Sevgili Enkidu,
Konu ilginç. Ben bu hususta bilgili değilim. Ancak 'İsa'ya Göre İncil' kitabını okuyunca ilgilendim. Bu kitaba ait inceleme yazımı 'kitap incelemeleri' köşesinde bulabilirsiniz.
Daha sonra 'Politika ve Tarih'Başlığında Roma İmparatorluğu ve İlk hiristiyanlarla ilgili olarak Sargondan çok güzel bilgiler aldık. Bu arada tesadüfen ben de bir yazıya ulaşmıştım. Bunu orada aktardım:
-----------------------------------------------------------------------
Sargon’a *ve *Frodo’ya *verdikleri *güzel *bilgiler *için *çok *teşekkürler. Ben *de *bu *konuya *tesadüfen *karşılaştığım *bir *makale *(Uri *Cohen, *Prof *– *Modern *Yahudi *Edebiyatı) *ile *katkıda *bulunmak *isterim. *Bu *yazı *Counterpunch *dergisinde *çıktı. *Özgün *metne *aşağıdaki *adresten *ulaşabilirsiniz:
*
http://www.counterpunch.org/cohen12292006.html
*
Bu *yazıda *İncil’deki *bazı *söylemlerin *gayet *yanlış *ve *haksız *olduğu *kısaca *anlatılarak *(Kral *Herod *– *bütün *dini *çeşitliliğe *karşın *kendisi *de *Arap *ve *Yahudi *dininde *olmasına *rağmen *oldukça *seküler *bir *idare *göstermiş) *İsa *öncesi *Filistin’in *geçmişi *inceleniyor. *
*
Filistin *M.Ö *500’de *Persler *tarafından *istila *edilir. *Bu *sırada *Filistin’de *çok *tanrılı *dinler *vardır *ve *halk *çok *kozmopolittir: *Yunanlılar, *Filistinliler, *Araplara, *Samaryanlar, *Finikeliler *vs *gibi. *Persler *Kudüs’te *bir *Ruhbanlık *otoritesi *kurarak *Filistin’i *idare *etmeye *çalışırlar. *Bu *maksatla *mevcut *pagan *tanrıları *bertaraf *edilerek *Filistinliler *tek *tanrıda *birleştirilmeye *çalışılır. *Önce *dişi *tanrılar *kocalarından *boşatılarak *tanrısallıktan *dişilik *kaldırılır *bütün *dişi *kültlerine *şiddetli *baskı *uygulanır. *Arkasından *geride *kalan *erkek *tanrılar *tek *tanrıda *birleştirilir. *Bu *tanrı *Yehova *veya *Elohim *olarak *adlandırılır. *MÖ *500 *ila *150 *yılları *arasında *bu *Ruhban *aristokrasisi, *yazmanlarına *Filistin *tarihini *yeniden *yazdırırlar. *Öyle *ki, *sanki *Yehova *monoteistik *varlık *olarak *her *daim *mevcut *olmuştur. *Geçmişte *olmuş *bütün *tabii *afetlere, *savaşlara, *kıtlıklara, *etraftaki *bütün *kral *ve *kraliçelerin *yaşamlarına *Yehova *sokulur. *Bu *bir *cins *George *Orwell’in *“1984” *romanındaki *gibi *gerçeğin *değiştirilmesidir. Neyse, *Büyük *İskender *de *MÖ *340’da *Filistin’i *işgal *ettiğinde, *3 *y.yıl *sonra *Roma’lılar *geldiğinde *de *işlerine *yaradığı *için *hep *Kudüs *Ruhbanlığı *devrede *bırakılmış. *Ancak *Kudüs *Ruhbanlığı *5 *yüzyıllık *egemenliğinde *Yahudilere *etnik *ve *dini *bir *kimlik *vermekte *başarısız *olmuştur. *Yehova *kültü *Filistin’de *ve *Roma *İmparatorluğunda *yayıldığında *bile *çatlamış *olarak *rakip *çeşitli *hiziplerin *gelişimi *ile *Yahudi *ve *Hiristiyan *inançları *şeklinde *sonuçlanmıştır. *
*
Filistin *halkı *istilacılara *karşı *vergi *ve *kölelikten *dolayı *sıklıkla *isyan *ederdi. *Bu *sırada *dini *fanatikler *(örneğin *Vaftizci *Yahya) *de *istilacılara *yataklık *ettiği *için *Kudüs *Ruhbanlığını *lanetleyip *halk *arasında *itibar *görürlerdi. *Nasıra’lı *İsa’nın *da *monoteistik *propagandayı *Kudüs *Ruhbanlığına *karşı *çevirmeyi *beceren *böyle *bir *baş *belası *olduğu *tahmin *edilmektedir. *
Kral *Herod’un *ölümündan *sonra *(MÖ *4) *yaklaşık *30 *yıla *yakın *--
süren *isyanlar *bile *oldu. *Sonunda *Roma, *isyanların *sebebini *Kudüs *Ruhbanlığında *bularak *73 *yılında *Herod’un *genişlettiği *büyük *Kudüs *Mabedini *yakıp *yıkarak *Ruhbanlığı *lağvetti *ve *Filistin’i *de *valileri *ile *yönetmeye *başladı. *Bu *mabetten *bugüne *sadece *bir *duvar *kalmış: *Yahudilerin *gidip *başlarını *sallayarak *Tevrat *okudukları *Ağlama *Duvarı.
-------------------------------------------------------------------------------
Yani demek istediğim, yukarıdaki duruma bakınca İsa'nın sadece bir reformist olduğu yaklaşımı çok makul, normal görünüyor. Bu başlığı ilgiyle izliyorum.
Sağlıcakla ...