Şehirlerin Anası, kitapların Anası, kim bu Ana?

cenkvarol · #1 11-09-2014, 01:04

Kuran'da dikkat çekici tabirlerden birisi Mekke'yi kasten söylendiği iddia edilen "Şehirlerin Anası" ifadesidir.

umme el kurâ: şehirlerin anası

bu ifadedeki "umme" kelimesi Kuran'da aynı şekliyle "ana, anne" anlamında da geçiyor. Örneğin Araf Suresi'nin 150. ayetinde Harun Musa'ya "anne oğlu (ıbne umme)" diye seslenmektedir.

Kuran'ın özünde saklı bir "Ana Tanrıça (Asherah)" anlatımının yatmakta olduğunu iddia eden birisi olarak, ayetlerde geçen ve özellikle "Şehirlerin Anası" ve "Kitapların Anası" gibi belli birşeyi tarif ederken kullanılan "ana (umme)" ifadesinin üzerinde durmak gerekiyor. Bu tarifler yapılırken "ana (umme)" kelimesinin özellikle seçilmiş olduğunu ve bunun sebebinin de tanrıçalara atfedilen "ana" adlandırmasından kaynaklandığını düşünüyorum.

Eski insanlar yaratıcı olarak gördükleri tanrılarını kendileri gibi erkek ve dişi, karı ve koca olarak düşünmüşlerdi ancak zamanla tanrıça inanışı silinip geriye bir tek erkek, baba tanrı anlayışı kaldı. Mesela "Meryem Ana" figürü kocasız bir "anne" olarak zamanla silinmiş olan böylesi bir "tanrıça" anlayışından geriye kalan bir inanıştı.

Kenan diyarının baş tanrısı Ba'al'in eşi olan, bazı eski yazılı kaynaklarda ise İbraniler tarafından (Tanrı’nın bir adı olan) Yahweh'in eşi olarak geçen Tanrıça Asherah "Tanrıların Yaratıcısı, Anası" olarak adlandırılmıştır.

"Asherah, along with Astarte and Anath, was one of the three great goddesses of the Canaanite pantheon. In Canaanite religion her primary role was that of mother goddess. In mythological texts from the Late Bronze Age (c. 1550–1200 b.c.e.) city-state of Ugarit, she is called “the creatress of the gods”; her consort at Ugarit, the god El, is called “creator.” El is also referred to as father and patriarch at Ugarit, as Asherah, likewise, is called mother."

http://jwa.org/encyclopedia/article/...hasherim-bible

Tanrıça Asherah’ın en belirgin özelliği "odun ve ağaçla" (Yaşam Ağacı) sembolize edilmiş olmasıdır. Bu ilişki o kadar yakın olmuştur ki "Asherah" adı eski metinlerde sadece "ağaç" olarak dahi çevrilmiştir. Mesela İncil’de Tanrıça Asherah (Aşera) sürekli olarak sembolü olan ağaç ve odunla anılmaktadır. (http://www.turandursun.com/forumlar/...ad.php?t=35181)

Daha önceki başlıklarımda belirttiğim gibi Tanrıça Asherah'ın Kuran'daki en belirgin izi Musa'ya seslenen Allah'ın ona bir "ağaçtan" sesleniyor olmasıdır. Allah'ın seslendiği yer Eski Ahitt'te "çalı" olarak geçerken Kuran'da açıkça "ağaç" ifadesi geçmektedir. Bu anlatım şekliyle Kuran Eski Ahit'ten daha açık bir şekilde Tanrıça Asherah'ı işaret eden "Ağaç = Tanrı" ilişkisini kurmuştur.

