Bireyin İntihar Etme Hakkı ?

[ulpian]

Hollanda kamuoyu şu günlerde oldukça ilginç bir konuyu tartışmakta.

Toplumdan yoğun destek alan yeni bir siyasi Kampanya,
''Yaşadım, iyi hoştu, fakat artık onurumla ve kendi kararımla ölmek istiyorum'' diyen kişilerin, doktor yardımıyla (örneğin bir hapla) bu isteğinin insani bir şekilde yerine getirilmesini talep ediyor. Kampanya için çok kısa bir süre içerisinde 117.000 imza toplandı. Mecliste görüşülmesini sağlamak için 40.000 imza yeterli idi.


İntihara teşebbüs eden kişi (eğer bunu başaramazsa) zaten cezalandırılmıyordu. Ayrıca Hollanda'da 2002'de tüm Avrupa'da çok tartışılan yeni bir yasa çıkmıştı ve bu yasaya göre, doktorlar bazı ağır şartlar altında 'ölüm yardımı' yapabilmekteydi:
(1) Hasta, aklı başında bir şekilde, tekraren ve ısrarlı bir şekilde ölmeyi istemeli
(2) klasifize edilebilen bir hastalıktan dolayı dayanılmaz fiziki acılar çekiyor olmalı ve hastalık tıbben çaresiz olmalı
(3) İkinci bir doktor, hastanın durumunu bağımsız bir şekilde tespit etmeli
(4) Son olarak da bir uzmanlar komisyonunun onayı gerekli.

2002'den beri Hollanda'da bu şartlar altında, doktor hastasının ölmesinde yardımcı olabiliyor. Diğer birçok Avrupa ülkesinde henüz bu ağır şartlar altındaki izin bile yasalaşmamışken, Hollanda şimdi de henüz hasta olmayanlara da ölüm yardımında bulunmayı suç olmaktan çıkartmayı tartışmakta.


Kampanya çok sayıda ünlü siyaset adamı, aydın ve sanatçı tarafından desteklenmekte ve gazete haberlerine göre halktan da yoğun destek görmekte. Kilise temsilcileri ise haliyle karşı.

''Kimse yaşamak zorunda değil.''
''Özgür birey yaşamının ne zaman, nasıl ve kimin yardımı ile sonlanacağına karar verebilmeli.''

diyenler çoğunlukta gözüküyor.

Örnek olarak, özellikle belli bir yaşa gelmiş, henüz ağır bir hastalığı olmayan, fakat ''yaşlılıktan dolayı başkalarına bağımlı bir duruma gelmeden, dolu dolu yaşamış olduğum hayatımı özgürce ve insanca sonlandırmak istiyorum'' diyen ihtiyar bireyler gösteriliyor.



Ben de açıkçası, kampanyanın bu talebine karşı rasyonel ve objektif argümanlar bulamıyorum.

Belki konu hakkında görüşleri olan veya tartışmak isteyen vardır?

saygılarımla

[evrensel-insan]

Saygideger ulpian;

Iyi guzel de, neden bu karari almis kisi, baska birinden yardim istiyor? Cunku bir kisinin olmesine, baska bir kisinin dahil olmasi, onu otomatikman suc ortagi yapar. Oyuzden ben bu kisilerin, birey oldugunun bilincinde olduklarini zannetmiyorum.

Intihar, kisinin KENDI HAYATINA KENDISININ SON VERMESI dir, baskasini bu eyleme katmak istemesi, ya da katmasi degil. Bu istem, ya da eylem, konuyu intihar disina cikarir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

[errata]

Birey, akli melekelerini yitirmediyse ve bir zorlama da yoksa neden olmasın? Zira insanın kendisi dışında kimseyi doğrudan ilgilendirmeyen bir durum. Fakat şu insansal evrede bunun son derece suistimal edilebilir olduğunu ve sosyolojik olarak birçok sorunu da beraberinde getirebileceğini unutmamak gerekir.

saygıyla.

[ulpian]

evrensel-insan´isimli üyeden Alıntı

Iyi guzel de, neden bu karari almis kisi, baska birinden yardim istiyor? Cunku bir kisinin olmesine, baska bir kisinin dahil olmasi, onu otomatikman suc ortagi yapar. Oyuzden ben bu kisilerin, birey oldugunun bilincinde olduklarini zannetmiyorum.

sevgili evrensel,

kampanyayı destekleyenler de işte bunu topyekun 'suç' olmaktan çıkartmak istiyorlar.

Bir yerlerden silah bularak, yüksek bir yerlerden atlayarak, nasıl etki yapacağı tam bilinmeyen (belki de kısa da olsa acı çektirecek) haplar içerek değil, insan gibi karar verip, gizlenmeden, saklanmadan, kendine daha fazla yakıştırdığı bir ortamda, örneğin hastanenin temiz odasında, yakınları yanındayken doktorun vereceği bir hapla acısız bir şekilde ölebilmek...

saygılarımla

[ulpian]

Shibumi´isimli üyeden Alıntı

Birey, akli melekelerini yitirmediyse ve bir zorlama da yoksa neden olmasın? Zira insanın kendisi dışında kimseyi doğrudan ilgilendirmeyen bir durum. Fakat şu insansal evrede bunun son derece suistimal edilebilir olduğunu ve sosyolojik olarak birçok sorunu da beraberinde getirebileceğini unutmamak gerekir.

saygıyla.

