bitkilerin fotosentez yapamaması besin zincirini yıkmış ve bu felaketler zinciri de dinozorların sonunu hazırlamıştır. Dünya hiç güneş görmeyince bu dönemde buz devri oluşmuştur.
Yazimizin basinda dinazorlarin değişkensıcaklı canlilar oldugunu ve ısıyı düzenleyip, saklayabilecek metabolizmaları olmadığıni, bu yüzden de çevre sıcaklığına bağımlı olarak işlev göstermek zorunda kaldiklarindan ve sıcaklığın düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan uyuşukluk halinden bahsetmistik.
Iste bu faktör bilinen dinazor türlerinin bu çarpma sonucu olusan ve yillar süren buz devri sonucu neden toplu ölümlere maruz kaldiginin da diger bir aciklamasidir. Iste bu dönemde bazi dinazor türleri yavas yavas vücut isinini koruyabilen tüylere de sahip olmaya baslar. Daha dogrusu bu tüylerin daha ilkel sekilleri bazi dinazor türlerinde carpisma öncesi de olusmustu ama bu tüylere sahip dinazor türleri bir zaman gereksiz olan bir mutasyon , degisen cevre sartlariyla bir anda olumlu ve faydali bir mutasyon oluvermisti. Cünkü bir mutasyonun yararli mi zararli mi olacagi ancak cevre sartlarina uyumlulugu ile belirtilebilir. Tip ki insanlarda beyaz ten rengine sahip olmak soguk iklim Kuzey Avrupa'sinda avantaj saglarken, ayni özellik Afrika'da dezavantaj olabilecegi gibi. Bu anlamda bu tüylere sahip olan değişkensıcaklı dinazor türleri oluşturdukları ısıyı daha iyi saklayabilmeyi ve bu sekilde cevre sartlarina uyum gösterip buz devrini daha iyi atlatmayi basarabildiler. Zaman icinde bu ilkel ve basit tüyler daha islevli ve korunmali tüylere dönüstüler. Bu tüylere sahip olamayan dinazor türleri de dolayisiyla yok oldu. Iste bu buzul dönem dinozorlardan kuşlara geçişteki yarı yol olup dişsiz gagalı ve ot yiyen, bodur kolları ve değişik biçimli pençeleri olan bu küçük dinozorlar türleri basariyla dogal seleksiyonun olumsuz etkilerinden kurtulmus ve soylerini gelistirebilmislerdir. Isıyı daha iyi saklayabilmek icin olusan bu tüyler daha sonra baska islevleri de görmüs ve zaman icinde dinazorlar ucabilen türlere ve günümüz kuşlara dönüsebilmislerdir.
Tüylü ama ucamayan bir dinazor türü; limusaurus inextricabilis