Bok molekulunu koklamak (Sasirtmacali)

[Andrew]

Boyle baslik mi olur demeyin. Bugun farkli bir konu konusalim sizinle. --Gerci son donemde monolog oluyor; karsilikli konusma durumu olmuyor. Konumuz bugun bu olsun.

Ilginc bir konu. Diyelim ki, hava guzel. Gunlerden Cumartesi, Pazar. Disari cikayim, soyle guzelce bir kosayim ne de olsa Bahar mevsimi diyorsunuz. Kosu rutininizin ortalarindasiniz. Tempoyu yavaslattiz. Florya'daki assagida bulunan yesillik alandasiniz. onunuzdeki yesillikler, manzara felan gozlerinizi kamastiriyor. Oh be ne guzel diyorsunuz. Rengarenk ciceklerle dolu guzel yesil bir alan. --Florya dedim cunku ABD'ye gelmeden once bir kac yil o bolgede oturdum. Bizim Amerika'lilara yakindi. Neyse. Bu kosu alanina da 7 bilemedin 10 dk felan mesafedeydim. O evde oturuyorken, "acim" dedigi icin, yemek verdigim, evimde misafir ettigim bu forumdan biri, ben Amsterdam'a ucusa gidince kapinin kilidini kirip esyalarimi ve dolaptaki etlerimi caldi, o ayri bir konu neyse dagitmayalim. --

Baktiginizda beklentiniz ne olur? Guzel, hos kokular. Ama o da ne! Aman allah'im! Istanbul'un icine etmisler derler ya hani! Aynen oyle! Havada garip mi garip bir koku var. Bok kokusu!

Florya'daki bahsettigim kosu/yuruyus yeri. Istanbul'da tek nefes alabildigim yer(di)

Eski filmlerde vardir; Istanbul Turkcesiyle konusurlar, biraz da komiktir. Simdi, dag tas cahil kayniyor. Eskiden, "tasi topragi altin" dedikleri yerler bok goturuyor. Siyasetciler ve surukledikleri milyonlardan bahsetmiyorum bu sefer, literal anlamda soyluyorum. Arada cok fark olmasa da...Bu koku meselesinin altini bir inceleyelim. Bakin ne cikacak...Basliktaki sorumu en sonunda cevaplandiracagim.

Bilimsel olarak is nasil oluyor anlatalim.

Once, kotu kokulu hava burun deliklerinize dogru hareket eder. Burun boslugunun ust kisminda konka veya turbinate olarak bilinen kemik yapilari vardir. Koku bunlarin uzerinden soyle bir gecer. Bu yapilar ne ise yarar diye soracaksaniz, bunlar, burun boslugunun ic yuzeyine daha fazla alan ekleyerek havanin daha iyi isinmasini ve de nemlenmesini saglar. Hava, burun konkalardan gectikten sonra, burun boslugunun ust kismindaki kucuk bir bolgeye ulasir: o bolgenin ismi olfaktor epiteldir. Yani Ingilizce meali the olfactory epitheliumdur. --Ingilizce soyleyelim ki havamiz olsun-- Bu bolgede, milyonlarca koku alma hucresi var. Bunlar eger bir ariza yoksa koku molekulleri tarafindan uyarilir. Bu uyarilar, koku alma siniri araciligiyla beynin on kisminda bulunan koku alma merkezine iletilir. Buna Ingilizce'de The olfactory bulb denir. Iste, beyniniz, bu bilgiyi alir ve kullanir ve kokulari yorumlar. Buna da ALGI denir. [Cok kabaca soylersek, mesela deri uzerinden sinir sistemi araciligiyla sinyalin alinmasi duyum; beyinde yorumlanmasi algi] Enteresandir, bilim kitaplari, insanlar yaklasik 10.000 farkli kokuyu ayirt edebilir diye soyler. Tabii, bana kalirsa her birey, ayni kokuyu bile farkli sekilde algilayabilir.