Birçok şey suistimale açık tabii ki. Bu gibi hassas konularda çok sıkı denetim ve önlemler olmalı. Burada katılıyorum.

Ama suistimal tehlikesi ve ''sosyolojik sorunlar'' ihtimali yüzünden, bu hakkı engellemek adil olur mu?

saygılarımla

[errata]

Bu hakkın şuan engellenmiş olduğunu ve bu konuda bir hakkımızın olmadığını düşünmek sizce de garip değil mi? Ben ölmek istersem bunu yapabileceğim birçok yol şu anda da mevcuttur ve kanuna da ihtiyacım yok. Fakat siz bu "var" olgusu için bilinçli olarak onaylayıcı kanun/yasa çıkarırsanız bunu suistimal edecek olan sivri akıllılar belirecektir.

Tartışılması gereken konu, insanlara bu hakkı tanırken toplumdaki değişimin ne yönde olacağıdır. Mevcut toplumların algı seviyesinde böyle bir hakkın nelere yol açacağı konusunda pek emin değilim.

saygıyla.

[ulpian]

Shibumi´isimli üyeden Alıntı

Ben ölmek istersem bunu yapabileceğim birçok yol şu anda da mevcuttur ve kanuna da ihtiyacım yok.

Bu noktayı evrensel'e cevaben izah etmeye çalışmıştım yukarda.

İntihar etmek isteyen elbette bunu yapar. Burada sorun yok.

Ancak bugün intihar etmek isteyen birey (çoğu ülkelerde) bunu gizlice, saklıca yapmak zorunda kalıyor, bir yerlerden silah bulmak, yüksek bir yerden atlamak, niyetini gizleyerek, etkisini tam olarak bilemediği, belki kısa süreli de olsa acı çektirecek olan haplar tedarik etmek vs. vs. zorunda kalıyor. Üstelik birçok ülkenin yasasına göre, sevdiklerini cezaya maruz bırakmamak için, bunu yakınlarıyla birlikte de yapamıyor...

Oysa insan, örneğin rahat yatağında, veda için kendisine yakıştırdığı ve kendi belirlediği bir ortamda, sevdiklerinin yanında, mesela son bir kadeh şarap tokuşturarak, en sevdiği müzik parçasını dinleyerek, güvendiği bir doktorun verdiği, acı çektirmeyen bir hapla ölmek istiyor olabilir... Onun bu isteğine saygı duyup, son adımında da elinden tutanların cezalandırılması için objektif sebeplerimiz var mı?

saygılarımla

[evrensel-insan]

Saygideger ulpian;

Bir yerlerden silah bularak, yüksek bir yerlerden atlayarak, nasıl etki yapacağı tam bilinmeyen (belki de kısa da olsa acı çektirecek) haplar içerek değil, insan gibi karar verip, gizlenmeden, saklanmadan, kendine daha fazla yakıştırdığı bir ortamda, örneğin hastanenin temiz odasında, yakınları yanındayken doktorun vereceği bir hapla acısız bir şekilde ölebilmek...-ulpian-

Bence burada intihari "olagan ve sirin gostermek" dusuncesi yatiyor. Birincisi, bu konunun su istismar edilmesi, shibumi arkadasin degindigi konu. Ikincisi, bir kisinin intiharina, baska bir kisinin onay verme hakki nereden geliyor?, ustelik bu insanliga uygun bir dusunce mi?

Sonra hangi mantik, intihar etmek isteyen birisinin, intiharina onay verir ve neye dayanarak, destek olma adina mi?, sonucta intihar, bir hayata son vermek demektir. Hangi dusunce insanlik adina bunu "dogal/normal" karsilar?

Saygilarimla;
evrensel-insan

[ulpian]

sevgili evrensel,

bunu doğal-normal karşılamak zorunda değiliz elbette. Soru bu değil. Soru bu isteğe saygı duyup, yardımcı olanları cezalandırmak için yeterli sebeplerimiz var mı?

Lütfen verdiğim somut örnek üzerinden gidelim:

• Oysa insan, örneğin rahat yatağında, veda için kendisine yakıştırdığı ve kendi belirlediği bir ortamda, sevdiklerinin yanında, mesela son bir kadeh şarap tokuşturarak, en sevdiği müzik parçasını dinleyerek, güvendiği bir doktorun verdiği, acı çektirmeyen bir hapla ölmek istiyor olabilir... Onun bu isteğine saygı duyup, son adımında da elinden tutanların cezalandırılması için objektif sebeplerimiz var mı?

saygılarımla

[errata]

ulpian, ölüm psikolojisini -zorunlu olarak- içselleştirmek durumunda olan hasta, yardıma muhtaç bireylerin dahi gerçekten "kadeh tokuşturarak" ölmek isteyebileceklerini düşünmüyorum. İntihar, onu zorunlu hale getirecek güçlükler yok ise planlı olarak gerçekleştirilebilecek bir eylem değildir. Hiçbir insan -akıl sakatlığı yok ise- devamlı surette intiharı düşünemez ve zaten bir zaman sonra eylemden vazgeçecektir. Ya da düşüncesinde sürekli gidip-gelecektir. Ama devamlı ölüm ile beslenemez. Önemli olan eylemi gerçekleştirme anı olan en düşük öz güven sınırını bir şekilde atlatabilmesine yardımcı olmak ve onu yaşama sarılmaya ikna etmektir. Ölmeyi istemek bireysel olarak kesinlikle bir haktır. Fakat akıllıca olduğunu iddia edemem.

saygıyla.