Türkçe karşıtlarının savlarına yanıtlar

[ang]

İlinti bağlantıyı pek karşılamiyor. Üstelik böyle bir kelime yaygın degil.

Link var işte. Herkes anlıyor. Neden ilinti olsun? Neden ileride yine anlam değişimine uğrayacak bir kelime daha sürelim ki piyasaya? Iletişim gibi... haberleşme karşıliğı önerildi, ama çoğu zaman irtibat anlamını aldı.

Diğer mesajında daire sadece bizde, türkçede apartman dairesi anlamına kullanılıyor. Sinema da öyle. İngilizcede sinema sadece binanın adı. Sinema filmi için movie denir. Sinemayı ikisi için de kullanan biz Türk'leriz.

İlinti pek yaygın olmayabilir evet, ancak link de pek yaygın değil, ben günlük yaşamda pek link diyen duymuyorum, genede bağlantı diyorlar, ya da benim çevrem böyle olabilir

İletişim "komünikasyon" için türetildi, irtibat için türetilen kelime bağlantı, ecnebicesiyle link yani karıştırıyorsunuz sanırım.

İlinti'nin anlamı neden değişsin ki? Ağaç'ın, su'yun anlamı değişmiş mi 5000 yıldır? Yerli yerinde kullanılırsa değişmez. Hem ilinti çok güzel bir sözcük bence, unutulmuş olan il- kökünü barındırıyor, ilik, ilmek, ilgeç (çengel, kanca), ildirme (zincir) gibi halk ağızlarında yaşayan nice sözcükle akraba. "İler tutar yanı yok" deyiminde de var, ilişmek fiilinde de, ilk duyan bile anlar ilinti'nin ne demek olduğunu, ancak link'i Anadolu'da kimse anlamaz.

Daire ve sinema örneklerini bizden verdim zaten, diğer dilleri kast etmedim. Movie "kıpırtı" sözü < kinema-graph "kımıltı/hareket-yazar"dan kısaltılan kinema/sinema'nın birebir çevirisidir bu arada.

[ang]

Şüpheci Dinsiz´isimli üyeden Alıntı

ang,

Mesele bir dilin kıt olması değil, o dili kullanan insanların üretken olmamasıdır. Anadolu insanı, yağmacı işgallerinden sonraki tarihi boyunca pek üretken olmadı. Bir şey üretmezseniz ona isim de aramanız gerekmez. Bir şey yazmazsanız, bir durumu-duyguyu-olguyu anlatacak kelime üretmeniz de gerekmez. Yazılı bir şey olmayınca okuyacak bir şey de, okuyucu da olmaz. Böylece dil de gelişmez. Gelişmediği gibi gittikçe bozulur, olan kelimelerin yerini üretenlerin dilindeki kelimeler doldurur.

Anadolu'da da, Türki Cumhuriyetlerde de durum böyle. Dil gelişsin isteniyorsa, önce bilimi-hukuku geliştireceksiniz, insanlar bedavacılığı bırakıp üretmek zorunda kalacaklar, üretmeyi öğrenecekler, üretmek için okumak-yazmak zorunda kalacaklar, işte bundan sonra dil gelişir. Halk arasında kullanılacağı için kalıcı da olur. TDK'nın veya sizin yaptığınız gibi ısmarlama kelime üretmekle olmaz, ve olmadı.

Türkçe kıt değil, Türkçe konuşan insanlar kıt.

Doğrudur, her şeyin başı üretim. Ancak bizdeki sıkıntı, bir şeyi kendimiz üretsek de gidip başka dilden ad koyuyoruz, Osmanlı'da çok örneği var.

Zaten benim gibi kişiler sadece dil konusuna kafayı takmış manyaklar değiliz aslında her alanda üretmeyi, gelişmeyi savunuyoruz zaten, ancak Nero ile genelde dil konusunda yazışageldik.