Peki burun kokuyu tespit etti. Yani DUYUMSADI. Bu duyumsama yani kokuyu alma asamasinda burun gercekten de disaridan gelen bir seyin molekullerini mi soluyor? Iste sorumuz da asil mesele de bu! Kokulari nasil duyumsamaya basliyoruz? Cevremizdeki seylerden yayilan mikroskobik molekullerle. Bu seyler arasinda, demleme cay olur, kahve olur --bu arada 7 yildir sadece bir kac hafta cay ve kahve ictim. O da Turkiye'ye tatile gidince. Evet, ABD'de 7 yildir cay, kahve, alkol, sigara icmiyorum-- bahcedeki yeni kesilmis cicekler olur, hatta tuvaletini tutamayip, kosu bandinizin yanina sindirim sorunlari yasayan birinin biraktigi pok olur, bunlarin molekulleri vardir.

Biri diyelim ki osurdu yada kibarca soylersek gaz cikardi --azot, oksijen, metan, hidrojen, karbondioksit -- ve ortama kotu bir koku saldi. Ozellikle osuruk kokusunun asil nedeni ucucu metil sulfit adi verilen kimyasal maddelerdir; bazen de, hidrojen sulfur gazi ve metanetiol vb. bu kokuyu renklendirir. Daha da bi cazip yapar. Bunlar, sindirim sistemindeki bakteriler tarafindan uretilen yan urunlerdir ve burun tarafindan ucucu organik bilesenler olarak algilanir. Ancak, aslinda diski bilesenlerini/diski molekulunu degil, sadece gazlari soluyorsunuz. Yani gaz molekullerini... Iciniz bir damla rahatlayacaksa tabii..

[Şüpheci Dinsiz]

Alvin´isimli üyeden Alıntı

O evde oturuyorken, "acim" dedigi icin, yemek verdigim, evimde misafir ettigim bu forumdan biri, ben Amsterdam'a ucusa gidince kapinin kilidini kirip esyalarimi ve dolaptaki etlerimi caldi

Tahmin ettiğim kişi mi?

[Andrew]

Şüpheci Dinsiz´isimli üyeden Alıntı

Tahmin ettiğim kişi mi?

Dur olayi anlatayim. Sen karar ver. Bana soruyor, napiyosun, ne ediyosun. Diyorum ki, Amsterdam'a gidicem bugun. Gece gelirim. Zaman geciyor, servis geliyor almaya beni. Servis beni aliyor, tam 5 dk. sonra adam cikiyor geliyor eve. Camera sistemi calismiyor. Camerayi izleyemedim. Ama komsu var yanda. Onunla konustum. Dedi ki, sen cikar cikmaz, tam 5 dk sonra uzun boylu, uzun siyah sacli, ince, siska, rockcilara benzeyen bir genc adam sizin o tarafa girdi dedi; "5 dakikaya kacirdi Alvin'i" diye soylenmis.

Bir defa hirsiz, benim ucusa gidecegimi nereden biliyordu? Binada baska daireler de var. Hepsini es gecmis, gelmis benim daireye girmis. Ben cikar cikmaz 5 dakikaya nasil eve girdi? Uzun, ince, siska, uzun sacli bir de...O tarihlerde de bir kac defa benim evime geliyor, param yok diyor, kalacak yerim yok diyor, ekmek alcak param yok, bugun bisey yemedim diyor. Iyi niyetimle ihtiyaclarini gidermeye calisiyorum. bir kac gun boyle oluyor, bir hafta sonra da ayni tipte adam evime giriyor.

Ateist dernegine gidiyor ben ateistim diyor, bana geliyor, ben ateist mateist degilim diyor. Durust biri degil, kasi gozu bir oynuyor. Elimde camera goruntusu yoktu. Zaten bir aya kalmaz da ABD'ye gelecektim sanirim. Yakin bir zamandi. Olayin uzerine gitmedim.

Ben, o oldugundan neredeyse eminim. Eger yaniliyor da gunahini aliyorsam, alayim. Elimde boyle dusunmemi saglayan nedenlerim var. Gelmis, evdeki seyleri bile yemis acliktan. Dolabi bosaltmis. Hayvanin oglu


Bir de sapik midir nedir, kiz arkadasimin kirmizi ic camasiri vardi dolapta, tangalari vardi, dantelli mor geceligi vardi, giymis, denemis bunlari sonra da cikarmis atmis. Kizi cagirdim, geldi kontrol etti, giyilmis bunlar dedi. Hasar gormus dedi. Aldim cope attim.