Bir besin maddesi olarak "Kan"

[korelmis]

Bir besin maddesi olarak kanın, ne türlü etkilerinin olacağını anlamak için, üst gastrointestinal (mide-bağırsak) kanamalı hastalara bakmak faydalı olacaktır. Dışarıdan alınan kanın muhtemel bir "enfeksiyon kaynağı" olduğu gerçeğini bir tarafa bırakacak olursak, teorik açıdan, üst GİS kanamalı hastaların durumu, kan içen bir kişinin durumundan pek de farklı olmayacaktır.

Kan son derece karmaşık bir süspansiyondur ve yapısı hâlâ bütünüyle anlaşılabilmiş değildir. Bu nedenle, -bu karmaşıklık ve bilinmezlik içerisinde- kan içmenin vücut üzerine olan etkilerini bütün boyutlarıyla ele almak mümkün değildir. Ancak, üst GİS kanamaları ve etkileri konusunda yapılmış sayısız gözlem ve araştırma nedeniyle, tıbbın bu gayet iyi bilinen konusundan hareket ederek bazı açıklamalar getirilebilir.

Bilimsel bir makalede şöyle denmektedir(1):

"Upper gastrointestinal bleeding causes increased urea concentrations in patients with normal liver function and high ammonia concentrations in patients with impaired liver function. This ammoniagenesis may precipitate encephalopathy. The haemoglobin molecule is unique because it lacks the essential amino acid isoleucine and has high amounts of leucine and valine. Upper gastrointestinal bleeding therefore presents the gut with protein of very low biologic value, which may be the stimulus to induce a cascade of events culminating in net catabolism. This may influence the function of rapidly dividing cells and short half-life proteins."

Çevirisi:

"Üst gastrointestinal kanama, karaciğer işlevleri normal olan hastalarda artmış üre konsantrasyonlarına ve karaciğer işlevleri bozulmuş hastalarda yüksek amonyak konsantrasyonlarına neden olur. Bu amonyak oluşumu beyin hasarını tetikleyebilir. Hemoglobin molekülü, esansiyel (dışarıdan alınması gerekli olan) amino asit izolösini içermemesi ve yüksek miktarlarda lösin ve valine sahip olması nedeniyle benzersizdir. Bu nedenle, üst gastrointestinal kanama, bağırsağa son derece düşük biyolojik değerde protein sunar. Bu durum, net yıkımla sonuçlanan hadiselerin kaskadını indükleyecek uyarıcı olabilir. Bu ise, hızlı bölünen hücreler ve kısa yarı-ömürlü proteinlerin işlevini etkileyebilir."

Yine bir başka makalede şöyle denmektedir(2):

"Haemorrhages in the upper GI tract may lead to severe uraemia and, in patients with liver failure, to hyperammonaemia. The cause of this is not yet sufficiently clear. Recently we observed a decrease in arterial isoleucine levels after intragastric blood administration in pigs."

Yani,

"Üst mide-bağırsak kanalındaki kanamalar şiddetli üremiye (dolaşımda üre konsantrasyonunun artması) ve karaciğer yetmezliği olan hastalarda hiperamonemiye (dolaşımda amonyak konsantrasyonunun artması) yol açabilir. Bunun nedeni, henüz yeterince açık değildir. Yakın zamanda, domuzların mide içine kan verilmesinden sonra atardamar izolösin seviyelerinde bir azalma gözlemledik."

Bahsedilen hayvan deneyindeki bu gözlem, insanlar için de doğrulanmıştı (3). Bu konuda yapılmış başka destekleyici çalışmalar da vardır (4). Son yayınlar da aynı doğrultudadır (5).

SONUÇ:

Mide-bağırsak kanalı içine kanama olduğu durumlarda, bu kanın sindirimi neticesinde hastalarda görülen yüksek üre ve amonyak düzeyleri nedeniyle, kanın bir besin maddesi olarak tüketiminin tıbbi açıdan sakıncalı olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan çalışmalar bu durumun hemoglobinin kendine özgü yapısından kaynaklanabileceğini göstermiştir. Buna ek olarak, dışarıdan alınacak kanın, muhtemel bir enfeksiyon kaynağı olabileceği de unutulmamalıdır. Kanın yapısı aydınlatıldıkça ve gastrointestinal kanamalar konusundaki bilgilerimiz çoğaldıkça, meselenin başka yönleri de bulunabilir. *

