Diyalektik Materyalizm öğretisi Bilimsel midir?

[saroz]

Yaşamı, evreni, bireyi, toplumu, olay ve olguları açıklamaya çalışan 2 öğretiden birisi idealizmdir. Dinler bu akımın içerisinde kalarak açıklamalarda bulunurlar.

Diğer öğreti diyalektik materyalizmdir. Dinsel boş inançlarla ilgilenmez, deneysel çalışmaları aklın süzgecinden geçirme temeline dayanan bir yöntemle olguları açıklamaya çalışır. Hatta bunun da ötesine mevcut durumu değiştirip yerine yeniyi kurma yeteneğine sahiptir.

Şimdi Diyalektik materyalizme biraz yakından bakalım.




Diyalektik Materyalizm; Her türlü gelişmenin genel yasalarını saptayan bilimdir.

Bu bilimsel dünya görüşü iki büyük öğretiden meydana gelmiştir: Tarihsel Materyalizm ve Diyalektik Materyalizm. Her iki öğreti de diyalektik bir bağımlılık içindedir ve birbirini bütünler.

''Çağdaş fizik doğum sancıları çekmekte ve diyalektik materyalizmi doğurmaktadır''.

Diyalektik Materyalizm; doğa, toplum ve bilinç olgularını evrensel bir varlık anlayışı içinde bütünler ve bu bütünlüğün aynı çelişme yasasıyla geliştiğini meydana koyar. Bundan ötürüdür ki diyalektikçi ve materyalisttir.

Diyalektik; ''hareket ve gelişme'', Materyalizm,;''Doğanın insan düşüncesinden bağımsız olarak varlığı'' anlamındadır.

Tarihsel ve Diyalektik Materyalist öğreti, ham ve metafizik yapılı diyalektik ile, ham ve metafizik yapılı materyalizmi aşıp,yeni ve bilimsel birer anlam kazanan diyalektik ile materyalizmin bağımlılığını ortaya koymakla oluşmuştur.

Bu oluşma bilim ve felsefe tarihinde en büyük devrimdir. Bu oluşma sonucudur ki doğasal, toplumsal ve bilinçsel tüm olay ve olgular aydınlanmış, kolaylıkla anlaşılır olmuş, gerçekler meydana çıkmıştır.
Bu oluşma sonucudur ki bilim felsefeleşmiş ve felsefe bilimselleşmiştir, bilim ve felsefe birbiriyle kaynaşarak tek ve bütün bir bilgi olmuştur.

Diyalektik Materyalizm ile; İdealizm olduğu kadar materyalizm de aşılmıştır, metafizik olduğu kadar diyalektik de aşılmıştır, materyalizm diyalektikleşirken, diyalektik materyalistleşmiştir.

Diyalektik ile materyalizm arasındaki bileşim, evrenin anlaşılmasını olduğu kadar, değiştirilmesini de zorunlu ve olanaklı kılmıştır. Bu yüzdendir ki diyalektik ve tarihsel materyalizm öğretisi hem bilimsel-felsefesel bir kuram, hemde ve aynı zamanda bilimsel-felsefesel bir yöntemdir. Tek ve biricik bilimsel dünya görüşü diyalektik materyalizmdir.
Bu dünya görüşü diyalektiktir ; çünkü, doğasal, toplumsal ve bilinçsel tüm olaylara yaklaşma ve onları inceleyip kavrama yöntemi diyalektiktir.

Bu dünya görüşü materyalisttir ; çünkü doğasal, toplumsal ve bilinçsel tüm olayları yorumlayışı materyalisttir.

Diyalektik materyalizm, ''bulunan doğabilimsel sonuçlarla o sonuçlar üstünde düşünen düşünme tarzının karşıtlığı yüzünden, öğrenciler kadar öğretmenleri ve okurlar kadar yazarları da umutsuzluğa düşüren o sonsuz karışıklığa'' son vermiştir.

Diyalektik materyalizmin bilimselliği, bilimsel verilere dayanmasından ve ancak bilimsel verilerle biçimlenmesinden ilerigelir.

Bilimseldir, çünkü bilimle çelişmez, tersine bilimsel sonuçlara uygundur.

