Prometeheus´isimli üyeden Alıntı
İyiliği Cennete gitmek için yapıyorsa bir insan,
Kötülüktende de Cehennemde yanmaktan korktuğu için uzak duruyorsa eğer...
Bence bu işte bir gariplik var.
Çünkü O insan 5 para etmez.
|
çok katı düşünüyorsunuz bence bu konuda...
yukarıda bahsettiğiniz insanlar, aynı zamanda, ateistlerin ahlaklı olabileceklerini de anlayamazlar. çünkü kafalarında: "madem tanrı yok; neden ahlaklı olunsun?" düşüncesi hakimdir.
lawrence kohlberg diye bir psikolog var. bu amcamız, insanlarda ahlak gelişimini gözlemlemiş ve yaptığı gözlemler sonucunda da ahlakı 3 kısma ayırıp, her kısma da 2 farklı ahlak türü eklemiş(bu çalışma bildiğim kadarıyla 1974'te yayınlanıyor. belki bugüne kadar ahlak gelişimini daha iyi açıklayan başka çalışmalar da olmuştur ama benim bildiğim kadarıyla en iyisi bu). kohlberg'in yaptığı bu ahlak seviyelerinin içinde en ilkel olanı, kohlberg'in ifadesiyle: "obedience-punishment" (itaat-ceza) seviyesi... bu seviyede olan insanlar için otorite önemlidir ve yaptıkları davranışın doğru veya yanlış olduğunu, bu davranışın sonucunda; otoritenin ceza verip vermeyeceğine göre değerlendirirler. önemli olan, davranışın sonucunda ceza alıp almamak ya, o yüzden: eğer polis yoksa, bu kişi kırmızı ışıkta geçtiğinde ceza almayacaktır; öyleyse bu davranış doğrudur. o yüzden: eğer yalanı ortaya çıkmayacaksa bu kişi yalan söylemekten çekinmeyecektir. o yüzden: bu kişi, eğer kimse öğrenmeyecekse eşini aldatmayı yanlış bulmayacaktır. vs.
sizin yukarıda bahsettiğiniz insanların bulunduğu ahlak seviyesi, bu bahsettiğim, itaat-ceza seviyesidir: tanrının isteklerine aykırı davranırsa, tanrı kendisini cezalandırır; öyleyse tanrının otoritesine aykırı davranmamalıdır. aslında burada önemli bir nokta var: bu kişilerin, tanrının her şeyi görüyor olduğunu düşünmeleri... madem ki tanrı her şeyi görüyor, öyleyse onun tüm kurallarına itaat etmek zorunda!
bu kişilere karşı o kadar katı yaklaşmamalısınız dedim ya, işte tam da bu bahsettiğim şey yüzünden. burada diğer seviyelerden bahsetmedim ama onları araştırın bence... bu araştırmanızın sonunda eğer durumu biraz düşünürseniz: insanların bulundukları ahlak seviyesiyle; eğitimin, çevrenin, genlerin, doğuştan getirilen kişiye özgü özelliklerin vs. ne kadar içli dışlı olduğunu hatta ve hatta insanların bulundukları ahlak seviyesine farkında olmadan, belki de elinde olmadan ulaştıklarını bile kavrayabilirsiniz. o yüzden biraz duyarlı olup, olaylara daha geniş bir açıdan bakarsanız, her şeyi daha farklı görürsünüz. bence...