Siyasi Partilerde Disiplin Suçları ve Cezaları

[sargon]

Sitenin DK'sının işleyişi ile ilgili bazı şeyleri netleştirebilmek için internette çeşitli kurumların Disiplin Yönetmeliklerine göz gezdireyim dedim. Birkaç tıklama sonrasında karşıma ilginç bir tablo çıktı. Sosyal Demokrat (merkez sol) partimiz CHP ile şimdi kapatılan muhafazakar DYP (merkez sağ) partilerinin tüzüklerindeki Disiplin Cezalarını karşı karşıya koydum. Çok ilginç bir tablo ortaya çıktı. DYP, CHP ile karşılaştırıldığında oldukça demokrat sayılır. CHP tüzüğü ise yöneticilerin istedikleri herkesi partiden kolayca atmalarına olanak verecek şekilde düzenlenmiş, gıkını çıkaranı partiden atabilirler yani.

Partilerde disiplin suçlarına verilen cezalar uyarı, kınama, geçici çıkarma ve kesin çıkarma olarak dört biçimde uygulanıyor. Karşılaştıralım:

Kesin Çıkarma Gerektiren Fiiiler(CHP):

a) * * *Programa ve Tüzük kurallarına, kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak,
b) * * *Partide aldıkları görev ve sorumlulukla ve üyelikle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunmak,
c) * * *Parti kayıt ve defterlerini saklamak, görevi devir sırasında bunları teslim etmemek,
d) * * *Parti doğrultusuna ve temel ilkelere aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak,
e) * * *Parti adaylarına karşı veya başka parti adaylarından yana açık veya gizli çalışmak,
f) * * * Kurultay, kongre, grup ve meclis işlemlerinin, seçim çalışmalarının yasa, tüzük ve yönetmelik kurallarına uygun olmasını engellemek, bozmak, bozdurmak amacı ile yetkili organlara ve kişilere karşı Tüzüğe uygun itirazlar dışında her türlü engelleyici davranışta bulunmak,
g) * * *Partiye üye yazımı ve temsille ilgili kuralları çiğnemek, parti içi seçimlere hile karıştırmak,
h) * * *Parti çalışmalarında, özellikle kurultay ve kongrelerde üyelere ve görevlilere eylemli saldırıda bulunmak, çalışmayı engellemek veya önlemek.


Kesin Çıkarma Gerektiren Fiiiler(DYP):
* 1. * Seçimlerde Parti kararı olmaksızın bağımsız adaylığını koymak veya bağımsız adaylara oy vermek ve onlar lehine propaganda yapmak. Parti adayları aleyhine açık ve kapalı şekilde çalışmak,
* 2. Kongrelerde ve aday yoklamalarında menfaat karşılığında oylara tesir etmek,
* 3. Oy pusulalarına tahrifat yapmak,
* 4. Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak,
* 5. Üst kademeleri tanımayıcı davranışlarda bulunmak,
* 6. Türkiye Büyük Millet Meclisinde, bağlayıcı grup kararına aykırı davranmak.

Geçici Çıkarma Cezası(CHP)
a) * * Gerçeğe aykırı olarak Partide kendisine belli görevler verilmiş gibi davranmak ve çalışmak,
b) * * Parti içinde ayrılık gözetmek ve ayrımcılık yapmak,
c) * * Gizli yapılması kararlaştırılan toplantılardaki konuşmaları açıklamak,
d) * * Parti çalışmalarında üyelere sözlü ya da eylemli saldırıda bulunmak, Parti düzenini bozmak, çalışmaları aksatmak,
e) * * A bendinin (e), (f), (g) ve (h) alt bendlerinde belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif sayılacak durumlarında suç sayılan eylemi işleyenin etkin pişmanlık göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun takdiri ile geçici çıkarma cezası verilebilir.