--------------------------------------------------

Kaynaklar:
1) Olde Damink SW, Dejong CH, Deutz NE, van Berlo CL, Soeters PB. Upper gastrointestinal bleeding: an ammoniagenic and catabolic event due to the total absence of isoleucine in the haemoglobin molecule. Med Hypotheses. 1999 Jun;52(6):515-9.
2) Dejong CH, Olde Damink SW, Deutz NE, van Berlo CL, Soeters PB. Uremia after hemorrhages in the upper digestive tract. Ned Tijdschr Geneeskd. 1998 Nov 21;142(47):2558-62.
3) Dejong CH, Meijerink WJ, van Berlo CL, Deutz NE, Soeters PB. Decreased plasma isoleucine concentrations after upper gastrointestinal haemorrhage in humans. Gut. 1996 Jul;39(1):13-7.
4) Olde Damink SW, Dejong CH, Deutz NE, Soeters PB. Decreased plasma and tissue isoleucine levels after simulated gastrointestinal bleeding by blood gavages in chronic portacaval shunted rats. Gut. 1997 Mar;40(3):418-24.
5) Olde Damink SW, Jalan R, Deutz NE, Dejong CH, Redhead DN, Hynd P, Hayes PC, Soeters PB. Isoleucine infusion during "simulated" upper gastrointestinal bleeding improves liver and muscle protein synthesis in cirrhotic patients. Hepatology. 2007 Mar;45(3):560-8.

Peki Isa neden "kan yemeyeceksin" diye bir emir verdi acaba, belki tam pismemis cig eti kastetti. Kanli, tam pismemis et yiyen kimselerde de uzun vadede bu tur bozukluklar gorulebilir.

[ozgur_beyin]

sevgili kör ermiş ,kan hakkında verdiğin tıbbi bilgiler için teşekkür. ama bu ''tıbbi makale''yi yazmanın esbabı mucibesini de açıklarsan *olaya nerden bakacağımızı da anlatmış olursun.
eğe gayen akıllı tasarım teorisini!! yüceltmekse .........

evet bende oyle tahmin ediyorum. Hatta arkadas yehova gorgu taniklarindan da olabilir.

[AYATA]

Daha farklıda olabilir biliyorsunuz İslama göre bir hayvan ancak boğazlandıktan sonra kanı boşaltıldıktan sonra yiyecek maddesi olarak kullanılabilir...Kanı akıtılmdan ölmüş hayvan leş sayılır....

[sargon]

Sirius çok doğru bir şekilde Körelmiş'in niyetini ortaya koymuş bence. Kesilen hayvanın kanının akıtılması İslamiyete göre bir zorunluluktur.

Daha önce de sanırım aynı alıntıyı yapmıştım. Buna göre eski Türkler kurban olarak kestikleri hayvanın kanını akıtmamaya özen gösterirlerdi. Kanın akıtılması birisinin saygınlığını ayaklar altına almaktı ve çok ağır bir hakaretti. Bu yüzden Moğollar Halife'yi çuvala sokup tekmeleyerek öldürmüşlerdi. Osmanlı padişahlarının çoğu iple boğazlanarak öldürülmüştür. Kan akıtmak kurban edilen hayvana ve kurban edilen tanrıya karşı bir saygısızlık anlamına gelirdi.

Ancak çoğu kez kanın akmaması için önlem alınırdı. İbn Fadlan bunu şöyle açıklamaktadır: "Türkler kurbanı kesiyorlar, ancak içlerinden biri koyunun başına öldürene dek vurmaktadır". (H.44, c.23) P.Huc, bıçağı hayvanın yan taraflarına sapladıklarını gözlemlemiş ve bu ona şöyle açıklanmıştır: "Biz, Çinliler gibi öldürmüyoruz... Doğrudan kalbi hedefliyoruz. Yöntemimize göre hayvan daha az acı çekmekte ve kanın tümü içinde kalmaktadır" (J.14, 1, s.343-344) Gmelin bunun daha klasik bir şeklini vermekte ve bu anlatım, Shirokogorov tarafından Tunguzlar için hemen hemen aynı biçimde tekrar etmektedir (M.58, s.36) "Şaman, büyük bir biçakla hayvanın (koyunun) göğsünün sol yanında bir yarık açarak... elini soktu... ve kalbini oradan çıkardı" (J.12, 2, s.89)
(Jean-Paul Roux, Türklerin ve Moğolların Eski Dini, s. 255)