Bilimseldir, çünkü, evrene fantastik peşin yargılarla değil, evrene özgü gerçek ilişkileri çözümleyerek yaklaşır.

Bilimseldir, çünkü evrenin bilimle bilinebileceğini savunur.

Bilimseldir, çünkü hiç bir boşinanç ve gericilikle bağdaşmaz.

Görüldüğü gibi bu bilimsellik, kimilerinin sandığı gibi yakıştırılmış bir bilimsellik değil, bilime dayanan ve bilimi savunan, bilimle güçlenen ve bilimin gelişmesi ile oluşan bir kuramın gerçek bilimselliğidir.
Gerek idealizmin ve gerek ham materyalizmin bilimsel olmadıkları ise doğa bilimlerine ters düşen kavramlarından ve yorumlarından kolaylıkla anlaşılır.

''Bilimin her gelişmesinde diyalektik materyalist bilgilerin geçerliliği yeniden denetlenmeli ve geliştirilmelidir''
Diyalektik Materyalizm; gelişme olgusunun genel yasalarının bilimidir, öylesine ki bilimsel gelişme olgusunu bütün öğretiler içinde tek başına temsil eder.

Her bilim, gerçeğin farklı alanlardaki gelişimini ancak o alanlarda geçerli olan özel yasalara bağlar, diyalektik materyalizm ise, bizzat gelişme olgusunu genel yasalara bağlar. Bu genel yasalar, kurgusal varsayımlar değil; bizzat doğanın, toplumun ve bilincin işleyişinden çıkarılmış ve onlara uygulanarak denetlenmiş ve doğrulukları saptanmış bilimsel yasalardır.

Bu yasalar ;

1) Karşıtların birliği ve savaşı yasası.

2) Niceliten niteliğe ve nitelikten niceliğe geçiş yasası.

3) Olumsuzlanmanın olumsuzlanması yasası adlarıyla anılırlar.

Bu yasalar, evrende varolan herşeyin bizzat nasıl devinip geliştiğinin, süreklilikte kesintinin ve karşıtlıkların birdenbire dönüşümlerle nasıl aşıldığının, eskinin yıkılıp yeninin nasıl oluştuğunun anahtarını verir.

Diyalektik materyalizm, hem bilme ve hem de yapmanın öğretisi olmakla, teori ile pratiğin bağımlılığını da ortaya koymuştur. Teorisiz pratik, pratiksiz teori olmaz. pratik teori ile başarılı olabildiği gibi, teori de pratikten yansır.

Diyalektik materyalizmin gereği gibi anlaşılabilmesi için, yukarıda yazılı 3 genel yasayla, madde, hareket, bilinç, zaman ve uzay, oluş, yasa vb. gibi kavramların diyalektik materyalist tanımlarının ve özel ve genel, içerik ve biçim, öz ve olgu, neden ve sonuç, zorunluluk ve raslantı, olanak ve gerçeklik, mantıksal ve tarihsel vb. gibi ulamların birbirleriyle olan sıkı bağımlılıklarının, yansı kuramı adıyla anılan diyalektik materyalizm bilgi kuramının ve tarihsel materyalizm öğretisinin bilinmesi gerekir.

Kaynak: Felsefe sözlüğü, Orhan hançerlioğlu. Eğitişimsel özdekçilik.

[ulpian]

Diyalektik materyalizm, bilim de değildir, bilimsel de değildir. Marx'ın felsefesinin devamı olarak bizzat Lenin ve Stalin gibi ideologlar tarafından geliştirilen bir ideolojidir.

Günümüz biliminin temel aksiyomlarını, zemin ve çerçevesini oluşturan hipotetik realizm ve materyalizm/natüralizm ile ortak paydaları olsa da, diyalektik materyalizm bu aksiyomlardan ibaret değil. Marksist-Leninist-Stalinist ideolojinin bir parçasıdır.

