Akılsız Tasarım : GÖZ

[AerA]

Gün geçmesin ki “Göz, ne muhteşem bir tasarım harikası öyle değil mi? Böyle bir yapının tesadüfen geçirilmiş olan mutasyonlar ile sağlanamayacağı gün gibi aşikâr. Resmen akıllı bir tasarımcının eli değmiş gibi…” gibisinden söylemler ile cahil halkın cehaletinden fayda sağlamaya uğraşan bir grup art niyetli çıkmasın. Art niyetli diyorum çünkü bir çay yaprağının Doğu Hindistan Deniz Ticareti şirketlerinin tarihini bildiği kadar göz anatomisini bilen halkın cehaletini kullanmaya çalıştıkları ortadadır. Gelin bu tasarım harikası organa yakından bakalım.




Büyüleyici değil mi? Yukarıdaki çizimi aklımızın bir kenarına not edelim ve gözün kısımları hakkında Hacettepe Üniversitesi’nce hazırlanmış bir yazıdan yaptığım alıntıyı okuyalım.

Gözler, altı kemik uzantısı ile kafatasına bağlanan, etrafları özel dokularla çevrelenmiş göz yuvaları içinde, koruyucu bir yağ yastıkçığı üzerine yerleştirilmişlerdir. Burun kemeri, kaşlar ve elmacık kemikleri tarafından dış etkenlere karşı korunurlar. Gözleri çevreleyen tüm bu kemik ve dokular hep birlikte "göz çukuru" (orbita) olarak adlandırılır.

KORNEA, GÖZÜN PENCERESİ

Göz, ışığın girdiği öndeki çıkıntı dışında, küre biçimindedir. Bu kürenin en dışında göz akı (sklera) denen sert, çok dayanıklı ve süt gibi donuk beyaz renkli bir katman bulunur. Göz akı gözü çepeçevre kuşatır ve göz içindeki dokuların korunmasını sağlar. Gözün ortasındaki renkli bölümü çevreleyen beyazlık da bu katmanın görünen bölümüdür. Göz üzerindeki sert ve dayanıklı beyaz dokunun yapısı, gözün önündeki çıkıntılı bölüme gelince değişir. Bu çıkıntılı bölüm kornea denilen, ışığı geçiren saydam bir tabakadan oluşur. Birbirlerinin devamı oldukları halde göz akı ve korneanın yapıları tamamen farklıdır ve kesin bir sınırla ayrılırlar. Göz akı bir binanın dış cephesini kaplayan sert granit kaplamaya, gözün önündeki şeffaf kornea da bu binanın penceresine benzetilebilir. Kornea denen saydam bölüm ışık ışınlarını kırarak, bu ışınların mercekten geçip, gözün arkasındaki retinaya ulaşmalarını sağlar. Odaklama için gerekli olan ışığın kırılımının üçte ikisi bu sayede sağlanır. Kırılmanın geri kalan üçte birlik bölümünü ise, gözün iç kısmında bulunan mercek gerçekleştirir.

İRİS

Korneanın (saydam tabakanın) arkasında yer alan iris, retinayı gereksiz ışınlardan korur. Çevresinde bulunan iki kas sayesinde gözbebeğinin boyutunu ışık şiddetine göre ayarlar. Kaslardan biri tıpkı bir kese bağı gibi gözbebeğini daraltır. Göz bebeğinin etrafında papatya yaprakları gibi dışa uzanan diğer kaslar ise ışığın şiddeti azaldığında göz bebeğini büyütürler. Bu sayede gözün içine giren ışık miktarı sabit tutulur.

GÖZ BEBEĞİ

Gözbebeği dediğimiz şey aslında iris içindeki bir çukurdur. Gözbebeği kasılarak ve genişleyerek gözün içine girecek ışık miktarını çok kısa bir sürede ayarlar. Genel olarak, her iki göz de aynı miktarda ışık alır; fakat gözlerden birine düşen ışık miktarı değiştirildiğinde, sadece bir gözün gözbebeğinde değişiklik olmaz, diğeri de hemen buna katılır.

GÖZ MERCEĞİ

Göz merceği, iris ile gözbebeğinin hemen arkasında yer alır. Görevi göze gelen ışık ışınlarını kırarak ağ tabakaya odaklamaktır. Şeffaf, katı, elastik ve sarımsı renkte olup protein liflerinden oluşmuştur. İki kenarı da dışbükey olan bu saydam yapının şekli büyüteç merceklerine benzer.

