Laik Devlet ve Din

[dilaver]

,

* * Türkiyenin laik olup olmadıgını tartışıyoruz ve herhalde hepimiz diyanet işleri ile laiklik ilkesinin bir çelişki arzettigi konusunda fikir birligi içerisindeyiz. Türkiyedeki uygulamalara baktıgımız zaman İslami tarzda bir din devleti göremiyoruz fakat çogumuzun endişesi ülkenin adım adım din devleti olmaya dogru gittigi yönünde. Bu meseleyi ülkenin en temel meselesi olarak görenler oldugu gibi diger çelişmeler baglı bir unsur olarak ele alınmasını isteyenlerin yanında ülkenin laik oldugunu da düşünenlerimiz de var.

* * Bu başlıkta laiklik ve din ilişkisi konusundaki görülerinizi almak istiyorum. Diyanet İşleri lagvedilsin demekle iş bitmiyor. Esas o zaman başlıyor. Cumhuriyeti kuranlar diyanet kurumunu dini etkilemek ya da el altında tutmak yönlendirmek amacıyla kurmuşlar ancak süreç tam tersi bir olguya yol açmış durumda. Bu dev kurum şimdi laikligin başlıca tehdidi olma yolunda hızla ilerliyor. Ülke tek bir dinin tek bir mezhebinin etki alanı altına sokulmak isteniyor.

* *O halde şu soruya cevap aramak durumundayız. Diyanet İşlerini kaldırılmasını talep ettigimiz zaman yerine ne türlü bir sistem koymamamız. gerekiyor. Bu konuda laik ülkelerin deneyimi var. İnanç olgusunu nasıl ele almamız gerekiyor. Devletin inanç olgusunu ve ibadethanelerini insanların serbestçe yaşayabilmesi için diyanet haricinde nasıl bir yöntem izlemesi gerekiyor.

* * 1- Diyanet İşlerini ilga ettigimiz zaman insanlar inançlarını nasıl yaşayacaklar.

* * 2- Devletin dine ve din görevlilerine tavrı nasıl olacak.

* * 3- İbadethanelerin durumu ne olacak.

* * 4- Bu ibadethanelerde görev alacak din görevlilerinin egitimi ve becayişi nasıl saglanacak.

* * 5- Bu ibadethanelerin gelirleri ve *bakım ve iaşeleri nasıl saglanacak, vergi verecekler mi, bütçeden pay alabilecekler mi.

* * 6- Var olan diyanetin kadrosu ve mülkleri nasıl degerlendirilecek.

* * 7- Temel egitimde dinin yer alması hangi seviyede, hangi egitim kurumlarında nasıl olacak.


* * * Bu konuda ilk etapta benim aklıma gelen sorular bunlar. Elbette laikligin daha başka varyantları da var. Örnegin Ezan ve din dili, dini bayramların tüm topluma mal edilmesi ve milli bayram gibi kutlanması ve başka hususlar. Bunları ayrı ayrı başlıklarda ele almaya çalışacagım. Ancak öncelikle diyanetin olmadıgı şartlarda nasıl bir inanç özgürlügü yerleştirilebilir ve nasıl denetlenebilir bunu ayrıntılı olarak tartışmamız gerekecek.

* * * Düşüncelerinizi sadece bu kavramlar altında ve konuyu dagıtmadan dile getirirseniz daha faydalı olacaktır sanıyorum. Yanlış hatırlamıyorsam diyanetin kaldırılma talebini destekleyen inanan arkadaşlarımız da var. Özellikle onların düşünceleri önemli olacaktır.

* * * Laik ülkelerin deneyim ve uygulamalarını aktarabilecekler varsa bu da son derece yararlı olabilecektir.

* * * Evet sorumuz bu; Diyaneti kaldırdık yerine ne tür bir uygulama koyacagız.

* * * Bu tartışmalar sonucunda belki bu konuda net bir talep ve öneriler bütünlügü oluşturabilirz diye düşünüyorum.