Sevgili saroz'un alıntıladığı makalenin birçok ağır hata içerdiğini düşünüyorum. Yazıda ''idealizm''in tek alternatifi olarak ''diyalektik materyalizm'' konulmakta. Genel olarak komünist felsefecilerin sıkça yaptığı bir hata (veya da çarpıtma) bu. Günümüzde genel kabul gören ve hem teoriye hem pratiğe hakim olan bilim felsefelerinin ''diyalektik materyalizm'' ideolojisiyle bir ilgisi yok.

saygılarımla

[saroz]

Sevgili Ulpian, yukarıda iddialar açık. Genelleme yapmak yerine varsaydığın ağır hataları yazsaydın ek olarak hangi argümanları yerine koyduğunu belirtseydin, daha verimli bir tartışma olurdu.

Araştırmaya, anlamaya yönelik diyaloglarla ilerlemek en doğrusu değilmi?

Sevgilerimle

[ulpian]

sevgili saroz,

makale alıntıladığın bir yazı olduğu için, sadece tartışmaya açmak istediğini sanmıştım. Yani sana karşı yazmamıştım, ama senin de komünist olduğunu bir an unuttum doğrusu.

Aslında eleştirimi yeterince açık ifade ettiğimi düşünüyorum ama.

Meselenin fazla derinlerine inmeden de, eleştirimi (kabul edilmese bile) anlamak mümkün bence.

Şöyle ki:
''Diyalektik materyalizm'' sadece komünist terminolojide yeri olan, sadece marksist düşünürlerin kullandığı ve geliştirdiği, marksist ideolojinin bir parçasıdır.

Oysa günümüz biliminin temel aksiyom olarak teori ve pratikte kabul ettiği, bilim felsefeleri, örn. eleştirel rasyonalizm ve bunun alt kolları olarak düşünülebilecek olan hipotetik realizm ve natüralizm, diyalektik materyalizmle ilgisizdir.

20. yüzyılın tartışmalarına damgasını vuran bilim felsefesi akımlarına bakalım:
Ne mantıksal empiristler ve Viyana ekolü, ne bu ekolün içinden çıkan ''analitik felsefe'' akımı, ne konstruktivist Erlangen ekolü, ne de günümüzde en dominant bilim felsefesi diyebileceğimiz Popper ve öğrencilerinin savunduğu eleştirel rasyonalizm, ''diyalektik'' materyalizmi (ne isim olarak, ne de içerik olarak) savunmuşlardır. ''Diyalektik materyalizm'' sadece komünist düşünürlerin kendilerine özgü bir öğretisi olarak kalmıştır her zaman.

Fakat yazıda, sanki ''diyalektik materyalizm'' günümüz biliminin tartışılmaz temelini oluşturuyormuş algısı uyandırılmakta. Bu yanlış, ve komünist düşünürlerin sürekli yaptığı bir yanlış...

saygılarımla

[Khaos]

diyalektik materyalizm, bilimin hem kendisi hem de yöntemidir.
bilimin konusu somut olandır.
yöntemi ise diyalektikten ibarettir.
tersini iddia eden gerekçelerini de izah ederse bu tartışmayı bir yerlere taşıyabiliriz.
kurgusal olanın metafizik yöntemle ortaya koyulduğu bir bilim bilmiyorum.
var mı!!!

[ulpian]

sevgili nihilist,

aynı anda yazdık sanırım. Bu yüzden tekrarlıyorum:

ulpian´isimli üyeden Alıntı

20. yüzyılın tartışmalarına damgasını vuran bilim felsefesi akımlarına bakalım:
Ne mantıksal empiristler ve Viyana ekolü, ne bu ekolün içinden çıkan ''analitik felsefe'' akımı, ne konstruktivist Erlangen ekolü, ne de günümüzde en dominant bilim felsefesi diyebileceğimiz Popper ve öğrencilerinin savunduğu eleştirel rasyonalizm, ''diyalektik'' materyalizmi (ne isim olarak, ne de içerik olarak) savunmuşlardır. ''Diyalektik materyalizm'' sadece komünist düşünürlerin kendilerine özgü bir öğretisi olarak kalmıştır her zaman.

Fakat yazıda, sanki ''diyalektik materyalizm'' günümüz biliminin tartışılmaz temelini oluşturuyormuş algısı uyandırılmakta. Bu yanlış, ve komünist düşünürlerin sürekli yaptığı bir yanlış...