RETİNA

Retinanın yapısı ise oldukça ilginçtir. Retinadaki hücreler üst üste yerleşerek son derece ince, 11 ayrı tabaka oluştururlar Görüntünün düştüğü nokta 9. kattadır. Bu noktanın çapı yaklaşık 1 milimetredir. İnsan bir bakışta kilometrelerce karelik alanı bu nokta üzerinde görür. Retina, kornea ve mercekten kırılarak geçen ışınların düştüğü tabaka, diğer bir deyimle görüntünün oluştuğu bölgedir. Buraya düşen görüntü elektrik sinyallerine çevrilerek beyne gönderilir. Göze giren ışık sırasıyla kornea, göz bebeği ve göz merceğini geçtikten sonra retinaya düşer. Burada bulunan ve çok karmaşık elektronik devreleri andıran hücreler, ışığı elektrik sinyallerine çevirerek beyine gönderirler.

Kaynak : http://yunus.hacettepe.edu.tr/~b0344031/gozun_yapisi.ppt

Bu noktaya kadar Hacettepe Üniversitesi’ne teşekkürü bir borç bilirim. Şimdi zurnanın zırt dediği yere geldik. Hemen yukarıda da okuduğunuz üzere görüntünün düştüğü yer 9. kattadır. Retina yapısını açıklayıcı olması bakımından aşağıdaki resimler incelenmelidir.



Bu diyagram basitçe ışık ışınının retina üzerinde görüntüyü oluşturmak üzere düşeceği yere (9.kata) gelirken yine retina tabakasının içinden geçtiğini (8 kat) açıklamaktadır. Hemen aşağıda da daha açıklayıcı bir örneği bulunmaktadır.


Işık ilgili bölgeye düşüp, sinirlerle beyne aktarılmadan önce, bir tasarım harikası (!) olarak önce sinirlerin ve diğer yapının içinden geçmektedir. Retina bir tasarım harikası (!) olmak üzere ters durmaktadır. Oysaki ışığın düşüp görüntünün oluşturulacağı yer yukarı bir katta olsa idi, bu sinirler retinayı delerek göz dışına çıkma ihtiyacı hissetmeyecekti. Yukarıda resimde mavi çizilimler optik sinirler olup, göz yapısını terk ederken, iç katmanda yer aldığından ötürü retinada bir boşluk oluşturarak gözü terk etmektedirler ve bu sebepten gözde bir kör nokta oluşmaktadır.

Tasarımcısının harika tasarlamasından ötürü olsa gerek herhalde, retinanın ters durması sebebi ile oluşan kör nokta hatasını gidermek beynin görevi olmuştur. Beyin içsel Photoshop yazılımı ile her an bakılan noktadaki kör noktaya denk gelen bölgeyi, daha önce görünür konumda iken aldığı imajı ile değiştirmek suretiyle ömür boyu harika göz tasarımının hatasını gidermek ile yorulmaktadır.

Ondokuzuncu yüzyıl Alman bilim adamı Hermann von Helmholtz (Helmholtz Denklemi bu kişinin işlerinden sadece biridir) göz hakkında şunları söylemiştir: “Eğer bir optikçi bana tüm bu kusurlarla dolu bir alet satmaya kalksa idi, kendimde, ihmalkârlığından ötürü onu sert bir dille eleştirip ürünü geri iade hakkını görürdüm.”

Helmholtz devam ediyor: “ Zira göz optik bir alette bulunabilecek her türlü kusura, hatta kendine özgü ek birkaç kusura sahiptir. Ama tüm bu kusurların üstesinden o derece gelinmiştir ki, kusurların varlığından kaynaklanan görüntü bozukluğu (olağan aydınlatma koşulları altında) retinada ki konilerin boyutları tarafından duyuların hassaslığına konmuş olan limitleri nadiren aşar. Ama gözlemlerimizi biraz daha farklı koşullar altında yaptığımızda derhal kromatik sapmanın, astigmatizmin, kör noktaların, damarlı gölgelerin, ortamın kusurlu şeffaflığının ve saydığım diğer tüm hatalarının farkına varırız.”

Fotosellere çarpmadan önce kablo yığınından geçen ışık, daha sonrasında bu kablo yumağının çıkış yapması için yine fotosellerde kör nokta oluşturur demiştik. Lakin buna nokta demek hata olur çünkü pekte küçük değildir. Buna kör bölge demek çok daha doğru olacaktır. Bu sebepten buna “akıllı tasarımcının mükemmel tasarımı” demek hatalıdır. Bu sadece kötü bir tasarım değil, bir ahmağın tasarımıdır. Mükemmelliği ise ancak olabildiği kadardır.