ANTROPOMORFİZM DEN GÜNÜMÜZE

Sofist filozof Keoslu Kritias'a (isadan önce 5 yy) göre Din insanlari ahlak ve dürüstlüge yaklastirmak yada imrendirmek icin uydurulmutur.Düsünce tarihinde Din üzerine üretilen bir cok konuda Kritiasin fikirleri örnek alinmistir.Tek Tanrici dinler felsefi düsünceye ortacagda egemen oldu.Dinleri evrimci bir bakis acisi ile aciklamaya yönelik ilk girisim Giambattista Vico dan ( 1668-1774) geldi.Viconun düsüncesine göre eski yunan dini önce tabiatin,sonra insanin kontrolünde kalan güclerin (ates,su),sonrasinda kurumlarin (evlenmek) kutsallastirildigi ce sonrasindada kutsallarin insanlastirildigi asamalardan gecmistir.Ayni zamanlarda David Hume adli deneyci düsünüre görede (1711-1776) insanlar baslangicta anlayamadiklari dogal gücleri antropomorfizm acikladilar.Bazi olaylari Tanrilarin öfkesi kabul edip kurbanlar vererek yatistirmaya yönelik tapinma bicimleri zamanla yerini tek ve sonsuz bir Yaraticiya birakmisti.Aydinlanma döneminde Voltaire (1694-1778) ve Deniş Diderot (1713-84) görede cok Tanriciligi rahipler yaratmisti.Bugün geldigimiz noktada Dünyada 3000 Din,6000 mezhep, 12000 tarikat oldugu varsayilmaktadir.Dinler bugün iki kisim olarak
1-Semavi Dinler Musevilik,Hiristyan,Islamiyet
2.Beseri Dinler Totemizm,Budizm,Brahmanizm olarak örnek verilebilir.

Antropomorfizm nedir?
Yunanca kökenli bir terim. "Anhtropos" (insan) sözcüğünün "morphe" (biçim) sözcüğüyle birleşmesiyle türetilmiştir. Terim sonuna aldığı "-ism" eki nedeniyle Türkçe'ye "insanbiçim-cilik" olarak çevrilmektedir.
Bu öğreti de ilkin teoloji (İlahiyat) alanında karşımıza çıkmaktadır: Tanrının ya da tanrıların insani özellikler taşıması; insanın bilinç, niyet, duygu, irade ve duyumuna benzer niteliklere sahip olduğu inancı.
Bir felsefe tutumu olarak bakıldıktaysa antropomorfizm, "insanın kendindeki güçleri sübjektif bir açıdan varlığa, tabiata aksettirmesi (protejer etmesi) kendi güçlerini veya benzerlerini varlıkta, tabiatta araması şeklinde görünmektedir." (Varlık ve Oluş, H.Z.Ülken, A.Ü.İlahiyat Fak. Der. 1968 119-120 )


SAYGILAR

[erer]

allahın şekli var dedim ehli sünnet allahın şekli yok der ama aynı ehli sünnet alah ahirette gözümüzle görülecek der peki ama şekli olmayan bişe nası görülebilir o bakımdan mutezile allahıngörülmesini reddetti çünkü onlarallah cisim değil dedi