TANRI KAVRAMLARI ÇAĞLAR BOYUNCA NASIL GELİŞTİ

[vartor]

Aşağıdaki *makale * * * *http://www.religioustolerance.org/god_devel.htm * * *linkinde *yer *almaktadır.
Bu *site *kendilerine *‘Ontario *Consultants *on *Religious *Tolerance’ *(OCTR) *adını *takan *5 *kişi *tarafından *kurulmuş, *yürütülmektedir. *Bu *beş *kişinin *inançları *şöyledir: *1 *Hıristiyan, *1 *Ateist, *1 *Agnostik, *1 *Wicca’lı, *1 *Budist. *Bütün *makalelerini *tarafsız *olması *için *çeşitli *görüşte *kişilwere *denetlettiklerini, *dolayısıyla *kelimeler *üzerinde *durduklarını, *hassas *olmaya *çalıştıklarını *belirtmişler.



TANRI *KAVRAMLARI *ÇAĞLAR *BOYUNCA *NASIL *GELİŞTİ


Başlangıç *hakkında *inançlar *dizisi:

David *Barret *ve *diğerleri, *"World *Christian *Encyclopedia: *A *comparative *survey *of *churches *and *religions *- *AD *30 *to *2200" *nin *editörlerine *göre, *başlıca *19 *tane *dünya *dini *vardır. *Bunlar, *çok *sayıda *küçük *olanları *dışında, *270 *tane *geniş *inanç *grubuna *bölünmüştür.15 *

Bu *inanç *gruplarının *çoğunun *evrenin *ortaya *çıkışı *hakkında *yazılı *veya *sözlü *bir *göreneği *bulunur. *Örneğin, *Yahudiliği *alalım. *Yahudiler *evrenin *kökeni *hakkındaki *öğretilerini *tarihsel *olarak *İbrani *el *yazmalarındaki *"Yaratılış *Kitabı" *(Book *of *Genesis) *üzerine *oturtmuşlardır. *Bu *kitaptaki *yaratılış *öyküleri, *Tanrının *dünya, *güneş, *ay, *yıldızlar, *kara, *deniz, *bitkiler, *balıklar *ve *diğer *türleri *10.000 *yıldan *daha *az *bir *süre *önce *nasıl *yarattığını *tanımlamak *üzere *göreneksel *olarak *yorumlanmıştır. *Yaratılıştaki *diğer *öyküler, *dünya *boyutunda *bir *selin *etkilerini *ve *dil *çeşitliliğinin *kökenlerini *tanımlarlar. *İbrani *yazmalarındaki *diğer *kitaplar *da *Yahudi *dininin *kökenini *ve *medeni *yasayı *tanımlarlar.

Bütün *dünyadaki *binlerce *inanç *grubu *arasında *evrenin *kökeni, *din, *ahlak *ve *hukuk *yasaları *vb *hakkında *olasılıkla *500 *civarında *başka *öykü *vardır. *Böyle *bir *inanç *dizini *ile *ilgilenmek *bu *makalenin *kapsamı *dışında *kalır. *Tersine, *bazı *dinsel *tarihçilerce *geliştirilmiş *tek *bir *inanç *sistemi *tanımlayacağız. * Bunların *inançlarının *Yahudilik, *Hıristiyanlık, *İslamiyet *veya *başka *dinlerin *öğretileri *ile *az *sayıda *benzerliği *vardır.

Türümüzün *ilk *gelişimi *:

Dinin *başlangıçları, *türümüzün *ilk *üyesi, *Homo *Sapienlere *yol *açmış *olabilir. *Neandertallerin *ölülerini *saygılı *bir *şekilde *ayinle *gömmeleri, *onların *bir *şekilde *ölümden *sonra *yaşam *sezinlediklerini *göstermektedir. *Bunu *bir *doğaüstü *kavrama *oturtmuş *olabilirler. *

Pek *çok *bilim *adamı *(ama *pek *çok *yaratışçı *bunu *yadsır), *Homo *Sapien *atalarımızın *ön-insandan *gelişmiş *insanlığa *bir *takım *değişmeler *sonrasında *geçtiğine *inanırlar. *Bu *bizim *uzak *atalarımızı *bütün *diğer *hayvan *türlerinden *ayırmıştır. *Bir *noktada *insanlar;

- *Tam *gelişmiş *bilinç *kazandılar.
- *Ahlak *duyusu *geliştirdiler.
- *Diğer *herhangi *türden *çok *daha *ileri *bir *topluluk *ruhu *geliştirdiler.
- *Yine *diğer *türlerin *elde *ettiğinden *çok *daha *ileri *bir *kusursuz *iletişim *yöntemi *geliştirdiler.
- *Yaşam *sürelerinin *sınırlı *doğasının *ve *kendi *kaçınılmaz *ölümlerinin *farkına *vardılar.
- *Çok *farklı *iç *yapıda *büyük *bir *beyin *geliştirdiler. *Bu *soyut *düşünmeyi *kolaylaştırdı. *Ne *yazık *ki *beyinin *boyutu, *hem *kadın *hem *de *embriyon *için *doğumu *çok *daha *zor *ve *tehlikeli *kılmıştır.