Geçici Çıkarma Cezası(DYP)
1. Kanuna, partinin tüzük ve programı ile yönetmeliklerine, Merkez Karar Kurulu ve Genel İdare Kurulu veya yetkili organlarının kararlarına aykırı söz, tutum ve davranışlarda bulunmak, yayınlar yapmak, bu yoldaki yayınları teşvik ve tahrik etmek,
2. Partiyi kişisel çıkarlarına alet etmek, bu amaçla parti nüfuzunu kötüye kullanmak,
3. Makul bir gerekçe olmaksızın üye kayıt taleplerini kabul edip neticelendirmemek,
4. Kanuni sorumluluklar saklı kalmak ve ödeme tazmin sorumluluğu saklı kalmak üzere, hizmetin devamı süresince ve görevin gereği olarak teslim aldığı evrak, eşya ve malzemeyi saklamak, kaybına sebebiyet vermek, görevden ayrıldığı halde teslim etmekten kaçınmak.

Kınama Cezası(CHP)
a) * * Parti yararlarını zedeleyici yayın ve propaganda yapmak,
b) * * Parti görevlilerini küçültücü sözler söylemek, Parti çalışmalarını zorlaştırıcı eylem ve davranışlarda bulunmak,
c) * * Partili üyeler ve yöneticiler hakkında bilerek ve isteyerek aslı olmayan söylentiler çıkarmak, bunları yaymak,
d) * * Geçerli özrü olmaksızın seçimlerde oy kullanmamak,
e) * * B bendinin (a), (b), (c) alt bendlerinde belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif sayılacak durumlarında ve parti suçu sayılan eylemi işleyenin etkin pişmanlık göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun kararı ile kınama cezası verilebilir.

Kınama Cezası(DYP)
1. Parti içinde şahsiyetle uğraşmayı alışkanlık haline getirmek,
2. Parti organlarının toplantılarında saklı tutulması gereken konuları ve kararları açıklamak,
3. Kanuna, ahlaka, mahalli örf ve adetlere, geleneklere uygun düşmeyen davranışlarda bulunmak, özel hayatında parti üyeliği ile bağdaşmayacak ve partiye söz getirecek durumda olmak,
4. Seçim ve sandık kurullarındaki göreve gitmemek,
5. Haklı bir sebep ve mazereti olmadığı halde seçimlerde oy hakkını kullanmamak.

Uyarma Cezası(CHP)
a) * * Partililerin kişilikleri ile uğraşmak, parti üyeleri hakkında küçük düşürücü sözler söylemek, sövmek,
b) * * Parti binalarına ve mallarına zarar vermek,
c) * * C bendinin (a) ve (b) alt bendlerinde belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif sayılacak durumlarında ve suç sayılacak eylemi işleyenin etkin pişmanlık göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun takdiri ile uyarma cezası verilebilir.

Uyarma Cezası(DYP)
* 1. * Parti içi birlik ve beraberliği zedeleyici tutum ve davranışlara yönelmek.
* 2. Parti kademelerinin uyum ve işbirliğini sarsıcı davranışlarda bulunmak,
* 3. Parti içi yazışmalarda kademelere uymamak,


Madde madde karşılaştırmak o kadar kolay olmayabilir. Birkaç örnekle açıklamak istiyorum. Örneğin DYP tüzüğünde kesin çıkarma cezaları daha net şekilde tanımlanmış. Her ikisinde de bağımsız adaylık koymak, bağımısız adayları desteklemek çıkarma nedeni. Ancak DYP, TBMM'de bağlayıcı grup kararlarına aykırı davranmak derken, ki bunun milletvekilleri için getirildiği anlaşılıyor, CHP "Programa ve Tüzük kurallarına, kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranma"yı kesin çıkarma gerekçesi olarak koyuyor. İfade çok genel olduğu için bu maddeye dayanarak herkesi partiden atabilirsiniz yani.