İslamiyete göre ise hayvanın kanının akıtılması bir zorunluluktu. Hayvanları öldürme biçimi Moğol işgalleri sırasında da müslümanlarla Moğollar arasında en büyük kavgalardan birinin nedeni olmuş. Moğol kanunlarına göre suları kirletmek ve hayvanların kanlarını akıtmak yasaktı. Müslümanların nehirlerde gusül abdesti alması ve hayvanları boğazlamaları büyük sorunlara neden oluyor. Müslümanların adetlerinden vazgeçmemeleri üzerine bu kanunlar yumuşatılmak zorunda kalınıyor. Buna karşın sanırım epey bir müslüman hayvanların kanını akıttığı için ceza almıştır.

[vartor]

Simdi kanli bir biftek olsa da yesem.
*Korelmis dostum kuran ve islama mesruluk kazandirmaya calismakta, bu da onun hakki. Kanli yiyenlerle kansiz yiyenlerin durumlari ortada, aslinda et yiyici hayvanlar dogada nasil davraniyor ondan ornek almak *yani eti ciy ciy yemek lazim.

[korelmis]

Gün içinde, acaba ne türlü cevaplar verilmiş diye bakınca şaşırmıştım. Sağ olsun, sirius ve sargon kardeşim sayesinde biraz olsun rahatladım. Mesele anlaşılmış.

O dönemde Arapların kanı bir besin maddesi olarak tükettikleri, örneğin deve kanından elde edilen "Fasîd"i yedikleri bilinmektedir (1). Ayrıca kanı bağırsaklara doldurup kızartırlar (2), kan ve deve tüyünden yaptıkları "İlhiz" adlı bir yemeği yerlerdi (3). İşte Kuran, bu yaygın uygulamayı yasaklamıştır.

Bugün dahi çeşitli nedenlerle insanlar, kan içmeye devam ediyorlar.


(1) ARAPÇADA KÜLTÜR-DİL İLİŞKİSİ: ARAPÇA’NIN YAPILANMASI VE ALGILANMASINDA ETKİLİ ÖĞELER. Dr. Soner Gündüzöz, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. *
(2) http://www.kuranikerim.com/telmalili/maide.htm
(3) İslamiyet Öncesi Arap Folklorunun Kuran’daki Yeri. Fatih Duman, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilimdalı.

[sargon]

Kan içilmesi yada yenilmesinin yasaklanmasının nedeni kesinlikle sağlıkla ilgili değil, dinseldir. Kan yemenin yasaklanması Yahudi dininden gelmekte. Tevrat'ın Levililer kitabının 17. bölümü tamamen bu konuya ayrılmıştır. Bu bölümün başlığı ise şöyledir: "Kan Yemek Yasaktır"

Tevrat'ın tanrısı kan yemeye karşı çok serttir. Şöyle der:

*10 "İsrail halkından ya da aralarında yaşayan yabancılardan kim kan yerse, ona öfkeyle bakacağım ve halkımın arasından atacağım.

Tevrat'ın kan yemeyi yasaklamasının gerekçesi ise şu ayetlerde belirtiliyor:

*11 Çünkü canlılara yaşam veren kandır. Ben onu size sunakta kendinizi günahtan bağışlatmanız için verdim. Kan yaşam karşılığı günah bağışlatır.

*14 Çünkü canlılara yaşam veren kandır. Bundan dolayı İsrail halkına, 'Hiçbir etin kanını yemeyeceksiniz' dedim, 'Çünkü her canlıya yaşam veren kandır. Onu yiyen Tanrı Halkı'nın arasından atılacaktır.'

Görüldüğü gibi kan yenmesinin yasaklanmasının nedeni kanın yaşam veren şey olduğu düşüncesidir. Günahların bağışlatılması için yaşamı yani kanı tanrıya adamak gerekir. Bu inanç çok daha eski inançlara dayanıyor aslında. Buna göre ruh vücutta kanda bulunur. Eğer kan ruh taşıyorsa, tanrı ile ilişkiye geçme yollarından biri de bu ruhu/kanı ona teslim etmektir. Kan/ruh tanrıya aittir, onun yenilmesi demek tanrıya ait olana göz dikmek demektir.