Çoğu *paleontoloji *ve *antropoloji *bilginine *göre *bu *yetenek *ve *bilgi *ile *tam *gelişmiş *insanlar, *elli *bin *ila *yüz *bin *yıl *önce *ortaya *çıktı.

Çoğu *Kuzey *Amerikalı *evrim *teorisini *yadsıyarak *Genesis'e *- *Tevrat'ın *ilk *kitabı *ve *İncil- *üzerine *temel *alınmış *olan *yaratılış *bilimine *inanırlar. * Dünyanın *ve *bütün *hayvan *türlerinin *tam *şekli *ile *Tanrı *tarafından *M.Ö. *4000 *ila *8000 *arasında *yaratıldığına *inanırlar. *Bu *iki *teoriyi, *evrim *ve *yaratılış, *destekleyenlerin *insanların *gelişme *safhasındaki *bazı *ortak *kanıları *paylaşmaları *gözlemeye *değer; *yani,

- *Ahlak *duyusunun *gelişmesi.
- *Kendi *ölümünün *farkına *varma.
- *Acılı *ve *tehlikeli *doğum.

Yaratılış *Kitabının *(Book *of *Genesis) *ilk *birkaç *bölümlü *Tanrının *Ademi *nasıl *çamurdan *yarattığını *anlatır. *Bu *esnada *hayvanlar *aleminden *tamamen *farklılaşmamış *görünmektedir. *Gerçekten, *İncil'deki *en *garip *pasajlardan *birinde *Tanrı *ona *diğer *hayvan *türlerinden *bir *eş *bulmak *için *başarısızca *uğraşmıştır. *Tanrı *Havva'yı *da *bu *noktada *yaratmıştır. *Her *ikisi *de *ön-insan *olarak *tanımlanabilir. *Ahlak *duyuları, *iyi *ve *kötü *anlayışları *yoktu; *böylece *bugün *sahip *olduğumuz *belli *nitelikleri *noksandı. *

Görünen *o *ki *tanrı, *çiftin *bu *ön-insan, *masum, *kısmen *gelişmiş *durumda *kalmalarını *istemiştir. *Genesis *2:17'de *onlara *iyi *ve *kötü *bilgisi *ağacının *yemişlerini *yememelerini *emreder *ve *yedikleri *takdirde *ölümle *tehdit *eder. *Yemişi *her *nasılsa *yemişler *ve *tahminen *bu *noktada *tamamen *insan *olmuşlardır:

- *İyi *ve *kötü *arasındaki *farkı *tanıma *yeteneği.
- *Ahlaki *bir *sezgi *geliştirme *yeteneği.
- *Kendi *kişisel *ölümlerinin *kaçınılmazlığının *ayırtında *olma.

Tanrı *Havva'ya *"pişmanlık *içinde *çocuklar *doğuracaksın" *diyerek *çifti *lanetlemişti.

Tamamen *insan *olmanın *sorunları:

Paul *Tillich, *20. *yüzyılın *en *değerli *tanrıbilimcilerinden *biri, *kaçınılmaz *ölümün *kavranmasını *'olmamanın *şoku' *olarak *adlandırır. *Psikanalizin *babası *Sigmund *Freud *ise *'bilinçliliğin *travması' *der.1 *

İnsanlık *bir *daha *eskisi *gibi *olamadı. *Bilinç *ve *bilgi *kazanmış, *ama *cehalet *ve *masumiyet *duygusunu *kaybetmiştik. *Piskopos *Selby *Spong *ise *aşağıdaki *gibi *yazmıştı:

"Doğal *dünyada *Homo *sapiens'i *başka *yaşam *tarzlarına *göre *farklı *kılan, *insanın *tam *olarak *bilinçli *olma *yetisidir. *İnsanları *dehşet *duyusu *ile *dolduran, *bu *ayrılık *farkıdır. *Endişe', *der *Paul *Tillich *'insanın *sınırlılığı *tanımasından *doğmuştur. *Dolayısıyla, *insanlığın *kendisi *kadar *her *şeyde *ve *her *yerde *bulunur. *İnsan *olmak; *bilinçliliğini *tatmak, *ayırımı *anlamak, *sınırların *farkına *vardırılmış *olmak, *sonuçları *tartmaktır. *Dolayısıyla, *kişi *kronik *endişe *ile *dolmadan *insan *olamaz. *Bu *sıkıntı *verici *geliyor *ama *kesinlikle *de *doğrudur."2 *

Kendi *bilincinde *olma *dikkate *değer *bir *gelişme *idi. *İlkel *hayvanların *hiçbirinde *böyle *yetenek *yoktu. *Küçük *yaştan *bağımsız *olarak *işlev *yapmalarını *olası *kılan *içgüdüsel *tepkiler *grubu *ile *doğmuşlardı. *Olgunlaştılar, *besin *ve *su *gereksinimlerini *karşıladılar, *çiftleştiler, *yaşam *için *çabaladılar *ve *sonunda *- *çoğunlukla *şiddet *içinde *- *öldüler. *

"Kim *olduklarının *veya *ne *yaptıklarının *bilinçli *olarak *farkında *değillerdi *... *ölmek *zamanı *gelince *de *hüzün *veya *korku *beklentisi *olmadan *öldüler. *Gerçekten *var *olduklarının, *veya *'olduklarının' *bilinçli *sezgisinde *değillerdi. *Böylece *geçmişin *bilinçli *bir *belleği *veya *geleceğin *beklentisi *noksandı, *'olmamaya' *öngörüldüklerinin *farkına *varmamışlardı.'3 *