Dil alanında gelişmeye en güzel örnek eski Yunanlardır. Eski Yunan'da her alanda üretkenlik vardı, felsefede, sanatta, bilimde vb. dediğiniz gibi sözcükleri de kavramlarla birlikte türetiyorlardı. Zaman içinde türetilen sözcükler ikincil, üçüncül anlamlar da kazanıyor ve dil ile birlikte tüm kültür gelişiyordu. Buna sadece bir örnek verip geçeyim, meselâ Yunanlar "belli bir konuda akıl yürütme, bir konu hakkında söz söyleme" anlamında bir kavram türettiler, adına da logike tekhne "söz sanatı" dediler. Zaman içinde bu terim kısaldı ve logike oldu, Fransızca söylenişiyle "lojik". Şimdi tüm bu ilerleyişte bir zaman var, bir birikim var, bir süreç var. Oysa üçkağıtçı Araplar ne yaptılar? Eski Yunan eserlerini çevirirken ilk kez bu kavramla karşılaştılar, baktılar ki Yunanlar bu kavramı logos "söylemek" kökünden türetmişler, kendileri de kalkıp ntq "söylemek" kökünden > mantiq dediler, nutuk "söylem" vb. bu buradan gelir. Şimdi Arapların yaptığı şeyde bir birikim yok, bir yaşanmışlık yok, bir kök yok, masa başında uydurma var, Yunancadan "çeviri" var. İslamcılar bilmez, Arapçanın aşağı yukarı yarısı (belki daha fazlası) aslında Yunanca'dır, ancak Araplar üçkağıtçılıkta usta bir kavim olduklarından Yunanca sözcükleri doğrudan almayıp, Arap kılığına sokarak almışlar, bizim İslamcılar da bu gibi Arapça sözcükleri binlerce yıllık öz Arapça sözler sanırlar, oysa Yunanca çeviridir tümü, merkez < Yunanca kentron çevirisi meselâ...

Benim dediğim şey, Arapların yaptığı gibi üçkağıtçılık yapalım değil, masa başında sözcük uyduralım da değil. Ben eski Türçedeki sözleri yeniden kullanalım diyorum, tabi bu benim görüşüm, çoğu kişi katılmayabilir. Arapçada marqaz diye bir sözcük, böyle bir kavram yoktu, Yunancadaki kentron'u görene dek, baktılar ki bu sözcük kenteo- "saplamak, batırmak" kökünden türetilmiş (çünkü aslında pergelin sabit ayağı demek, zaman içinde kazandığı ikincil anlam "merkez"), kalkmışlar kendi dillerinde de rqz "saplamak"tan > marqaz demişler, işte bu Arap üçkağıdıdır, çünkü bir geçmişi yok, masa başı uydurması.

Oysa eski Türkçede "merkez" kavramı için üç adet sözcük var: orta, göbek ve özek. Ben bunları bugün de kullanalım diyorum, üstelik anlam ayrımları var. Orta, çizgi gibi, düz bir şeyin merkezi demek. Göbek, geniş bir alanın, düzlemin merkezi demek, vücuttaki göbeğe göbek denmesi de bu nedenle yoka onun asıl adı karın. Hamamlarda "göbek taşı" vardır meselâ, "merkez taşı" demek, "merkezde bulunan taş". Örneğin "Şehrin Göbeği" deriz, "Şehrin Merkezi" demektir. Özek ise, yoğun nesnelerin tam merkezi demektir, mesela dünyanın özeğinde mağma vardır, elmanın özeğinde çekirdek vb.

Benim savunduğum şey ile hileci Arapların ya da taklitçi Latinlerin, Almanların yaptığı şey aynı değil. Tıpkı Araplar gibi Latinler de Yunancadan çeviri yaptılar yığınla, Almanlar da Latinceden...

Birebir çeviri yapacağına ilgili yabancı sözü aynen al daha iyi, hiç olmazsa madara olmazsın.

[Nero]

ang´isimli üyeden Alıntı

İlinti pek yaygın olmayabilir evet, ancak link de pek yaygın değil, ben günlük yaşamda pek link diyen duymuyorum, genede bağlantı diyorlar, ya da benim çevrem böyle olabilir

İletişim "komünikasyon" için türetildi, irtibat için türetilen kelime bağlantı, ecnebicesiyle link yani karıştırıyorsunuz sanırım.

İlinti'nin anlamı neden değişsin ki? Ağaç'ın, su'yun anlamı değişmiş mi 5000 yıldır? Yerli yerinde kullanılırsa değişmez. Hem ilinti çok güzel bir sözcük bence, unutulmuş olan il- kökünü barındırıyor, ilik, ilmek, ilgeç (çengel, kanca), ildirme (zincir) gibi halk ağızlarında yaşayan nice sözcükle akraba. "İler tutar yanı yok" deyiminde de var, ilişmek fiilinde de, ilk duyan bile anlar ilinti'nin ne demek olduğunu, ancak link'i Anadolu'da kimse anlamaz.

Daire ve sinema örneklerini bizden verdim zaten, diğer dilleri kast etmedim. Movie "kıpırtı" sözü < kinema-graph "kımıltı/hareket-yazar"dan kısaltılan kinema/sinema'nın birebir çevirisidir bu arada.

Hayır ang, hatalısın. Link, internet kullananan herkesin bildiği bir kelime. Çok yaygın yâni. Ama ilinti hemen hemen hiç bilinmiyor. Gündelik hayatta bir karşılığı yok.

Komünikasyon ve haberleşme aynı zaten, iletişim bunlara karşılık ònerildi. Pratikteki kullanımı ise irtibat şeklinde oldu.

"İletişimi kaybetmeyelim..." "tamam şekerim..."