* * * saygılarımla

[vartor]

Ben size Kanada'dan ornek verebilirim, anayasasinda laiklikten bahsetmedigi halde, fikir ozgurlugune buyuk onem verilmis, dolayisiyla laik bir tavir baska turlusu ozgurlukle bagdasamiyacagi icin kendiliginden dogmus. Dini nasil karsiliyorlar sorusuna gelince, devlet ne kiliseleri ne sinagoglari ne de cami ve diger tapinaklari yonetmiyor ve bir butce de ayirmiyor. Ancak her kilise cami, sinagog kendi cemaatiyla geciniyor. Devlet bu cemaatlere bagis yapanlarin verdigi yardima gore, gelir vergisinden dusmelerine goz yumuyor. "non profit organisation"(kar gutmeyen kurumlar)a yapilan bagislarin bir kismi gelir vergisinden dusurulebiliyor. ayakta kalamiyan kapanip, kendi geliriyle kavrulanlar islemege devam ediyor. Bu arada yalniz din tesekkulleri degil, diger yardim organizasyonlari da faydalanabiliyor bu bagis sisteminden.
* Boyle bir ortamda rekabet de soz konusu oldugu icin, ici bos papaz, haci ve diger din adamlari kaybedip, yerine kulturlu bilgili insanlar doldurabiliyor. Tabi bunda halkin da artik bos sozlere prim vermemesinin buyuk onemi var.

[chronic29]

Türkiyenin laik olup olmadıgını tartışıyoruz ve herhalde hepimiz diyanet işleri ile laiklik ilkesinin bir çelişki arzettigi konusunda fikir birligi içerisindeyiz *

bu soylem le ılgılı bı ıkı bısy soleme geregı duydum kendımde cunku onemlı bı konu bence dıyanet ıslerının bugunun sartlarıyla olması gerekıo *cunku halkımızın egıtım sevıyesı geregı gudulmeye alısmıs bır toplumuz. kendılerı arastırıp ogrenıcegıne baskaları arastırsın bana solesın dusuncesı hukum suruo ve eger bası bos bırakılırsa halk ,bırakldıgı gun seyhler ve buna benzer ınsanlar turuyuverıcek.turkıye nekdr laıkbır ulke oldugunu sansanda *laıkle alakası yok cunku en basında hepımızın nufus cuzdanında ıslam yazıyor ve ulkenın resmı bı dını gosterılmıs zamanında ataturkun bundan baska caresı olmadıgı ıcın bunu bole yapmıs ama bana gore bıran evvel bu kılıfı uzerımızden cıkarıp bu devletın resmı dını veya bu gıbı soylemlerden uzaklasıp dını tamamen bıreylere bırakmamız gerekıo tabı bunun ıcınde ahlakı anlamda bı devrım olması lazm.ve ınsanlarımızın baska ınsanlara (dıyanet kurumları gıbı ) seylere ıhtıyac duymadan kendı arastırmalarıyla bazı sorunların cozumlerını bulmaya calısması kısacası bazı seylerı kendı kafalarında sorgulaması lazım bu gunun sartlarıyla bu olurmu dersenız ben hıc ıhtımal vermıorum cunku ılerıye gıtmemız gerekırken bız ne yapıoyoruz tam tersıne olabıldıgınce gerı gıdıoyruz *bu konuda yazıcak okdr cok sey varkı burda bırakyım :/...

Sevgili Dilaver;
Bu konuya bağlantılı olarak Diyanet Vakfı ile Din görevlileri vakıflarını da eklemelsiniz. Ayrıca Diyanetin ve söz edilen vakıfların amblemlerini de eklemelisiniz.

Hatta, Diyanetin ve vakıfların ayrı ayrı çıkardıkları mealleri de dile getirmelisniz bence.

Ancak o zaman diyanetinne olduğu etraflıca ortaya konabilir. Ondan sonra da yerine ikame edilecek her ne ise tanımlanabilir.

Ben böyle düşünüyorum.

Yani başlık sahibi olarak, konuyu biraz daha etraflıca ortaya koymalısınız.
Selamlar.

[vgm.1]

1- *Diyanet *İşlerini *ilga *ettigimiz *zaman *insanlar *inançlarını *nasıl *yaşayacaklar.
Bildikleri gibi.
*
* * * * 2- *Devletin *dine *ve *din *görevlilerine *tavrı *nasıl *olacak.
Hiç ilgilenmeyecek.
*
* * * * 3- *İbadethanelerin *durumu *ne *olacak.
Halkın malı istedikleri gibi kullansınlar.
*
* * * * 4- *Bu *ibadethanelerde *görev *alacak *din *görevlilerinin *egitimi *ve *becayişi *nasıl *saglanacak.
Sağlanmayacak.
*
* * * * 5- *Bu *ibadethanelerin *gelirleri *ve * bakım *ve *iaşeleri *nasıl *saglanacak, *vergi *verecekler *mi, *bütçeden *pay *alabilecekler *mi.
Ayrılmayacak, bütçeden yardım almayacaklar, müritler kendi camilerine kendisi baksın . *