Fakat *insanlar *değiştiler. *İlerlemiş *hüküm *verme *yetenekleri *ve *az *sayıda *içgüdü *ile *doğmuşlardı. *Ebeveynlerinin *birikim *sonucu *kabile *bilgilerini *onlara *öğrettiği *pek *çok *yıl *boyunca *aciz *kaldılar. *Her *nesil, *ebeveynlerinin *bilgi *temeli *üzerine *birikim *yaparak *yeni *uğraşı *teknikleri, *planlama *yöntemleri, *araçlar, *daha *işbirliğine *yönelik *sosyal *yapılar *vb *üretti. *Ama *uzak *atalarımız, *kendi *sınırlı *yaşam *süreleri *ve *doğa *güçleri *karşısında *kendilerini *güvensiz, *değersiz *ve *çaresiz *hissettiklerinden *büyük *huzursuzluklara *katlandılar. * İnsanlar *kronik *endişeyi *sevmezler. *Bir *başa *çıkma *mekanizması *geliştirilmeliydi.

Animizm:

Çoğu *tanrıbilimciler *ve *antropoloji *bilginleri, *bizim *ilk *tamamen *insan *olmuş *atalarımızın, *gelecek *kaygısını *azaltmak *için *ilkel *tanrı *kavramları *geliştirdikleri *anlayışındadırlar. *Böylelikle *ilk *din, *Animizm, *başladı. *Bu *eskiden *beri *tipik *olarak *avcı *- *toplayıcı *toplumlarda *bulunur. *

Kendi *bilinçlerini *kendilerinde *geliştirmiş *olduklarından, *geri *kalan *dünyanın *da *aynı *şekilde *bilinçli *olduğunu *varsaymış *olmalılar. *Kayaların, *dağların, *nehirlerin, *güneşin, *ayın, *ağaçların, *kara *hayvanlarının, *kuşların *vs *hepsinin, *her *birinin *bir *ruh *tarafından *yaşam *verilerek, *dirimsel *güç *içerdiğine *inanmaya *başladılar. *'Bu *yaşam *verici *ruhlar *iyi *kalpli *veya * şeytani *olabilir. *ama *her *iki *durumda *da *kişisel, *karakter *sahibi, *kendi *özel *yaşam *alanlarında *yükümlü, *insan *gereksinimlerini *yanıtlamaya *yetkin, *ve *doğaüstü *güçlere *sahip *varsayıldılar'.4 *

Köy *başkanları, *şamanlar *ve *doğa *üfürükçüleri *bu *dinde *liderlik *rolünü *oynamışlardır. *Uzak *atalarımız *doğayı *daha *fazla *kontrol *ettiğini *hissettikçe *insan *kaygısı *biraz *dağıldı. *Din *onlara *güven, *sırdaşlık *ve *erinç *verdi.

Bu *ilk *dinin *kaynağı *hakkında *bir *fikir *birliği *olmadığını *anlamak *önemlidir:

- *Animistlere *ekseriya *yaşlıları *tarafından *gruplarının *başlangıcı *ve *dinsel *inançlarını *tanımlayan *bir *takım *eski *öyküler *anlatılır.
- *Başkaları *bu *öyküleri *masal *olarak *nitelendirir, *Animist *inançlarının *insanların *sosyal *bir *ihtiyaca *yanıt *olarak *türetildiğinin *açıkça *belli *olduğunu *söylerler. *Tanrıları *onları *yaratmamış; *aksine *insanlar *ruhlar *kavramını, *belki *de *bir *büyük *ruh *Tanrısı *da *içermek *üzere, *yaratmışlardır. *

Animistler *sayısal *olarak *tek *tanrılı, *çok *tanrılı *ve *daha *sonra *gelişmiş *dinler *tarafından *fazlaca *azınlıkta *kaldıkları *için *Animistlerin *atalarının *Tanrı, *ruh *ve *öyküleri *yarattığı, *Tanrının *bunları *kabilelere *ifşa *etmediği; *yaklaşık *bir *genel *kanıdır.

Bereket *dinleri *:

Avcılık *ve *toplayıcılığın *yerini *tarım *ve *ehli *hayvan *yetiştirme *aldığında *dinsel *yaşamda *ciddi *bir *değişiklik *oluştu. *Ekin, *hayvan *ve *kabilenin *bereketi *olağanüstü *önemli *oldu. *Bereket *doğada *açıkça *dişi *olarak *görülüyordu; *ancak *dişi *insan *ve *hayvanlar *çocuk *üretebiliyordu. *Grubun *dini *bir *anaerkil *tanrıça *(dünya *ana, *büyük *tanrıça *veya *büyük *ana) *üzerine *odaklanmaya *yöneldi. *
Avrupa'da *arkeologlar *bir *'eski *Avrupa' *kültürünün *kalıntılarını *buldular. *Arkeolojik *delillerin *yorumları *tartışmalı *olmasına *rağmen *çoğu *bilgin *bu *toplumun, *bazen *erkek *eşi *ile *birlikte, *dişi *bereket *tanrıçasına *taptığına *kanısındalar. *Bu *kültür *on *binlerce *yıl *sürmüştür. *Genellikle *barış *içinde *yaşamışlar; *savunma *üsleri *pek *azmış. *Erkek *ve *kadına *eşit *davranılırmış, *en *azından *gömme *ayinlerinde. *
Neopaganlar *ABD'de *5 *veya *6. *geniş *dinsel *grubu *oluştururlar. *İnanç *ve *pratikleri *kısmen *eski *pagan *inançları *üzerinedir. *Örneğin *Wicca'lılar *tanrılarını, *mevsimsel *ayin *günleri *ve *bazı *tanrıbilimsel *inançlarını *eski *Kelt *kavminden *türetmişlerdir. *İlk *bereket *dinlerinin *çoğu *özelliklerini *izlerler. *

