Kim Haklı?

[Sangre]

Ali ve ailesinin televizyonda akşam haberlerini izlediğini varsayın.. Spiker küçük bir bakkal dükkanının soyulduğunu haber veriyor.. Altı çocuklu işsiz bir baba olan hırsız yazarkasadan paraları alarak kaçmıştı, yaşlı bakkal tezgahın altındaki tabancasına uzanmış ve hırsızı sırtından vurmuştu.. Hırsızın durumu ciddiydi ve büyük olasılıkla hastanede felçli olarak sürekli kalacaktı.. Polis dükkan sahibini silah ruhsatı olmadığı için tutuklamıştı; hırsız da kendisini vurduğu için bakkaldan davacıydı.

Babası, “korkunç birşey, bunu nasıl yapabilir?” diyor.. Yeniyetme kardeşi, “o sadece kendini korumaya çalışıyordu” diyor.. Babası, “bunu demek istemiyorum” diye yanıtlıyor, “demek istiyorum ki, bu dolandırıcı herif o zavallı yaşlı adamdan davacı olmayı nasıl düşünebilir ve işin içinden sıyrılabilir?” Küçük kız kardeşi, “ama, diyor, onun silahı bile yoktu ve bu adam onu bakmadığı sırada arkasından vurmuştu”.. Ali konuya atılıyor: “Evet, ama bir insan sırf işsiz olduğu için çalma hakkını kazanmaz.. Yaşlı adam da herkes gibi kendini ve malını koruma hakkına sahiptir”.. Küçük erkek kardeşi söze karışıyor: “İkisi de haksızdı ve hak ettikleri başlarına geliyor.. Hırsız ölüyor, bakkal da hapsi boyluyor.” Ama, diyor anneniz, “bakkalın ahlaki açıdan haklı olduğunu düşünüyorum.”

Siz bu ailede kimi haklı olarak görürdünüz?.. Hırsız-Bakkal ikilisi üzerinden olayı yorumlayın desem, nasıl yorumlardınız?

(Bu arada başlıktaki 'Kim Haklı?' sorusu aile bireyleri için değil, Hırsız-Bakkal ikilisi için sorulmuştur.. Aile fertlerinin görüşleri kendilerini bağlar.)

[ateist.bakış]

Olay anlattığın haliyle doğru bir olay.
Hırsız hırsız olduğu için cezaya tabi tutulacak
Dükkan sahibi ateşli silahla cinayete teşebbüs, adam yaralama, ruhsatsız silah bulundurma (bu liste uzatılabilir avukatın kalitesine bağlı olarak)
Hırsızla kıyaslandığında dükkan sahibi daha fazla yasa ihlal etmiş.

Ayrıca dükkanını da sigortalatmamıştır kesin.
Bu da ayrı bir boyutu işin.

[Sangre]

ateist.bakış´isimli üyeden Alıntı

Olay anlattığın haliyle doğru bir olay.
Hırsız hırsız olduğu için cezaya tabi tutulacak
Dükkan sahibi ateşli silahla cinayete teşebbüs, adam yaralama, ruhsatsız silah bulundurma (bu liste uzatılabilir avukatın kalitesine bağlı olarak)
Hırsızla kıyaslandığında dükkan sahibi daha fazla yasa ihlal etmiş.

Bilmem farkettin mi ama, olayda şöyle bir detay da var.. Hırsız 6 çocuklu ve işsiz birisi.

Yani bir anlamda 'hırsızlık çalmak zorunda' kalmış.. Bu yüzden, ''Hırsız zorunda kaldığı için böyle bir şey yapmış, ceza vermek doğru olmaz'' mı dersin, yoksa 'Her işsiz olan hırsızlık yaparsa, tüm dükkanlar yağmalanır.. Olmaz böyle şey' mi dersin?

Bakkalın kendi malını mülkünü koruma istediğinden kaynaklanan bir durumu da var.. Sence böyle bir durum cezasında bir indirim gerektirir mi?

Bir de bakkalın silahının ruhsatlı olduğunu düşünelim; Böyle bir durumda bakkalın silahını ateşleme gibi bir hakkı var mıdır?

Son olarak silahı ateşleyen kişinin polis olduğunu varsayarsan; yani hırsızın arkasından silahı bakkal değil, polis ateşlemiş olsun.. Poliste böyle bir hak görüyor musun?

[ateist.bakış]

Sangre´isimli üyeden Alıntı

Bilmem farkettin mi ama, olayda şöyle bir detay da var.. Hırsız 6 çocuklu ve işsiz birisi.