* * * * 6- *Var *olan *diyanetin *kadrosu *ve *mülkleri *nasıl *degerlendirilecek.
Devlete irat kaydedilecek.
*
* * * * 7- *Temel *egitimde *dinin *yer *alması *hangi *seviyede, *hangi *egitim *kurumlarında *nasıl *olacak.
Ortaokul düzeyinde, felsefe derslerinin içerisinde dinlerle ilgili genel bilgi anlamında.

Saygılarımla;

Mustafa Kemal, kurulacak devletin şekli ile ilgili toplumun her kesiminden insanlarla görüşmeler yaparken sıra, mollalar, şeyhler ve din büyüğü geçinen kişilere gelir.
Mustafa Kemal, bunlara haber göndertip, gelecek hafta kendileriyle bu konuyu görüşeceğini ancak konuşmalarının bir temeli olarak katılacak olan herkesin Bakara suresini 288. ayetine kadar okumalarını rica eder.

Toplantı günü gelip çattığında, Mustafa Kemal kürsüye çıkar ve sorar: "Arkadaşlar, buraya gelmeden önce hepinizden Bakara suresini 288'e kadar okumanızı rica etmiştim.

Kimler okudu Bakara'yi 288 'e kadar?"

Salondaki bütün eller istisnasiz olarak bu ricayi yerine getirdiklerini belirtmek için havaya kalkar. Bunun üzerine Mustafa Kemal sözlerine devam eder:

"Beyler işte, kuracağımız devletin neden din temeline dayanamayacağının açıklaması:

Bakara yalnızca 286 ayettir

[dilaver]

chronic29 seçkinci bir tavır sergilemiş. Ona göre insanlar güdülmek zorunda. *Bu anlayışı ileride eleştiririz ama kendisi liklikle çelişiyor. Laiklik ile diyanet bagdeşıyosa ve nasıl bagdaşıyorsa onu izah etmek zorunda. Onun anlayışına göre Türkiye şu anda laik. Demek ki kaybedecek bir şeyimiz yok, havanda su dövüyoruz. Ya da anlayış benim hükmettigim din iyidir bunun ismi de ne yazık ki laiklik olmuyor.

* *Vartor bize örnekler getirmiş, uzun dönemde tecrübe olacak bunlar.

* *Peker net soruları cevaplamış ve buradan tartışmaya girmeliyiz diye düşünüyorum. Bir din vergisi mi yoksa dine önelik bagış mı. ne burada dünya örnekleri gerekiyor. Sargondan da , respendialdan da ya da diger yurt dışındaki arkadaşlardan da katkı isteyelim.

*
* *saygılarımla

sevgili arkadaşlar
dilaver 'in değindiği çok önemli bir sorun.ama chronic2in söylediğini de göz ardı edemeyiz.
türkiye'nin bugünkü şartlarını göz önüne alırsak kökten diyaneti ortadan kaldırmak ta, olduğu gibi sürdürmekte büyük bir problem; hele iktidarda din referanslı bir parti varsa.görünen o ki en iyi çözüm çözümsüzlük diyerek yollarına devam ediyorlar.ne zaman aklı başında vatansever bir iktidara sahip oluruz o zaman işler zaten kendiliğinden yoluna girer.insanlarımızın anlamadığı hani herkese ilkokulda öğretilen cumhuriyet halkın kendi kendini yönetmesidir ilkesini doğru öğretmek.seçimlerde insanlar birileri kendilerini yönetsinler diye oy vermemeli.birilerini yönetmek ne demek koyun gütmek demek değildir.iktidar olan vatanseverler din dil ırk ayrımı yapmadan geleceğe yönelik planlar yaparak yurttaş olan herkesin (inanan yada inanmayan)menfaatini düşünürlerse herşeyde olduğu gibi dinde de dolayısıyla diyanette de çözüme ulaşılabilir.bana kalırsa işin doğrusu türban ile uğraşmak yerine herkesi sonuna kadar okutmak eğitmek en büyük istek olmalıdır.doğumda herkesin nufüsüna islam yazmak yerine herkesi okutup eğitmeye yönelinip din konuları şahısların inisiyatifine bırakılsa zaten diyanete gerek kalmayacaktır.
yaşadığım bildiğim birebir bir olayı aktarmak isterim
kızkardeşimin eski eşi almandır ve ateist bir psikiyatristtir.kendisi ateist olduğunu saklamamakla birlikte evangelik kiliseye bağlı bir terapi hastanesinde çalışmaktadır.evangelik almanların bağışlarıyla ayakta duran bu kilise hem vergi hem hizmet hem de ateistlere maaş vermektedir.
sonuç itibarı ile sağlam eğitim almış insanların geldiği durum ortadadır.
türkiyemizde türban ile uğraşmak yerine herkesi üniversitede okutmak için çaba gösterilmemesi hatta okuma yazma ile yetilmek istenip okumak isteyen herkesin önüne farklı engeller konulması insan haklarına tecavüzden öte insanları koyun yerine koymaktır.