Bereket *dinlerinin *kökü *hakkında *fikir *birliği *yoktur *:

- *Bazı *Wicca'lılar *inançlarının *Kelt'lerden *sürekli *bir *şekilde *2000 *senedir *kendilerine *aktarıldığı *kanısındadırlar. *Diğerleri *Wicca'nın *ilk *defa *1940'larda *çeşitli *kaynaklardan *ortaya *çıktığını, *yeni *oluşum *olduğunu *ileri *sürerler. *
- *Çoğunluk *buna *karşıdır; *bereket *dinlerinin *inançlarının *toplumsal *gereksinimin *(ekinlerde, *hayvanlarda *ve *kabile *üyeleri *arasında *yüksek *verimliliğin *garantisi) *sonucunda *insanlar *tarafından *ortaya *çıkarıldığından *emindirler. *Bundan *dolayı *bereket *Tanrıçasının *insanları *yaratmasından *ziyade *insanların *bereket *Tanrıçası *kavramını *yarattığı *sonucuna *varırlar.

Tektanrılık, *Çoktanrılık, *henoteizm *ve *diğer *çeşitli *"izm"ler:

Milattan *birkaç *bin *yıl *önce *Hint-Avrupalılar *Avrup'yı *doğudan *istila *ettiler. *O *sırada *modern *uygarlığın *bazı *'uyarlama'larını *da *beraberlerinde *getirdiler: *at, *savaş, *erkek *Tanrılara *inanç, *doğanın *kullanılması, *üremede *erkeğin *rolü, *vs. *Tanrıça *tapınması *derece *derece *erkek *Tanrılara *tapınma *ile *birleşti. *Yağmur, *Dünya *Ananın *üstüne *düşüp, *onu *dölleyen *erkek *birim *olarak *görüldü. *Güneş *de, *ekini *büyümeye *teşvik *ettiğinden, *erkek *birim *olarak *görülüyordu. *Ay *ise *yumuşak, *nazik *ışığı *ile *dişi *olarak *tanımlandı. *

Tanrı *ve *tanrıçaları *tebarüz *ettiren *çeşitli *çoktanrılı *pagan *dinler, *Yunanlılar, *Romalılar, *Keltler *vs *arasında *gelişti. *Bazı *yerlerde *tektanrılı *- *tek *bir *erkek *tanrı *- *inanç *ortaya *çıktı. *Önceleri *bu *Tanrı *bir *tek *coğrafi *alanda *egemendi. *Bir *birey *bir *ülkeden *başkasına *göç *ettiğinde *sadakatini *yeni *ülkenin *tanrısına *çevirmesi *bekleniyordu. *Bunu *Kitabı *Mukaddes *Kitabı *Ruth'da *görürüz *(1:16):" *ve *Ruth *dedi... *eğer *sen *gidersen, *ben *giderim; *ve *nereye *yerleşirsen *oraya *yerleşirim: *senin *halkın *benim *halkım *olacaktır, *ve *senin *Tanrın *benim *Tanrım." *

Zamanla, *Tanrının *kontrol *alanı *kabile *sınırlarının *ötesine *genişleyecekti; *evrensel *tek *tanrılı *inanç *başladı. *"Bu *çeşitli *geleneklerde, *tektanrılı *dinin *tanrısı;

- *Her *zaman *başkası, *her *zaman *Tanrı *figürünü *tanımlayanın *kendi *dışında *idi.
- *Her *zaman *doğaüstüydü *ve,
- *En *azından *batıda, *genellikle *kişiseldi *(bu *Tanrıyı *bireyler *bilip, *iletişim *kurabilirdi)

Tektanrılı *dinin * Tanrısı, *rasyonel *anlayışın *ötesindeki *şeyler *için *de *açıklama *varsayılırdı; *mucizevi *güçlerle *yetkin *bir *oluş, *dolayısıyla *yalvarılmalı, *dua *edilmeli, *itaat *edilmeli *ve *hoş *tutulmalıydı."5 *

Günümüze *kadar *gelmiş *ana *dinler *çoğunlukla *tektanrılı *(monoteist) *veya *henoteistiktir *(Tek *tanrı *olduğu *savında *olmadan *tanrıya *inanma). *Alfabetik *sırayla *bunlar *şöyledir *:

