Cumhuriyet döneminin ilk lise tarih kitaplarında evrim

[al bundy]

İnternette rastladığım bir makalede cumhuriyetin ilk yıllarına iat lise tarih kitaplarında evrim ile ilgili bazı sayfalara rastladım.







Kaynak

http://e-kutuphane.egitimsen.org.tr/pdf/405.pdf(sayfa 16-17-18)

[ALKA]

Sadece Cumhuriyet'in ilk yillarinda mi? Osmanli'da bile evrim hakkinda sansürsüz tartisilabiliyor ve anlatilabiliyordu.

Darwin'e Osmanlı ilgisi.



1860’lı yıllarda Evrim Kuramı’nı anlatan Baha Tevfik, Darwin’i anlatırken, “Filhakika buna hiddet edenler pek çoktur” demekle birlikte “İnsan maymundan azmışdır” diye açıkça yazabiliyordu.

Charles Robert Darwin’in, doğumunun 200. yılında TÜBİTAK tarafından yayımlanan Bilim ve Teknik dergisi kapağından çıkarılması günümüzde dahi tartışma konusu olurken, evrim kuramının Osmanlıca literatüre 1860’lı yılların sonlarında girdiği ve herhangi bir sansür görmeden özgürce tanıtıldığı ortaya çıktı.

İnsanın yaratılışı
“Toplumsal Tarih” dergisi son sayısında, İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bilimi Siyasi Tarih Anabilim Dalı Başkanı Mehmet Ö. Alkan’ın kendi arşivinden faydalanarak yazdığı “Osmanlı’da Darwinizm ve Evrim Kuramı” başlıklı yazısına yer verdi. Yazı, Darwin’in neredeyse bir asırdan daha uzun bir süre önce Osmanlı dönemindeki yayınlarda sansür görmeden anlatıldığı ve hakkında uzun tartışmalar yapıldığını ortaya koydu.

1870’lerin hemen başında avrupa’da olduğu gibi Osmanlı aydınları arasında da dünyanın yaratılışı, insanın yaratılışı, evrimi gibi konular rağbet gördü. Ahmet Midhat Efendi, en çok ilgi çeken konu olan insanın yaratılışı ve evrimi konusunu ilk kez Hace-i Evvel adlı eserinde dile getirdi.

- II. Meşrutiyet döneminde ise evrim kuramcılarına, evrim kuramlarına, materyalizme ve Darwinizme ilgi arttı. Bir yandan telif ve çeviri makaleler ve kitaplar yayımlanırken, diğer yandan da orijinal dillerden çeviri eserler yayımlandı. Spencer’in, Haeckel’in, Bücher’in kitapları bu süreçte yayımlandı. Darwin ve evrim üzerine yazılara daha sık rastlandığı bu dönemde (...) birçok dergi ve gazetede Darwin’e ve evrim kuramı ile kuramcılarına dair haber, yazı ve makaleler yayımlandı. Baha Tevfik ve arkadaşlarının kurduğu Teceddüd-i İlmi ve Felsefi serisi bu konuda öncülük etti.

‘Maymundan azmış’
- Cumhuriyet döneminde, 1927’de İbrahim Alaaddin Bey tarafından Darwinizm adlı kitap yayımlanır. Bu eserdeki şu paragraf Darwin’i ne kadar anladıklarına da işaret ediyordu: “Mukaddes kitapların haber verdiği insanın hilkati hakkında Darven çok itirazlara, çok hücumlara maruz kalan bir nokta-i nazar serd etti, dedi ki: İnsan maymundan azmışdır. Filhakika insanların izzet-i nefsi asırlarca alınan terbiye, dini akidesi buna birden bire inanmaya manidir. Elan da Darven’in insan menşei hakkındaki telakkisine hiddet edenler pek çoktur.”

İlk baskı 3 bin
- Evrim teorisinin müfredatta yer alıp almaması veya karşılığında ve aynı anda itirazları ile dini yaratılış teorisinin okutulması gerektiği yolundaki tartışmalar 1970’lerde alevlendi ancak cumhuriyetin başlarından itibaren müfredatta yer aldı. Maarif Vekâleti 1931 yılında Darwin kitabını ilk baskısı 3000 nüsha olarak yayımladı. Devlet Matbaası’nda bastırılan kitap cumhuriyet döneminde yayınlanan Darwin hakkında yazılmış ilk telif eseri oldu. Kitap daha sonra da defalarca ve farklı kapaklarla yayımlandı.

Bu arada Bilim ve Teknik dergisinde, Mart 2009’da Darwin kapağı son anda yayından çekilmiş ve büyük tartışma yaşanmıştı. Ancak dergi daha sonra Darwin’i kapağına taşımıştı.
(Milliyet)

[milomanara]

80 yıl sonra evrimi benimsemenin 20%'lerde olduğu ülkemizde bu çalışmaların işe yaradığını söylemek mümkün olmaz sanırım. Zaten 1912-1953 yılları arasında litaratürde olan Piltdown sahtekarlığı[1] dincilerce çok iyi kullanılmış, bugün bile bu sahtekarlık yüzünden evrimin saygınlığının sarsıldığını düşünen cahil bir zevat teşkil edilmiştir.