Nereden başlamalı? Nuh’a ve İbrahim’e kadar gidemem çok uzak, üstelik tanrıya ne isim verdiklerini de bilmiyorum. Ama bildiğim bir şey var ki, tanrıya Allah demeyen toplumlardan bilinen en eskisi Yahudilerdir.
İşte Haz. Musa ve tanrısı Yahve!
“ Y.H.V.H tanrının Haz. Musa’ya bildirdiği özel adıdır. Yahudilikte tanrının adının açıkça söylenip yazılması yasak olduğu için, bu adı oluşturan dört ünsüzle anlatılmıştır. İbrani alfabesindeki bu dört sessiz harf, Yahve olarak okunur.
İÖ 6. yüzyıldaki Babil sürgününden ve özellikle İÖ 3. yüzyıldan sonra bu isim Yahudilerce kullanılmaz oldu. Bunun bir nedeni Tanrının kutsal isminin ağza alınmamasıydı. Diğer önemli nedeni Yunan ve Roma kültürlerini de etkisi altına alan İsrail tanrısının, diğer dillerde Elohim sözcüğü ile yaygınlaşmasıydı.
İS 6-10. yüzyıllar arasında Eski Ahit’i ilk hâliyle yazıya geçirmeye çalışan gelenekçi İbrani bilginleri, Y.H.V.H harflerini Elohim sözcüğünün sesli harfleri ile seslendirip YeHoVa biçiminde yeni bir sözcük geliştirdiler. Hıristiyan dünya Rönesans ve reform sonrası bu sözcüğü kullandı. Ancak 19 ve 20. Yüzyıllarda yeniden Yahve sözcüğü benimsendi.
İsrail tanrısının bu özel adının anlamı çeşitli biçimlerde yorumlanmıştır. Bir çok araştırmacı en uygun anlamın, (Var olan her şeyi yaratan) olduğunu öne sürer. Diğer taraftan bu adın gerçekte Haz. Musa’dan çok önceleri de bilindiği anlaşılmaktadır. Örneğin, Haz. Musa’nın annesinin adı Yoheved’ dir ve Yahve’den türemiştir.”
***
Yukarıda verilen bilgiler herhangi bir materyalist için anlamsızdır. Bilgilenmek bir yana, binlerce yıldır sorduğu ve cevap alamadığı sorulara şimdi yeni sorular eklenmiştir.
İbrani alfabesi bu dört sessiz harften mi ibarettir? Niçin Y.H.V.H oluyor da M.H.Y.L olmuyor?
Bütün dinlerde anlatılması istendiği halde tanrı hakkında konulan bu konuşma yasağı neden?
Soruların cevabı, Sina dağında Allah’ı arayan Haz. Musa’dadır. Gördüğü şey herkesin gördüğünden başka bir şey değildir ki yeni bir şey gördüğünü söyleyebilsin. Diğer taraftan anladığı şey, herkesin anladığı şeyler de değildir ki anlatabilsin! Musa şaşkındır ama, onun isminin niçin Y.H.V.H olduğunu artık bilmektedir.
“ Ve Musa Allah’a dedi,
- İsrail oğullarına, Beni size atalarınızın Allah’ı gönderdi dersem ve onlar bana onun ismi nedir derlerse ne diyeyim? Ve Allah Musa’ya dedi,
- Ben, benim! İsrail oğullarına şöyle diyeceksin; Beni size, Ben’im gönderdi. Tevrat çıkış 3/13”
Ve Musa dağdan indiğinde, yaratıcıyı soranlara şöyle cevap verdi.
- Yahve! (YHVH)
Bizim için ne kadar anlamsız değil mi? Ama o gün dinleyenler için o kadar anlamsız olmamalıdır ki hadi oradan dememişler, oturup dinlemişler. Dinlemekle kalmayıp inanmışlar, önemseyip taşlara yazmışlar.
|