- *Bahai *Dünya *İnancı: *Bu *dinin *öğretisi *bütün *yaratılışın *kaynağı *olan *üstün *ve *bilinmez *bir *tek *Tanrıyı *öğretir. *Tanrı *insanlara *10 *tane *büyük *bildirim *'vahiy *indirilmiş *peygamber' *göndermiştir: *Adem, *İbrahim, *Musa, *Krişna, *Zerdüşt, *Buda, *İsa, *Muhammet, *Bab *ve *Bahaullah.
- *Hristiyanlık: *Çoğu *Hıristiyanlar, *en *azından *4. *yüzyıldan *bu *yana *Tanrıyı *bir *üçlü *oluşumu *olarak *tanımlarlar; *sırayla *Baba *(Yehova), *Oğul *(İsa) *ve *Kutsal *Ruh'tan *oluşan. *'Üçlü', *bir *tanrı *niteliği *içinde *üç *kişilik *içerir. *
- *Hinduizm: *Hindular *bir *tek *üstün *Tanrı *tanırlar: *Brahma, *aynı *zamanda *bir *üçlü *takım *olarak *betimlenir: *Yaratıcı *Brahma, *Esirgeyici *Vişnu *(Krişna) *ve *Yıkıcı *Siva. *Hinduizm *başka *tanrı *ve *tanrıçaları *da *bir *üstün *Tanrının *bildirimleri *veya *yüzleri *veya *gösterişleri *olarak *tanımlayan *henoteistik *bir *dindir.
- *İslamiyet: *Müslümanlar *Allah'ı *tek *tanrı *niteliği *ve *Muhammed'i *de *onun *peygamberi *olarak *tanırlar. *Çoğu *Müslüman *tarafından *en *az *günde *bir *kere *söylenen *şahadet *şunu *yansıtır: *"Tanrıdan *başka *tanrı *yoktur *ve *Muhammed *onun *peygamberidir. *"
- *Yahudilik: *Yahudiler *kendilerini *seçilmiş *halk *olarak *ayıran *Yehova'yı *tek *tanrı *niteliği *olarak *tanırlar.
- *Sihizm: *Sihler *meditasyonla *ulaşılan, *çok *adlı *bir *tek *tanrıya *inanırlar.

Bu *dinlerin *şimdiki *yürürlüğü *veya *kökeni *hakkında *fikir *birliği *olmadığı *bilinmelidir. *Bu *inanç *geleneklerinin *izleyicileri, *genellikle *kendi *inançlarının *diğerlerinden *çok *farklı *olduğunu *düşünürler: *

- *Yahudi, *Hıristiyan *ve *Müslümanlar * İbrani *Yazmalarını *(Eski *Ahit) *kutsal *bulurlar. *Böylelikle *Yahudiler *kendi *Tanrılarına, *Hıristiyanlar *Baba'ya *(Üçlünün *bir *parçası) *ve *Müslümanlar *Allah'a *bir *yerde *benzer *şekilde *bakarlar. *Fakat *Hıristiyan *Üçlüsü *Yahudilik *ve *İslamiyet'in *tektanrılılık *yapısına *tam *anlamıyla *uyacak *bir *tanrısal *nitelik *yapısından *çok *farklıdır. *Ve *Yahudiler *Tanrılarına, *Müslümanların *Allah'a *bakışlarından *çok *farklı *bakarlar; *değişik *içerik, *nitelik *ve *beklentileri *vardır.
- *Hıristiyanlar, *Hindular, *Müslümanlar, *Yahudiler *ve *Sihler *kendi *dinlerini *tek *doğru *din *sayarlar; *diğer *dinler *ya *kısmen *ya *da *tamamen *sahtedir. *Bazı *köktendinci *Hıristiyan *adlandırmalar *daha *ileriye *gider *ve *diğer *dinleri *şeytan *veya *kötü *ruhları *tarafından *yönlendirilen *Satanizm *formları *olarak *sayarlar.
- *Her *din *Tanrısı *hakkında *çok *değişik *inançlara *sahiptir. *Genellikle *kendi *Tanrıları *hakkındaki *kendi *inançlarını *kesin, *diğer *dinlerin *inançlarını *ise *kısmen *veya *tamamen *sahte *olarak *nitelerler.
- *Çoğu *dinlerin *müritleri *kendi *Tanrılarını *dünya, *yaşam *formları *ve *evrenin *geri *kalan *kısmını *yaratıyor *ve *kendisini *müritlerine *açığa *vurmuş *olarak *görürler.Mesaj *ya *sözlü *gelenekle *ya *da *yazılı *iletilmiştir. *Fakat *diğer *dinlerin *kurucularını, *kendi *tanrılarını *sanki *kendileri *imgeleminden *yaratmış *gibi *görürler. *Diğer *dinleri *basit *insan *uydurmaları *olarak *görürler. *Çoğu *inanç *sahipleri *kendi *dinsel *metinlerini *tam, *kesin *belgeler *olarak *görürken *diğer *dinlerinkini *roman, *uydurma *olarak *görürler. *
*
Tanrının *küçülen *rolü:

Beş *yüz *yıl *önce *doğaüstü *oluşlar *dünyada *büyük *rol *oynadılar. *Örneğin;