Parti evraklarını teslim etmesi gerekirken teslim etmeyene CHP kesin çıkarma, DYP geçici çıkarma veriyor. Parti organlarının toplantılarında saklı tutulması gereken konuşmaları açıklamak DYP'de kınama, CHP'de geçici uzaklaştırma ile cezalandırılıyor. DYP'de üye yazım talebini makul bir gerekçe olmaksızın yerine getirmeyen yöneticiye geçici çıkarma cezası öngörülürken, CHP'de böyle bir madde yok, yani üye korunmuyor, ama "Partiye üye yazımı ve temsille ilgili kuralları çiğnemek, parti içi seçimlere hile karıştırmak" maddesi ile kesin çıkarma cezası getirilen bir durum var ki, üyeyi koruma amacı taşıdığı pek söylenemez. *

CHP tüzüğünde DYP tüzüğünde olmayan bir başka şey daha var: Etkin pişmanlık durumu. Her maddenin sonunda etkin "pişmanlık göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun takdiri" ile ceza bir aşağı maddeden uygulanabiliyor. DYP tüzüğünde "Disiplin cezasını gerektiren durumların öğrenilmesinden bir yıl, olaydan iki yıl geçtikten sonra disiplin soruşturması yapılamaz." şeklindeki bir maddeyle zamanaşımı süresi belirleniyor. CHP tüzüğünde böyle bir madde yok.

Buyrun siz değerlendirin:
CHP tüzüğü
DYP Tüzüğü

[teotihuacan]

sargon";p=&quot´isimli üyeden Alıntı

Kesin Çıkarma Gerektiren Fiiiler(DYP):
* ** 4. Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak,
* 5. Üst kademeleri tanımayıcı davranışlarda bulunmak,

şu iki maddeyi de bir açıklarsan çok sevinirim sargon. bunların neresi açık? chp'nin maddelerinden ne farkı var? biraz insaf lütfen!

bence aralarında hiç fark yok, al birini vur ötekine...

[sargon]

Daha dikkatli okunursa bahsettiğin maddeler anlaşılabilir. CHP tüzüğündeki kesin çıkarma maddelerinin muğlak olanlarını alalım.

a) * * *Programa ve Tüzük kurallarına, kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak,
b) * * *Partide aldıkları görev ve sorumlulukla ve üyelikle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunmak,
d) * * *Parti doğrultusuna ve temel ilkelere aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak,

Bunları DYP'deki eşdeğer muğlak maddelerle karşılaştıralım.

* 4. Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak,
*5. Üst kademeleri tanımayıcı davranışlarda bulunmak,

DYP'de "üst kademeleri tanımayıcı davranışlar" olarak tanımlanmış olan şey CHP'de "kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak" diyerek ifade edilmiş. Birisi "aykırı davranış" birisi "tanımayıcı davranış". Bunlar arasında bence önemli bir fark var.

DYP'deki "Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak" maddesine karşılık gelebilecek maddeler ise CHP'de "Programa ve Tüzük kurallarına aykırı davranmak" ve "Parti doğrultusuna ve temel ilkelere aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak"
ifade ediliyor. Bence burda da büyük bir fark var. CHP parti ilkelerine "aykırı davranmayı" atmak için yeterli bulurken DYP bu ilkelere karşı "tahrip edici davranış" diyor. Burda DYP'nin fazlalığı var. Sadece politika denmiyor. "Parti ahenk ve huzuru" diye bir madde eklenmiş. Yine de DYP tüzüğündeki bu fazlalığa rağmen örnek göstermiş olduğun bu iki maddede de CHP daha anti-demokratik bir görünüm sergiliyor.

[mhmd]

Karşılaştırmalı kıyaslar daima problemli olmuştur.
İki partinin karşılaştırmasında hangi ilkeleri göz önüne almaktayız.
Tüzüklerini mi?
Mesele tüzüklere göre ise; disiplin işlemlerinden önce varlık nedenleri ve ilkeleri bölümünden amaçlarına uygun olup olmadıkları bakılmalıdır.
Yani tüzüğün sonuna değil başına bakarak, yorum getirebiliriz.
Her iki partinin giriş tüzüklerine bakarsak farkı fark edebiliriz.
CHP nin girişindeki netlik ile DP nin girişindeki muğlaklık bunu sağlamaktadır.
İletiminizde ve etkileşimde kesin sınırlar çizip siyah ve beyaz renklere bürünürseniz bunu korumak için de aynı anlayışta olmanız doğaldır.
Genel ifadeler ve muğlak bakarsanız güncel değişimleri yakalayabilir ve daha esnek koruma tedbirleri yeterli olur.
Aşağıda, tüzük giriş farklarını görüyoruz

