Sovyetlerde Annelik ne durumdaydı?

[saroz]

Dünya tarihinin reel sosyalizm örneği Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nde kadın ve anne olmak Türkiye’dekinden oldukça farklıydı.
Eşitlik üzerine kurulu, devletin tüm sosyal olanakları sağlayarak kadınların yükünü hafiflettiği bir düzende kadın olmak; ev işi yapmayı, saatlerce çalışmayı, çocuk bakmayı değil bambaşka bir şeyi ifade ediyordu.

Sovyetlerde anne ve çocuk sağlığı yasalarla koruma altına alınmıştı. Ekim Devrimi ile birlikte 17 Aralık 1917’de anne ve çocuk sağlığının korunacağı ilan edilmiş, 1919 yılında çıkarılan bir yasa ile de anne ve çocuk sağlığı hizmetinin sürekli ve herkese sunulacağı, çocuk işçilerinin olmayacağı, kadın-erkek eşitliğinin sağlanacağı, eğitimde okul ve kiliselerin ayrılacağı belirtilmişti.

Sovyetler Birliği'nde anne adayları ve anneler işten atılamaz, gece çalıştırılamaz, iş seyahatlerine gönderilemezdi. Daha hafif işlerde çalıştırılır ancak daha az ücret almazlardı.

Anne ve çocuk sağlığı hizmetleri için çok sayıda kadın danışmanlık merkezi, ebe merkezi, anne evi, süt emzirme istasyonu, süt mutfağı, çocuk yiyecek istasyonu, kreş ve anaokulu, gebe danışmanlık merkezi vardı. İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetleri için ise, poliklinikler, anne ve çocuk sanatoryumları kullanılıyordu. Annelere ve anne adaylarına 20 bin 700 kadın ve çocuk danışmanlık birimi, 3 bin 655 anne, bebek ve çocuk sağlığını koruma enstitüsü, 203 bin 000 ebe, 224 bin 000 gebelere yönelik yataklı tedavi kurumu hizmet veriyordu.

Anneler doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta ücretli izin kullanır, eğer sağlıklerini tehdit eden bir durum olursa, bu süreleri aşan ücretli izin verilirdi. Eğer anne sağlık emekçisi ise, doğum sonu üç ay daha fazla ücretli izin kullanırdı. Ayrıca, bebek bekleyen anneler, sanatoryumların yanında tatil evlerinden de yararlanabilirdi. Her kadının gebeliği boyunca yedi ya da sekiz kez izlenmesi zorunlu idi.

Anne, doğumdan sonra eve gelir gelmez mutlaka çocuk sağlığı danışmanlık merkezinde çalışan hemşire tarafından ziyaret edilirdi. Dünyada anne ölüm oranının en düşük olduğu ülke olan SSCB’de bu oran yüz binde beşti. Ayrıca, SSCB kadına yasal kürtaj hakkı tanıyan ilk ülke olarak tarihe geçmiştir.

Anneler gebelikleri boyunca, sağlık eğitimi ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinden de yaralanırlardı. Bu hizmetler büyük oranda ev ziyaretleri ile gerçekleşirdi. Özellikle annenin bebeğini emzirmesi devlet tarafından teşvik edildiğinden, annelerin bebeklerini emzirme oranı yüzde 91 civarındaydı. Aşılama zorunlu ve ücretsiz bir hizmetti.

Bizim annelerimiz de bir gün bu olanaklara kavuşacak, kavuşturacağız.

Yazının devamı aşağıdaki linktedir.

http://haber.sol.org.tr/dunyadan/sov...k-haberi-28007