sevgiler & saygılar..

[aydoe]

Laiklik, devletin, vatandaşlarıyla olan ilişkilerinde inançlara göre ayrım yapmaması ve ayrıca, herhangi bir inancın, özellikle de bir toplumda egemen olan inancın, aynı toplumda azınlıkların benimsediği inançlara baskı yapmasını önlemesi demektir. Kısaca laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasıdır.

Genel Anlamı: Laik olma durumu ( din işleriyle dünya işlerini ayıran, dinin dünya , özellikle devlet işlerine karışmasını istemeyen kişi, toplum, devlet.).

Felsefi Anlamı: İman ve inancınyerine, aklın egemenliğini kabul eden bir inançtır.

Hukuki Anlamı: Somut olarak devlet ile dinin birbirine karışmaması olarak ifade edilebilir.

Siyasi Anlamı: Siyasal iktidarın, dinsel kudret ve otoriteden arındırılarak bağımsız hale getirilmesidir.Yada dinin siyasal erk ve yaptırım gücüne sahip olmamasıdır.

İnsan dini inanç konusunda özgür değildir.Doğduğu yaşadığı toplumun dinine girerek yaşama başlamaktadır.Hristiyan bir ailenin bebeği ise vaftiz edilmekte ,müslüman bir ailenin bebeği ise ismi koyulurken kulağına kuran okunmaktadır.Düşünme karar verme yetisi olmayan bebeklik ve coçukluk döneminde yaşadığı toplumun dini inancı verilmektedir.
Felsefeyle,bilimle uğraşmayan,sorgulamayan sıradan insanda ,hazır bulmuş olduğu dinle devam edip yaşamını sürdürmekte ve sonlandırmaktadır.

Demokratik devletin din kimliği olmamalı,kişisel inançlara ve dinlere eşit uzaklıkta durmalı demokratik serbestlik ve karşılıklı hoşgörü içinde yaşatılması için gerekli düzenlemeleri yapmalıdır.
Devlet din özgürlüğünü tanımalı ,dinlere egemen olmamalı.

*1- Diyanet İşlerini ilga ettigimiz zaman insanlar inançlarını nasıl yaşayacaklar.
Diyanet işleri tasfiye edilmeli,insanlar dinlerini özgür yaşıyabilmeli

* *2- Devletin dine ve din görevlilerine tavrı nasıl olacak.
Devletin dini olmaz,dini olmayan devlete din görevlisi gerekmez

* *3- İbadethanelerin durumu ne olacak.
İbadethaneler kullananlarındır,onlar idame ettirir *

* *4- Bu ibadethanelerde görev alacak din görevlilerinin egitimi ve becayişi nasıl saglanacak.
Onlar düşünsün

* *5- Bu ibadethanelerin gelirleri ve *bakım ve iaşeleri nasıl saglanacak, vergi verecekler mi, bütçeden pay alabilecekler mi.
Kendi kendilerini idame ettirecekler,vergi alınmayacak

* *6- Var olan diyanetin kadrosu ve mülkleri nasıl degerlendirilecek.
Kadro emekli edilecek ,başka görevlere atanacak zamanla eritilecek,mülkler satılacak para hazineye verilecek

* *7- Temel egitimde dinin yer alması hangi seviyede, hangi egitim kurumlarında nasıl olacak.
Sosyoloji,felsefe dersleri içinde dinler bilgisi olarak dünya dinleri anlatılmalıdır.

Saygılar

[vgm.1]

Bir imamına bakamayacak cemaat te ibadet etmesin, çalışsın.