CHP için;
SİYASAL İLKELER VE DEĞERLER
Madde-2
Cumhuriyet Halk Partisi; programındaki anlamlarıyla
Cumhuriyetçilik,
Milliyetçilik,
Halkçılık,
Devletçilik,
Laiklik,
Devrimcilik,
ilkelerine bağlı ve evrensel Sosyal Demokrasinin
Özgürlük,
Eşitlik,
Dayanışma,
Barış,
Emeğin yüceliği,
Hukukun üstünlüğü,
Dengeli kalkınma,
Gönenç (Refah),
Doğanın ve çevrenin korunması,
Çoğulcu ve katılımcı demokrasi değerlerine ve insan haklarına dayanan, gücünü halktan alan, çağdaş demokratik sol bir siyasal kuruluştur.
Kısaltılmış adı "CHP" olan Cumhuriyet Halk Partisi'nin yukarıda yazılı ilkelerini ifade eden ve biçimi, ölçüleri, niteliği yönetmelikle belirlenen "ALTI OK"lu özel bir simgesi ve kırmızı zemin üzerine beyaz "ALTI OK"lu bayrağı vardır.

DP İçin;
PARTİNİN AMACI
MADDE 2- Doğru Yol Partisi:
a.Türkiye Cumhuriyet Devletinin vatan ve millet bütünlüğüne sahip çıkmak ve korumak,
b.Toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlaşışı içinde, insan haklarına dayalı olarak demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetini korumaya ve yüceltmeye çalışmak,
c.Atatürk ilke ve inkılaplarını korumak ve yaşatmak,
d.“Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir” ilkesini bütün unsurları ile hakim kılmayı, çok partili demokrasiyi korumayı ve yaşatmayı temel görev bilmek,
e.Cumhuriyetimizi ve hür demokratik düzeni, her türlü yıkıcı, ayırıcı ve bölücü akımlara karşı korumaya ve güçlendirmeye çalışmak,
f.Milletimizin çağdaş uygarlık düzeyine ulaşması için, hürriyet içinde kalkınmayı medeniyetçi, hamleci ve ıslahatçı bir ruhla gerçekleştirmek,
g.Milli refahı yükseltmek yükselen milli refahtan, her yurttaşın faydalanabilmesini sağlayacak sosyal adalet ve sosyal güvenlik sistemlerini gerçekleştirmek, işsizliği, fakirliği, çaresizliği ve cehaleti ortadan kaldırmak,
h.Milletimizin, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sı ve İnsan Hakları Beyannamesinde ifadesini bulan temel hak ve hürriyetleri ile tarihi, milli ve manevi değerlerini korumak, geliştirmek ve güçlendirmek,
i.Türk milletinin demokrasiye olan inancını ve bağlılığını koruyup geliştirmek ve Devletin bu inanç ve bağlılıktan kaynaklanan demokratik otoritesini sağlamlaştırmak,
j.Bu tüzük ve parti programında yazılı diğer hususları gerçekleştirmek,
amacı ile kurulmuştur.
TEMEL ANLAYIŞIMIZ
MADDE 3- Doğru Yol Partisi;
Bu amaçlara, Atatürk’ün belirlediği Türk milliyetçiliğinden ve milletimizin tarihi, milli ve manevi değerlerinden, medeniyetçilik aşkından alacağı ilhamla, hürriyetçi demokratik düzen içerisinde ulaşabileceğine inanır.
Bu amaçlara ulaşmada ve bütün faaliyetlerinde her türlü dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce ve inanç, din mezhep ve benzeri sebeplerle, vatandaşlar arasında ayırım gözetmeyi reddeder.

Tüm bunları bir kenara bırakıp da, bilinçaltımızda yatan Sosyal Demokrat bir partinin farkı diye irdeler isek işte o zaman sizin bahsettiğiniz sonuç ortaya çıkar.

Her iki durum da da CHP nin, özgürlük karşısındaki durumu oldukça düşündürücüdür.