6 çocuğu dünyaya neden getirmiş?
Hep beraber sürünsünler diye mi?
6 çocuk bir "vah vah" "yazık" "zavallıcık" işareti değildir.
6 çocuk demek yemeden içmeden çatır çatır seks yapmak ve aralarındaki yaş farkının birbirine yakınlığını da ortaya koyarsak onların anneleri kadıncağıza hayatı zehir etmek demektir.

O durumdaki birinin 6 tane çocuk yapması bir insanlık suçu.

Ayrıca çoluğundan çocuğundan bize ne?
Bizim için önemli olan eylemler.

Başkası tarafından suça zorlanmamışsa, ailesini suçu işlemesi için rehin falan tutmuyorsa kimse bu konunun alakası yok.

Herif hırsızlık yapmış.
Öbür dallama da dükkanı sigortalatsa veya güvenlik gözetleme şirketine aylık 100-200 verse silah bulundurması gerekmemesine rağmen çekmiş vurmuş.

Bir de şu var.

Bakkal dükkanında milyon dolar olmaz ya.
300-500 lira için herif adam vuruyor

Dükkan sahibi çok ağır ceza alır.
Hırsızın hastane masraflarını bile ödetirler ona.

Hırsız ise sadece hırsızlıktan ceza alır (mülke izinsiz girmek, mala zarar vermek vs suçlardan da dava açabilir savcı belki)

[Düşüngen]

Sangre´isimli üyeden Alıntı

Siz bu ailede kimi haklı olarak görürdünüz?.. Hırsız-Bakkal ikilisi üzerinden olayı yorumlayın desem, nasıl yorumlardınız?

Ortada iki tane emir var 1. Hırsızın beyninin verdiği çal emri 2. Bakkalın beyninin verdiği vur emri.

Bu emirler derin ve karmaşık süreçlerden geçerek oluşmuş yasa diye niteleyebileceğimiz zorunluluklar. Bu yüzden tam da olması gerekenler olmuş.

Hırsız aç, çalmazsa ölecek. Bakkala gelecek olursak onun için mal çok önemli ha adamın malını çalmışsın ha adamın canını almışsın aynı tepkiyi verir. Hani derler ya "Mal mı canın mandası can mı yolun mangası" (Bunu kafadan attım ama buna benzer bir atasözü vardı)

İllaki bir suçlu arıyorsak gereklilik sonucu oluşan bu olayı haber yapıp izleyicilere aktaran haber programı suçludur. Aksi halde Ali ve ailesi bu olaydan haberdar olmayacaklardı değil mi?

[sargon]

Yargiclik yapacagimiza göre bugünkü toplumun hukukunu baz alacagiz herhalde. Eger birkac bin yil önce olsaydi her ikisi de ayni isi yapmis sayilabilirdi. Korsanlik, ticaretin ön asamasi sayilir cünkü. Muhammet peygamberin bir dönem kervan ticareti, bir dönem de kervan soygunlari organize etmesi gibi. O günkü toplum icin muhtemelen ikisi de normal islerdi Simdi mülkiyeti kutsallik seviyesine cikarmis oldugumuz icin bize cok agir suc gibi geliyor.

Somut duruma gelirsek..

Hirsiz, felcli kalmissa da, ölmüsse de, zaten basarisiz bir girisimle kendi hayatini kaydirmis demektir. Artik ona yapacak birsey kalmamis.

Bakkal herhalde ilk olarak ruhsatsiz silah bulundurmaktan ceza yer. Cinayet kisminda ise bir miktar hafif ceza almasi lazim, cünkü bir saldiri ile karsilasmis, yani tahammüden cinayet degil. Kendi canini korumak icin ates etmis olsaydi, sucsuz sayilmasi gerekirdi, malini korumak icin ates ettigi zaman da sucunun hafiflemesi gerekir(yani bence, hukuk ne diyor bilmem). Eger hirsizin silahinin olmadigini farketmesine, yani kendisini koruyamayacagini farketmesine ragmen, cekip onu vurmussa cezasinin daha agir olmasi gerekir. Hirsizin cocuklari mevzubahis olmaz cünkü bakkal, soygun esnasinda hirsizin kac cocugu oldugunu soramazdi herhalde.