Bütün bilim felsefelerini tanıtan herhangi bir başvuru kaynağına açıp bakınız. ''Diyalektik materyalizm'' ne tek materyalist bilim felsefesidir, ne de herhangi bir şekilde dominant olanı. Sadece komünist yazarların kullandığı ve yer yer farklı içerikler yüklediği bir terimdir.

''Diyalektik materyalizm hem bilimin kendisidir, hem metodudur'' cümlesi ise -bu tartışmadan bağımsız olarak- mantıken hatalıdır.

saygılarımla

[Khaos]

sayın ulpian

sizin gibi, diyalektik materyalizm ile marksizmi aynı şey zanneden ve aslında diyalektik materyalizmi farklı isimler altında ifade eden pek çok felsefe olabilir.

önce diyalektik materyalizm nedir cevaplamak gerekir.

bunu cevaplayabilmek için ise hangi felsefi sorundan yola çıktığımızı ortaya koymamız gerekir.

bütün bilimler materyalisttir.
bunu neden bu kadar rahat söyleyebiliyorum.
çünkü hiç bir bilim ontolojik olarak fiziksel varoluşun dışında başka bir varoluş tanımaz.

bütün bilimler metafizik yöntemi reddederek bilim oldular.
metafizik yöntemin alternatifi ise diyalektiktir.
yani her şey değişim ve dönüşüm halindedir.
her şey birbirinden etkilenmektedir.
sonuçlar koşulların ürünüdür vs.

işte bu kadar.
o yukarda saydığınız ekollerin bundan farklı ve gerçeği daha dakik ortaya koyan bilimin kabul edip bizim bilmediğimiz bir önerisi var mı.
yok.
önerileri başka isimler altında da olsa bundan ibarettir.
başka isimler altındadır çünkü ideolojik önyargıları diyalektiğin, komünizm olduğu saplantısını getirmiştir.
ya da önerileri bağlam olarak bu bağlamın dışında kalan ayrıntılara ilişkindir.

[saroz]

ulpian´isimli üyeden Alıntı

''Diyalektik materyalizm hem bilimin kendisidir, hem metodudur'' cümlesi ise -bu tartışmadan bağımsız olarak- mantıken hatalıdır.

saygılarımla

Sevgili Ulpian, tüm yazıyı 2 defa taradım ama bu eleştirdiğin cümleyi bulamadım.

''Diyalektik materyalizm hem bilimin kendisidir, hem metodudur''

Sen tekrar baksana. bulursan renklendiriver. Merak ettim nerede bu yaw

[Khaos]

o benim yazımda sevgili saroz.
bilim, materyalist ontolojiye ve diyalektik metoda dayanır anlamında kurdum o cümleyi.

[ulpian]

sevgili nihilist,

yukarda altını çize çize özellikle ''materyalizmin'' değil, ''diyalektik materyalizmin'' sadece marksist ideolojiye ait olduğunu defalarca söyledim. İdealizm'in karşısına tek alternaif olarak ''diyalektik materyalizm''in konmasını eleştiridiğimi vurguladım.

Siz ise, hala ''diyalektik materyalizm''i her türlü materyalizme eşitliyor ve tartışmayı idealizm-materyalizm zeminine çekiyorsunuz. Benim materyalist olduğumdan şüpheniz olmasa gerek.

Fakat felsefe ve bilim teorisi tarihinde ''diyalektik materyalizm'' teriminin, kendine özgü bir yeri, diğer bütün materyalist akım ve düşüncelerden ayrıştırıcı bir anlamı vardır ve sadece marksist düşünürler tarafından benimsenir.

Yani ''diyalektik materyalizm'', günümüz tarafından genel kabul gören materyalist bilim felsefelerinin ortak paydasından ibaret değildir. Bunların ötesinde bir takım sav ve aksiyomları vardır.

Örneğin diyalektik materyalizmin temel savlarından biri, varlığın basitten karmaşığa doğru gittiği ve bu tekamülün bir önceki düzleme ait karşıt olgular arasındaki çekişmeden kaynaklı bir sonraki düzleme geçiş olarak seyrettiği savıdır.

En az komünistler kadar materyalist olan, mantıksal empirizm ekolü de, eleştirel rasyonalizm ekolü de, diyalektik materyalizmin örneğin bu savına karşı çıkmıştır.

saygılarımla