Hatalarımı, cehaletime bağışlayın

[teotihuacan]

sargon";p=&quot´isimli üyeden Alıntı

Daha dikkatli okunursa bahsettiğin maddeler anlaşılabilir. CHP tüzüğündeki kesin çıkarma maddelerinin muğlak olanlarını alalım.

a) * * *Programa ve Tüzük kurallarına, kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak,
b) * * *Partide aldıkları görev ve sorumlulukla ve üyelikle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunmak,
d) * * *Parti doğrultusuna ve temel ilkelere aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak,

Bunları DYP'deki eşdeğer muğlak maddelerle karşılaştıralım.

* 4. Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak,
*5. Üst kademeleri tanımayıcı davranışlarda bulunmak,

DYP'de "üst kademeleri tanımayıcı davranışlar" olarak tanımlanmış olan şey CHP'de "kurultay ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak" diyerek ifade edilmiş. Birisi "aykırı davranış" birisi "tanımayıcı davranış". Bunlar arasında bence önemli bir fark var.

DYP'deki "Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak" maddesine karşılık gelebilecek maddeler ise CHP'de "Programa ve Tüzük kurallarına aykırı davranmak" ve "Parti doğrultusuna ve temel ilkelere aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak"
ifade ediliyor. Bence burda da büyük bir fark var. CHP parti ilkelerine "aykırı davranmayı" atmak için yeterli bulurken DYP bu ilkelere karşı "tahrip edici davranış" diyor. Burda DYP'nin fazlalığı var. Sadece politika denmiyor. "Parti ahenk ve huzuru" diye bir madde eklenmiş. Yine de DYP tüzüğündeki bu fazlalığa rağmen örnek göstermiş olduğun bu iki maddede de CHP daha anti-demokratik bir görünüm sergiliyor.

sargon şu metne nasıl böyle bakabiliyorsun şaşıyorum...

"Parti ahenk ve huzuru ile politikasını tahrip edici davranışlarda bulunmak" ne demektir? Örneğin, adam diyorki, bizim partide herkes sarışın, senin kara kaşın-gözün var, partinin ahengini bozuyorsun, yallah... yani üye, chpdekinin aksine, parti programına aykırı bir eylem yapmasa bile farklı görüşünden dolayı ahengi ve huzuru bozuyor diye atılabilir.

Diğer konu, "kurultay ve yetkili organ kararları" mı daha net bir ifade yoksa "üst kademeler" mi? Adam alenen diyor ki, bende askeri düzen rütbe, emir-komuta var. sen üstlerini tanımak ve her dediğine uymak zorundasın, yoksa yallah...

diğer partilerde de çok farklı birşey yoktur. hepsi düzen partisi, farkları yok. yanlış anlaşılmasın, chp'ninki de çok farklı değil ama göz var izan var! chp ile dyp karşılaştırılınca chp'ninki daha net tanımlanmış ve göreceli olarak daha demokratik...

Aslinda bir toplum icindeki yasalar, tüzükler ve cezayi islemler,
o toplumun ortak ahlaki / adalet duygusunu yansitir / yansitmali.
eger toplum vicdani bu yasalardan rahatsiz ise o zaman bunlari degistirmenin yollari aranmali.
tabiki chp ile dyp arasinda nuans farkliliklari olacaktir, birisi statükoyu korumak adina, parti yönetimin elini yaptirim icin güclendirmistir, digeri ise "piyasa politiklarina" daha cabuk yön verebilmek icin kismen daha "liberal" bir görünüm sergilemekte.
peki bunlarin ikisinin de kendine özgü gerekceleri mutlaka vardir, ama bunun biri (kismen daha) iyi digeri daha kötü diyebilirmiyiz ? bence ikiside sonucta var olan yasalar icinde örgütlenmis partiler.
ama acikcasi chp'den daha sosyal demokrat bir durus beklerdim, parti yönetimin hakimiyetini güclendirecek degil , sosyal demokrat politiklari örgütleyebilecek bir siyasi kültürü olmasi lazimdi diye düsünüyorum....