Eski inançlardaki "Asherah = Ana" ve "Asherah = Ağaç" ilişkisi ile Kuran'daki "Ağaçtaki Allah" anlatımına değindikten sonra yeniden Kuran'da geçen "umme el kurâ (şehirlerin anası)" ifadesine dönelim. Bu ifade Kuran'da iki ayette geçmektedir, bunlar:

Şura -7:

İşte böylece sana, Arapça Kur'ân'ı vahyettik, şehirlerin anasını ve onun etrafındakileri, hakkında şüphe olmayan toplanma günü ile uyarman için. Onların bir kısmı cennette ve bir kısmı alevli ateştedir.

Enam -92:

"Bu, elleri arasındakini tasdik eden ve ahirete ve ona inanan, şehirlerin anası ve onun etrafında olan kimseleri uyarman için indirdiğimiz mübarek bir Kitap'tır. Onlar, namazlarını muhafaza ederler."

Her iki ayette geçen tabirlerin anlamlarını daha iyi çözebilmek adına; ayetlerdeki "umme el kurâ (şehirlerin anası)" ifadesinden sonra gelen "ve men havle-hâ (ve onun etrafındaki kimseler)" ifadesini dikkate almak istiyorum.

İki ayette de geçen bu ifadeyi Kuran'da aynı şekliyle arattığımızda "ve men havle-hâ (ve onun etrafındaki kimseler)" ifadesinin Kuran'da bir ayette daha geçtiğini görüyoruz. Bu ayet Neml Suresi'nin 8. ayeti olup şu şekildedir:

Neml -8:

"Böylece oraya gittiği zaman ona nida edildi: "Ateşin içinde ve etrafında bulunanlar mübarek kılındı. Ve âlemlerin Rabbi Allah Sübhan'dır."

Ayette bahsi geçen "ateş" Musa'nın görmüş olduğu ve içinden Allah'ın seslenmiş olduğu yanan "ağaç"tır. Bu ayette geçen "ve men havle-hâ (ve onun etrafındaki kimseler)" ifadesi ile kastedilen de bu "ağaçtır".

Bir başka deyişle "ve men havle-hâ (ve onun etrafındaki kimseler)" ifadesi ile Kuran'da anlatılmak istenen iki şey vardır; bunlardan birisi "şehirlerin anası"nın etrafındakilerdir, diğeri ise "ağacın" etrafındakilerdir. Bir yerin tarifi yapılırken yazım şekline varıncaya kadar aynı kelimelerin kullanılmış olması "Ana = Ağaç" ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Ayetlerdeki bu bağlantının altında yatan ise "Ana" Tanrıça Asherah ile onun doğrudan sembolü olan "Ağaç" ilişkisinden gelmektedir.

cenkvarol · #2 11-09-2014, 11:16

ilk mesajımda "şehirlerin anası" ifadesinin geçmiş olduğu iki ayeti dikkate alarak, bu ayetlerdeki "şehirlerin anası" ifadesinden sonra geçen "etrafındaki kimseler" ifadesinin bir başka ayette Musa'nın gördüğü yanan "ağaçla" ilgili olarak da geçtiğini belirtmiştim.

kısacası bu iki ayetin "şehirlerin anası" diyerek her ne kadar Mekke'den bahsettiği iddia edilse de aslında içeriğinin Musa'nın gördüğü "ağaçla" bağlantılı olduğunu belirtmek istedim. "Ana = Ağaç" ilişkisinin altında yatan ise ağaçla sembolize edilen Ana Tanrıça Asherah'tı.

Musa'nın gördüğü "ağaçla" ilişkilendirdiğim ve "şehirlerin anası" ifadesinin geçtiği iki ayetten birisi Enam Suresi'nin 92. ayetiydi:

Enam -92:

"Bu (Kur'ân-ı Kerim), elleri arasındakini tasdik eden ve ahirete ve ona inanan, şehirlerin anası (olan Mekke'de) ve onun etrafında olan kimseleri uyarman için indirdiğimiz mübarek bir Kitap'tır. Onlar, namazlarını muhafaza ederler (devam ederler)."