- *Dünya *evrenin *merkezi *idi. *Melekler *yıldızları, *gezegenleri *ve *ayı *iterlerdi.
- *Tanrı *iklim *ve *değişen *mevsimleri *kontrol *ederdi; *bazen *doğa *yasalarını *kenara *koyup, *mucizeler *yaratırdı.
- *Şeytanlar *- *ekseriya *günah *karşılığı *ceza *olarak *- *hasar *veren *dolular *yağdırırlar, *ruhsal *ve *fiziksel *hastalıklar *yaratırlardı. *

Fakat *daha *sonra *bilim *çocukluk *çağından *çıktı *ve *olağanüstü *şeylerin *gerçek, *doğal *nedenlerini *açıklamaya *başladı. *Piskopos *Song, *"teistik *Tanrının *önceleri *insanların *açıklamayı *beceremediği *şeyler *için *bir *boşluk *doldurucu *olduğunu" *söyler.7 * (Teistik *tanrıyı *"bir *oluş; *güç *olarak *doğa *üstü; *bu *dünya *dışında *kalan *ve *dünyayı *periyodik *olarak *tanrısal *iradesini *yerine *getirmek *için *işgal *eden" *olarak *tanımlar.)8 *

Newton'un *fizik *yasaları, *hastalıklar *için *mikrop *teorisi, *Darwin'in *evrim *teorisi, *Einstein'in *görelik *teorisi, *İncil'in *eleştirisel *çözümlemesi, *Filistindeki *arkeolojik *bulgular *gibi *ana *bilimsel *ilerlemelerin *başlaması *ile *bu *boşluklar *da *dolmaya *başladı. *Akademisyen *Michael *D. *Goulder *"Tanrının *artık *yapacak *işi *yok" *diye *gözlemliyordu. *Piskopos *Song, *"Teistik *Tanrı *gerçek *amacı *olmadığından *konu *dışı *kalıyor, *Teistik *güç *iktidarsız *kalmış... *Teizm *ölüyor" *notunu *düşüyor.7 *

Son *birkaç *on *senedir *laikliğe *doğru *ivmelenen *bir *ilerleme *görüyoruz. *Friedrich *Nietszche *teistik *Tanrının *ölümünü *19. *yüzyılda *ilan *etti. *Bazı *radikal *tanrıbilimciler *ana *fikri *1960'larda *algıladı. *En *sonunda, *pek *çok *insan *tarafından *kabul *edildi. *Spong, *insanların *kişisel, *koruyucu *Tanrı *inançlarını *terk *ederken *eski *atalarımız *tarafından *yaşanan *endişenin *de *döndüğünü *anımsatmaktadır. *Kafein, *nikotin, *alkol *ve *diğer *alışkanlık *yapan *haplara *olan *alışkanlığın *artışına, *anti *depresan *ve *kaygı *giderici *ilaç *tedavisinin *artışına *işaret *etmektedir. * Aynı *zamanda *artan *intihar, *toplu *cinayetler *ve *trafik *canavarını, *teistik *Tanrının *ölümüne *inancın *yan *ürünleri *olarak *göstermektedir. *Anketler *düzenli *olarak *kiliseye *devamın *ABD'de *%40, *Kanada'da *ise *%20 *olduğunu *göstermektedir. *Aynı *anketler *devamın *düşmekte *olduğunu *da *göstermektedir. *Gerçek *durum *ise *dinin *geleceği *açısından *daha *ciddidir. *Halk, *anketlerde *ana-benzeri *soru *sorulduğunda, *yalan *söyleme *eğilimine *girmektedirler. *Gerçekte *Amerikalı *yetişkinlerin *sadece *%20'si, *Kanadalıların *ise *% *10'u *düzenli *olarak *kilise, *cami, *sinagog *veya *diğer *tapınaklara *devam *etmektedir. *

Tanrı *Post-modern, *Darwin *sonrası *bir *dünyada *idame *edebilir *mi?

Ateizm, *teistik *bir *Tanrı *inancını *terk *edenler *için *olası *bir *seçenek *gözükmektedir. *Ateistler *doğaüstü *bir *tanrının *var *olduğuna *inanmazlar. *Amerikan *Ateistlerine *göre *ABD'de *yetişkinlerin *%9'u *artık *Tanrıya *inanmıyorlar.9 *21 *Nisan *2000'de *yayınlanan *Ipsos-Reid *anketine *göre *Kanadalı *yetişkinlerin *%14'ü *Ateisttirler.10

Agnostisizm, *bir *diğer *seçenektir. *Aynı *Ipsos-Reid *anketi *Kanadalı'ların *%2'sinin *Agnostik *olduğunu *buldu. *New *York'da *bir *şehir *üniversitesi, *ABD'de *Agnostiklerin *Delaware *ve *Lousiana'da *% *0.0 *ve *Kentucky'de *%3 *olarak *saptadı. *Ulusal *araştırmalar *oranı *%0.7 *ila *5 *arasına *koyuyor. *Piskopos *Song, *teistik *Tanrı *inancındaki *kayba *başka *bir *tepki *olduğunu *tartışıyor; *Teistik *olmayan *bir *tanrı *inancının, *aşağıda *belirtilen *tanımlamalardaki *şekilde, *sürebileceğini *söylüyor:

- *Sevgi *Tanrıdır.
- *Tanrı *her *bireyin *içindedir.
- *Tanrı, *"ölümsüz, *görünmez *ve *zamanı *olmayanın *sembolüdür."13
- *Tanrı *"oluştur, *olan *her *şeyin *temelindeki *gerçektir."14