Bu arada Tevrat'ta sadece kan yemek değil leş yemek de yasaklanmıştır. Uzun uzun etlerin nasıl yeneceği, nasıl tanrıya sunulacağı, kanın nasıl döküleceği, kimlerin ne zaman bu etleri yiyebileceği anlatılıyor.

Kuran'da da Tevrat'taki anlayış devam eder. Ancak Kuran bu konuda Tevrat'tan daha esnek. Ancak Kuran'da da sağlık gerekçelendirmesi yoktur. Aynı Tevrat'ta olduğu gibi dinsel gerekçelendirme var.

2.173. Allah size ancak ölüyü (leşi), kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesileni haram kıldı. Her kim bunlardan yemeye mecbur kalırsa, başkasının hakkına saldırmadan ve haddi aşmadan bir miktar yemesinde günah yoktur. Şüphe yok ki Allah çokça bağışlayan çokça esirgeyendir.
Sure : Bakara Sûresi

5.3. Leş, kan, domuz eti, Allah'tan başkası adına boğazlanan, boğulmuş, (taş, ağaç vb. ile) vurulup öldürülmüş, yukarıdan yuvarlanıp ölmüş, boynuzlanıp ölmüş (hayvanlar ile) canavarların yediği hayvanlar -ölmeden yetişip kestikleriniz müstesna- dikili taşlar (putlar) üzerine boğazlanmış hayvanlar ve fal oklarıyle kısmet aramanız size haram kılındı. Bunlar yoldan çıkmaktır. Bugün kâfirler, sizin dininizden (onu yok etmekten) ümit kesmişlerdir. Artık onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün size dininizi ikmal ettim, üzerinize nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslâm'ı beğendim. Kim, gönülden günaha yönelmiş olmamak üzere açlık halinde dara düşerse (haram etlerden yiyebilir). Çünkü Allah çok bağışlayıcı ve esirgeyicidir.
Sure : Mâide Sûresi

6.145. De ki: Bana vahyolunanda, leş veya akıtılmış kan yahut domuz eti -ki pisliğin kendisidir- ya da günah işlenerek Allah'tan başkası adına kesilmiş bir hayvandan başka, yiyecek kimseye haram kılınmış birşey bulamıyorum. Başkasına zarar vermemek ve sınırı aşmamak üzere kim (bunlardan) yemek zorunda kalırsa bilsin ki Rabbin bağışlayan ve esirgeyendir.
Sure : En'am Sûresi

16.115. (Allah) size, sadece ölü hayvanı kanı, domuz etini ve Allah'tan başkası adına kesilen hayvanı haram kıldı. Ancak kim mecbur kalırsa (başkalarının haklarına) saldırmaksızın, sınırı da aşmadan (bunlardan yiyebilir). Çünkü Allah çok bağışlayan, pek esirgeyendir.
Sure : Nahl Sûresi

Kan aynı Tevrat'ta olduğu gibi leş ile birlikte yasaklanmıştır. Bu yasaklara ek olarak domuz da katılır. Ancak mecbur kalındığında bunlardan bir miktar yenilebilir. Tanrı bunu bağışlayacaktır.

[korelmis]

sargon kardeşim,

Kan *içilmesi *ya da *yenilmesinin *yasaklanmasının *nedeni *kesinlikle *sağlıkla *ilgili *değil

demişsin. Hangi Kuran ayetine -Tevrat değil- göre bu sonuca vardığını öğrenebilir miyim?

Allah Kuran'da güzel şeylerin helal kılındığını bildiriyor. Allah'tan başkası adına hayvan kesilmesi tevhid inancıyla bağdaşmaz, yasağın sebebi dinîdir. Ancak kan için aynı şeyi söyleyemeyiz. Bu nedenle, yasağın sebebi, tıbbi sakıncaları olabilir.

Son olarak, Tevrat ile Kuran'ın benzerlikler göstermesi gayet doğaldır. Çünkü Kuran, Allah tarafından indirildiği gibi, Tevrat da başlangıçta böyleydi, ancak zamanla Tevrat hükümleri tahrif edildi. Kuran dışındaki kaynaklardan çıkardığın sonuçlar, beni bağlamaz!