normalde bu ayette bahsedilenlerden kastın "Kuran" ve "Mekke" olduğu bütün mealcilerce ifade edilmektedir. Oysa ilk mesajımda da belirttiğim gibi burada kast edilenler aslında Musa'nın gördüğü "ağaç" ve ondan aldığı "On Emrin (Evamir-i Aşere)" yazılı olduğu "kitaptır." Bu iddiada bulunduktan sonra Enam Suresi'ndeki bu ayetten önceki ayete de göz atayım dedim, bakın o ayette ne denilmekte:

Enam -91:

"Ve Allah, beşere bir şey indirmedi.” dedikleri zaman O'nun kadrini hakkıyla takdir edemediler. “İnsanlar için hidayet edici ve bir nur olan Hz. Musa'nın getirdiği kitabı kim indirdi?” de. Onu kâğıtlara (yazıp) açıklıyorsunuz, çoğunu gizliyorsunuz. Babalarınızın ve sizin bilmediğiniz şeyler size öğretildi. “Allah” de, sonra onları daldıkları şeylerde bırak oynasınlar."

demekki sadece "şehirlerin anası" ifadesinin geçtiği ayetlerdeki "etrafındaki kimseler" ifadesi gibi aynı kelimelerin kullanıldığı diğer ayet açısından değil ayetlerin sıralaması açısından da konu Musa ve gördüğü "ağaçla" ilişkilidir.

Ayetlerdeki kelime kullanımı ve sıralamasına göre karşımıza çıkan "Ana" ve "Ağaç" arasındaki ilişkiyi açıklayacak yegane şeyin Ağaçla izah edilen Ana Tanrıça Asherah'ın varlığından geldiğine inanmaktayım. Aksi takdirde "Ana"dan bahseden bir ayetin öncesinde Musa'nın getirdiği ışık (nur/nar/ateş) ve kitaptan bahsediliyor çıkması tesadüf olmasa gerek.

RainFall · #3 06-10-2014, 23:40

Ana kent anlaminda ummul kura denmistir mekkeye.

Neva · #4 10-10-2014, 05:23

Umme el kura, eski donemde trafigi cok hareketli olan sehirler,ozellikle de liman sehirler icin kullanilir.

Musa nerede agactan kitap almis? Hangi sure hangi ayet? Eger Neml 8 ise bahsettiginiz ayet, Musa hikayeye gore haber veya isinmak icin ates getirir.

spartacus · #5 10-10-2014, 06:03

cenkvarol´isimli üyeden Alıntı

Kuran'da dikkat çekici tabirlerden birisi Mekke'yi kasten söylendiği iddia edilen "Şehirlerin Anası" ifadesidir.

umme el kurâ: şehirlerin anası

bu ifadedeki "umme" kelimesi Kuran'da aynı şekliyle "ana, anne" anlamında da geçiyor. Örneğin Araf Suresi'nin 150. ayetinde Harun Musa'ya "anne oğlu (ıbne umme)" diye seslenmektedir.

Kuran'ın özünde saklı bir "Ana Tanrıça (Asherah)" anlatımının yatmakta olduğunu iddia eden birisi olarak, ayetlerde geçen ve özellikle "Şehirlerin Anası" ve "Kitapların Anası" gibi belli birşeyi tarif ederken kullanılan "ana (umme)" ifadesinin üzerinde durmak gerekiyor. Bu tarifler yapılırken "ana (umme)" kelimesinin özellikle seçilmiş olduğunu ve bunun sebebinin de tanrıçalara atfedilen "ana" adlandırmasından kaynaklandığını düşünüyorum.