Ayrıca *tarihsel *Hıristiyan *inançlarından *bazılarının *atılması *veya *en *azından *tamamen *yeniden *tanımlanması *gerektiğini *söylüyor. *Bunlar *aşağıdakileri *içeriyor:

- *Bir *oluş *olarak *Tanrı *- *doğaüstü *veya *başka *şekilde.
- *Bakire *doğum.
- *Incarnation *(Tanrı *ve *insanın *İsa'da *vücut *bulması)
- *Kefaret *ödeme *(İsa'nın *çarmıha *gerilmesi *ile *- *günahlarının *affedilerek *- *Tanrı *ve *kullarının *barışması)
- *Adem *ve *Havva'nın *işlediği *günah *ve *sonuçları
- *İlk *günah
- *İsa'nın *mucizeleri
- *İsa'nın *yeniden *dirilmesi
- *İsa'nın *Cennete *yükselmesi
- *Üçlü *oluşum
- *İbadet

Ayrıca *Hıristiyanlığın, *teistikten *teistik-olmayan *Tanrıya *geçmeyi *yapamayacağını *kabul *ediyor. *İstenen *değişikliklerle *Hıristiyanlığın *yok *edilmesi *olasıdır.

Sonuçlar:

- *Pek *çok *akıl *sağlığı *meslek *erbabı, *kendi *kişisel *inançları *dışarıda *tutulmak *üzere, *bütün *dinlerin *özgün *olarak *insanlar *tarafından, *kronik *endişelerini *hafifletmek *için *yaratıldıklarına *inanırlar. *Huzursuzlukları; *tehlikeli *evrendeki *çaresizlikleri, *çevreyi *kontrol *etme *eksiklikleri *ve *ölümlerinin *kaçınılmazlığı *duygularından *ortaya *çıkmıştı. *
- *Çoğu *insan, *ister *Animizm, *Neopaganizm, *bereket *dini, *tektanrılı, *çoktanrılı *veya *henoteistik *olsun *kendi *dinlerinin *tam *olduğuna *inanırlar.
* * * o *Kendi *Tanrı(ları) *veya *Tanrıçası(ları) *gerçek, *diğer *dinlerinki *sahtedir.
* * * o *Kendi *dini *metinleri *kendi *tanrıları *tarafından *indirilmiştir. *Sadece *kendileri, *Tanrılarının *gerçek *niteliklerini *bilir. *Tanrı *sadece *kendilerine *müritlerinden *beklentilerini *açıklamıştır. *Tanrı *sadece *kendilerine *izlenecek *ahlak *kodlarını *ve *doğru *davranışı *vermiştir. *Diğer *dinlerin *metinleri, *insanlar *tarafından *yazılmış *kısmen *veya *tamamen *yanlış *romanlardır.
- *Bir *kaynak *19 *ana *dünya *dini *olduğunu, *bunların *270 *geniş *gruba *bölünmüş *olduğunu, *on *binlerce *de *(34.000 *Hıristiyan *inanç *grubu *da *buna *dahildir)6 *küçük *grup *olduğunu *belirtiyor. * Bu *on *binlerce *teistik *inanç *geleneği *değişik *tanrı, *ahlak *kodları, *davranış *kodları *vs *öğretmektedir. *
- *Eğer *Tanrı *varsa, *o *zaman *en *fazla *sadece *bir *grup *onun *istencini *yansıtacaktır. *
- *Eğer *bazı *Ateistlerin *inandığı *ve *bazı *Agnostiklerin *kuşkulandığı *gibi *Tanrı *yoksa, *o *zaman *on *binlerce *teistik *inanç *geleneği *geçersizdir. *
- *Herhangi *belli *bir *kişinin *Tanrının *"gerçek" *dinsel *kurumundan *olma *şansı *oldukça *küçüktür. *Pek *çok *insan *bu *sonucu *kabul *etmeye *hazırdır. *Ancak, *çoğu *da *kendi *inancının *Tanrınınki *olduğundan *gayet *emindir. *Ne *yazık *ki *çoğu, *diğer *din *mensuplarına *aynı *eşit *hakları *sağlamayı *çok *zor *bulur. *Hatta *bazıları, *kendi *dininin *amaçlarını *ilerletmek *için, *kafir *saydıklarına *insan *haklarını *yadsımaya *hatta *onları *öldürmeye *yatkındırlar.