[KızıL]

hırsız işsiz olduğu ve ailesine bakmak zorunda olduğu için elbette hırsızlık yapma hakkıına sahip değil, eğerki bir hukuk devletinden bahsediliyorsa hırsızın cezası hırsızlıktır!

bakkal sahibi kendi canını korumak için silah kullanabilir ancak canına kast etmemiş bir hırsızı ruhsatı olmayan bir silahla vurma hakkına sahip değil!
birileri hırsızlık yaptığı için canından olmamalı diye düşünüyorum
bakkalın hırsızı öldürme hakkı yok diye düşünüyorum
burda kısır bir döngü var ben devleti suçlardım!

işsizlikle insanları çaresizliğe sürükleyen yapı bir süre sonra bu olayların önünü alamamaktadır buna bağlı olarak kişilerin korunmasınıda artan suç oranına oranla sağlayamamaktadır vatandaş kendisini kormak için silahlanmaktadır..

sonuç ölüm ve hapistir..

küçük kardeş kadar acımasızca bakmıyorum evet ikiside suçlu ama hakettikleri bu değil..
küçük kız kardeşe daha yakın bir düşüncem var elbette hırsızlık yapmaya hakkı yok ama can almaya hiç hakkı yoktur!

[Olimpiyat]

ben o amcanın yerinde olsaydım, sırtından değil, ayağından vururdum hırsızı..
ama onu da yapamayacaksam vurmazdım..

ortada hırsızlık da olsa, bir insan hayatından daha önemli değildir çalınan mallar...belki malım çalınmış olur ama kimseyi öldürmemiş olmanın verdiği huzurla başımı yastığa koyarım..

belki de duygusal davranıyorum..

[spartacus]

Hırsız da suçlu, yine de arka planda yatan onu buna iten toplumsal ya da içinde bulunduğu sosyal koşullardır.

Bakkal da suç işliyor yalnız bu sadece kişiyi vurmak değil, cezasını kendisi vermesidir. Bu halde aynı bakkal, hukuku bu biçimde çiğniyorsa, o kişinin yerinde olsa o'da aynı suçu işlemeye meyillidir. Malını bu düzeyde koruyan birisi, ihtiyaçlarını karşılayamadığı ölçüde farklı bir yol izlemeyecektir diye düşünüyorum.

Hırsız davasında haklıdır, hırsızlıkda yapsa, bu karşıdakinin ceza verebileceği anlamına gelmez, bakkalda ondan davacı olabilir, bakkalda bu davasında haklıdır, bu diğerinin hakkını elinden alan bir faktör olamaz, yalnız evvelinde kişiyi kendisi cezalandırarak bir haksızlık yapmıştır.

Burada adaleti de, hukuku da, bakkal sağlayamaz, adalet salt hukukla da sağlanamaz, bu eyleme yol açan faktörü yani, sosyal koşullarıda birlikde düşünmek gerekir.

Aklıma baklava çalan çocuklara verilen 9 yıllık ceza, oysa diğer tarafdan da tecavüz suçlularının bile o kadar yıl ceza almadığı geldi... sanırım hırsız, hırsız değilde bir meseleden dolayı bakkala saldıran birisi olsa, bakkalda meşru müdafaa da bulunsa ve adamı vursa bakkal daha bir haksız görülürdü..

[Jolly Jocker]

Hayatta illa bir haklı bir de haksız olması gerekmiyor. Bazen haklılık ve haksızlık öyle iç içe geçiyor ki hayatın kendisi bir trajedi halini alıyor.

Aç olan adam karnını doyurma hakkına sahiptir. Bunun için gerekirse çalma hakkına da sahiptir. Bir insan aç bırakılmışsa, buradaki esas ''suç'', onu o hale getirenlerindir. Konuda bahsedilen olayda hırsız çalmakta haklıdır. Fakat çaldığı kişinin durumu da önemli. O da kıt kanaat geçinen biri ise, söz konusu olay iki tarafın da suça itildiği ama aslında mağdur oldukları bir trajedi olacaktı. Ama bakkalın durumunun iyi olması, belki de hırsızın önceki günlerde perişan ve muhtaç halini görüp kılını kıpırdatmayanlardan olması, başına gelen karşısında ses çıkarmaya hakkı olmadığını gösterir. Eğer itiraz edecek idiyse, bunu en başında, hırsız perişan vaziyetteyken, yaşayabilmek için çalmak zorunda kalmamışken ona destek olarak yapmalıydı. Başına gelen olaydan sonra ise suçu hırsızda değil, onu o hale düşürüp bunu yapmaya iten koşullarda ve o koşullardan çıkarı olan öznelerde görmeliydi. Ama bakkal, koşulların mağduru olan hırsızı suçlayıp, üstelik silah da çekip onu vurdu. Bir insanın canını, kendi malından daha değersiz gördü. Kimse keyfinden hırsızlık yapmaz; hırsızı buna itenin ne olduğunu hiç umursamadı ve adamı vurdu bakkal.

Bu olayda bir suçlu varsa kesinlikle bakkaldır.