Size bu konuda katılmıyorum, zira ana kelimesi köken olarak bereket kültü dönemi ve evveli anaerkil yapının izlerini taşıyan toplumlardan ve üretkenlikten-doğurganlıktan gelir diye düşünüyorum ve, biz bu gün dahi kullanırız. Örneğin bir sebebi ele alırken dahi ANA sebep deriz, baba sebep demeyiz, çünkü ana kelimesi salt annelik değil, doğurganlık, çıkış kaynağı(! en önemlisi), üretkenlikte yansıtır ve bu özelliğini binlerce yıl önce edinmiştir. Güzelliklerin anası(herhangi bir doğa, turistik yer için örneğin) yada ana kelimesinin benzer bir çok kullanımı da hala kullanıma açıktır...

cenkvarol · #6 10-10-2014, 07:43

spartacus´isimli üyeden Alıntı

Size bu konuda katılmıyorum, zira ana kelimesi köken olarak bereket kültü dönemi ve evveli anaerkil yapının izlerini taşıyan toplumlardan ve üretkenlikten-doğurganlıktan gelir diye düşünüyorum ve, biz bu gün dahi kullanırız. Örneğin bir sebebi ele alırken dahi ANA sebep deriz, baba sebep demeyiz, çünkü ana kelimesi salt annelik değil, doğurganlık, çıkış kaynağı(! en önemlisi), üretkenlikte yansıtır ve bu özelliğini binlerce yıl önce edinmiştir. Güzelliklerin anası(herhangi bir doğa, turistik yer için örneğin) yada ana kelimesinin benzer bir çok kullanımı da hala kullanıma açıktır...

katılmadığınız kısmı anlayamadım, benim söylediğim "Ana Tanrıça" ve "Ana, anne" kavramları da zaten geçmişten gelen "doğurganlık" ve "bereketle" ilgili ki.

spartacus · #7 10-10-2014, 14:36

cenkvarol´isimli üyeden Alıntı

katılmadığınız kısmı anlayamadım, benim söylediğim "Ana Tanrıça" ve "Ana, anne" kavramları da zaten geçmişten gelen "doğurganlık" ve "bereketle" ilgili ki.

Elbette öyle, ancak buradan herhangi bir tanrıçaya endekleme şansım olmuyor. Demek istediğim aslında bu, yani fikrinize katılıp, katılmamaktan bahsetmiyorum, dayanağınızın olmadığını ifade ediyorum.

Ana neden dediğimde herhangi bir ana tanrıça ya da tanrıça hedefim olabilir mi? Zaten tanrıçalardan, dinden önce gelen bir kavramdır ana. Yani kökeni tanrıçalara dayanmıyor, tanrıçalardaki analık, insandaki analıktan soyutlanıyor ve dini olmayan şeylerdede kullanılır. Kısaca durum tam tersi.

Bu gün atıyorum hala anaşehir söylemimiz vardır, köken bakımından dini değil, dili görüyorum.

Ne zaman sizin söylediğinizden emin olabiliriz? Eğer şehrin adı ana değilde andığınız tanrıçaya has bir sembol, bir betimelem ne bileyim benzer şeyler de içerseydi denebilirdi. Örneğin RaMoses (Ra), örneğin Spartacus(us = zeus) gibi.

cenkvarol · #8 10-10-2014, 15:33

eğer "ana" kelimesinden sonra gelen kelimeleri farklı şeyler olarak kabullenirseniz onun önünde geçen "ana" kelimesinden "ana, anne"nin kastedilemeyeceğini düşünebilirsiniz. Bu durumda da şunu sormak gerekir; "ana" kelimesinden sonra gelen kelimenin gerçekte o anlama geldiğinden emin misiniz, mesela "el kura" kelimesini ele alalım "şehir" olarak çevriliyor, eğer bu kelimenin "şehir" anlamında olduğundan yüzde yüz eminseniz pekala ondan önce geçen "ana" kelimesi ile "anne" kelimesi arasında irtibat kurmanız mümkün olmayacaktır. Benim görebildiğim ancak yazılı olarak bahsetmediğim şey "el kura" kelimesinin de başında "ana" kelimesi geçsin ya da geçmesin bir tanrıçayla ilişkili olduğudur. Bunu nereden çıkarıyorum Tanrıçayla ilgili başka konularda Kuran'ı incelerken karşıma çıkmış olan "el kura" kelimelerinden.