Referanslar:
1. *J.S. *Spong, *"A *New *Christianity *for *a *New *World: *Why *Traditional *Faith *is *Dying *& *How *a *New *Faith *is *Being *Born," *HarperSanFrancisco, *(2001), *s *37,8. *
2. *age, *s *38. *
3. *age, *s *40 *& *41. *
4. *age, *s *45. *
5. *age, *s *49. *
6. *David *Barrett *et *al, *"World *Christian *Encyclopedia: *A *comparative *survey *of *churches *and *religions *- *AD *30 *to *2200," *Oxford *University *Press, *(2001). *
7. *age, *Spong, *s *53. *
8. *age, *s *22 *& *23. *
9. *The *American *Atheists *web *sayfası *: *http://www.atheists.org/ *
10. *"Canada: *A *Nation *of *Believers," *Ipsos-Reid: *http://www.angusreid.com/media/ *
11. *"Tablo *3-1: *Religious *Composition *of *State *Populations, *1990 *(%). *Self-identification *of *religious *loyalty, *phone *survey *w/ *113,000 *people; *by *City *U. *of *New *York" *bahis: *Kosmin, *B. *& *S. *Lachman, *"One *Nation *Under *God: *Religion *in *Contemporary *American *Society," *Harmony *Books, *(1993), *s *88-93. *bkz *Ref. *13. *
12. *Adherents.com * http://www.adherents.com/Na_12.html *dan *bazı *araştırmaları *almıştır.
13. *age, *Spong, *s *71. *
14. *age, *s *72. *
15. *David *Barrett *ve *diğerleri, *"World *Christian *Encyclopedia: *A *comparative *survey *of *churches *and *religions *- *AD *30 *to *2200," *Oxford *University *Press, *(2001). *


Copyright *© *2001, *2002 *& *2004 *by *Ontario *Consultants *on *Religious *Tolerance
Originally *written: *2001-OCT-7
Latest *update: *2004-JUL-22
Author: *B.A. *Robinson
* * * * *Yukaridaki ceviri, degerli uyemiz Burlap tarafindan yapilmistir

[ziggurat]

Sevgili Vartor,umarim Richard Dawkins in The God Delusion adli kitapinin Türkiye de cevirisinin yapilmasi icin calisma yaparsin.

[vartor]

Sevgili zigurrat, butun bir kitabi cevirecek kapasitemiz su anda yok. Yapabilseydik herhalde sitemize de bir gelir kaynagi saglayabilirdik.
* * * * * * * *http://en.wikipedia.org/wiki/The_God_Delusion
* * Bu linkte kitabin icerigi ozet olarak var gorunuyor, belki bunu tercume edebiliriz.

[vartor]

Tanri kavraminin nerelerden gelip nerelere gidecegini, bilim ilerledikce, eski kavramlari tarihin derinligine gomen insanoglunun, endiseleri bilgisi sayesinde azaldikca, modern dinleri de gunun birinde ait olduklari yere gonderecegini aciklayan bu arastirma, dinlerin de insanlarla beraber gelistigini, ancak bir yerde yokolmaya mecburmus gibi gosteriyor. Bana gore de kacinilmaz sonuc budur.

Insanoglu bi halt edemez, yil 2007, gorunus bu

Bende respendial gibi düşünüyorum.

insanlar asla bunu kabul etmeyecekler. Hem makale de belirtilmiş zaten. İnsanoğlu endişelerini yenmek için herzaman kendine yeni tanrılar yaratmaya devam edecektir diye düşünüyorum. Bugün hristiyanlığın yada müslümanlığın sahte dinler olduğu ispatlanır yarın hebelehübü çıkar, tanrı şekir değiştirir. *O piskoposun dediği gibi tanrı sevgi olur, barış olur, bilmem ne olur. Sonuç olarak ; insanoğlu herdaim kendinden daha üstün onu karuyan birşeye *inanacak gibi görünüyor.

[ozgur_beyin]

ben GÖZDE'nin adamıyım ,bende onun gibi düşünüyom, smile 'lerim çalışmıyo onun yerine gülüyom.
* * hehehee,kehkehkeh

[spartacus]

Gerçekten Güzel bir çalışma. Burlab'a teşekkürler.

Okurken o kadar garibime gitti ki, şurada anlatılanları aslen bu site forumlarında bin bir kez anlattık. Garip neredeyse dil, kronolojiler dahi aynı. En azından kendimden ve paylaştığım düşüncelerimden biliyorum...


"Bugün hristiyanlığın yada müslümanlığın sahte dinler olduğu ispatlanır yarın hebelehübü çıkar"

Sevgili Gözde, H harfi büyük mümkünse, Hebelehübü.

İnan ki, yarın değil, Hebelehübü bugün çıkmıştır, artık yarın çok geç.
Yalnızca bana itaat edin, ben sizi doğru yola eriştirecek olan vekilim, rehberim, elçiyim.
Boşluğamı düştünüz Hübü orada, kaygılarınızmı var Hübü orada, umutsuzmusunuz Hübü orada, korkuyormusunuz Hübü orada, sığınmak mı istiyorsunuz, pusup, köşelere sinmek mi istiyorsunuz Hübü orada, farklımı olmak istiyorsunuz Hübü alın farklı olun, kendinizi farklı ve ayrıcalıklı hissedin, umut pazarı burası kapan götürüyor!, *ha ben mi tabiki bende Buradayım, Umut alır umut satarım, kaygı alır umut satarım, insan alır insan satarım, iman yazar iman okurum, itaat alır-kulluk satarım, ben bir tacirim itiraf ediyorum. Ben Peygamberim, benim peşimden gelin, yada ölün!

Sevgili spartacus,

saka maka boyle boyle cikartican hebelubu dinini.

Heptelehübü bana yardım elini uzat. Çok çaresizim. ay sonunu getiremiyom napmam lazım. sayısal oynasam bana çıkmasını sağlarmısın. *Amin Hübü.

Bundan sonra sana dualarımı net aracılığı ile burdan göndericem.
Umarım kabul edersin.